Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencileri! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, tarihimizin önemli padişahlarından Yavuz Sultan Selim ve Kanuni Sultan Süleyman dönemlerini birlikte inceleyeceğiz. Görseldeki soruları adım adım çözerek konuyu daha iyi anlayalım. Haydi başlayalım!
—
**Soru 1:**
Metinde geçen “Mercidabık Savaşı’nı kaybetmesine rağmen barış görüşmelerine yanaşmadı. Bunun üzerine Osmanlı ordusu, Yavuz Sultan Selim’in komutasında Mısır’a doğru hareket etti. Memluk ordusunun beklemediği bir yerden saldıran Osmanlı ordusu, 1517’de Ridaniye Savaşı’nı kazandı. Kahire ve çevresinde birkaç ay çarpışmalar devam etti ancak bu çarpışmalarda da Memluk Devleti mağlup oldu ve Yavuz Sultan Selim, Kahire’ye girdi. Böylece Memluk Devleti’ne son verilerek stratejik öneme sahip olan Mısır fethedildi. Bu fetih sırasında Osmanlı donanması da aktif olarak savaşa katıldı ve kara ordusunu destekledi.”
Bu metne göre, Mercidabık Savaşı’ndan sonra Memluk Devleti neden barış görüşmelerine yanaşmamıştır?
**Çözüm:**
Metni dikkatlice okuduğumuzda, Mercidabık Savaşı’nı Memluk Devleti’nin kaybettiği belirtiliyor. Ancak metinde, bu savaştan sonra Memluk Devleti’nin barış görüşmelerine yanaşmadığı bilgisi yer alıyor. Bunun nedenine dair doğrudan bir açıklama metinde verilmemiş. Sadece, bu durumun ardından Osmanlı ordusunun Mısır’a doğru harekete geçtiği ve Ridaniye Savaşı’nın yaşandığı anlatılıyor.
Bu soru, metinde verilen bilgileri anlamaya yönelik bir soru. Metin, savaşın sonucunu ve sonrasındaki olayları anlatırken, Memluk Devleti’nin barışa yanaşmama sebebini açıkça belirtmiyor. Bu tür sorularda, metinde ne yazıyorsa ona bağlı kalmamız önemlidir.
**Sonuç:**
Metinde, Memluk Devleti’nin Mercidabık Savaşı’ndan sonra barış görüşmelerine neden yanaşmadığına dair bir bilgi bulunmamaktadır.
—
**Soru 2:**
Metinde geçen “Mısır’ın fethedilmesiyle birlikte halifelik Osmanlılara geçti. Yavuz Sultan Selim’le birlikte artık bütün Osmanlı padişahları aynı zamanda İslam halifesi unvanını kazandılar. Mısır’ın fethinden sonra Kahire’de bulunan kutsal emanetler İstanbul’a getirildi. Bu emanetler günümüzde Topkapı Sarayı’nda bulunmaktadır. Mısır’ın fethiyle Memluk toprağı olan Suriye, Filistin, Mısır ile Sina ve Arap Yarımadası Osmanlı sınırlarına dâhil oldu. Baharat Yolu, Osmanlı egemenliğine girdi. Osmanlı hazinesi bu gelirle büyük oranda arttı. Devletin mali olarak güçlenmesi, Kanuni Sultan Süleyman Dönemi’nde yapılacak fetihlere zemin hazırladı.”
Bu metne göre, Mısır’ın fethinin siyasi, dini ve ekonomik sonuçlarını aşağıdaki noktalı yerlere yazınız.
**Çözüm:**
Sevgili öğrenciler, şimdi Mısır’ın fethinin sonuçlarını metinden çıkararak uygun yerlere yazacağız. Bu, metni dikkatlice okuyup bilgileri gruplandırma becerimizi geliştirecek.
* **Siyasi Sonuçlar:**
* Memluk Devleti’ne son verildi.
* Suriye, Filistin, Mısır ve Arap Yarımadası Osmanlı topraklarına katıldı.
* Baharat Yolu Osmanlı egemenliğine girdi.
* **Dini Sonuçlar:**
* Halifelik Osmanlılara geçti.
* Yavuz Sultan Selim ve sonraki padişahlar İslam halifesi unvanını kazandılar.
* Kutsal emanetler (Mekke ve Medine’den getirilenler) İstanbul’a getirildi.
* **Ekonomik Sonuçlar:**
* Osmanlı hazinesi büyük oranda arttı.
Şimdi bu bilgileri metindeki noktalı yerlere yerleştirelim:
Aşağıda Mısır’ın fethinin bazı sonuçlarına yer verilmiştir. Bu sonuçların hangi alanla (siyasi, dinî, ekonomik) ilgili olduğunu başlarındaki noktalı yerlere yazınız.
…………………………… Baharat Yolu, Osmanlı Devleti’nin hâkimiyetine girdi.
…………………………… Osmanlı padişahları İslam halifesi ünvanı aldılar.
…………………………… Mısır, Osmanlı Devleti’nin hâkimiyetine girdi.
Bu noktalı yerlere gelecek doğru cevaplar şunlardır:
* Siyasi Baharat Yolu, Osmanlı Devleti’nin hâkimiyetine girdi.
* Dini Osmanlı padişahları İslam halifesi ünvanı aldılar.
* Siyasi Mısır, Osmanlı Devleti’nin hâkimiyetine girdi.
**Sonuç:**
Mısır’ın fethinin siyasi, dini ve ekonomik sonuçları metinde açıkça belirtilmiştir. Bu sonuçları doğru alanlara yerleştirdik.
—
**Soru 3:**
I. Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman) Dönemi
Yavuz Sultan Selim’in 1520’de vefat etmesinden sonra tahta tek erkek evladı olan ve daha sonra Kanuni Sultan Süleyman (Görsel 2.18) ismini alacak I. Süleyman çıktı. Onun zamanında Avrupa’da siyasal mücadeleler hüküm sürüyordu. Bunun farkın- da olan Kanuni Sultan Süleyman tahta çıkar çıkmaz fetih hare- ketlerine başladı. 1521’de Belgrad’ın fethedilmesini istedi. Piri Mehmet Paşa komutasındaki ordu, 1521 yılının Temmuz ayında Belgrad’ı kuşattı ve aynı yıl Ağustos ayında fethetti.
Bu metne göre, Kanuni Sultan Süleyman tahta çıktıktan sonra ilk olarak hangi şehrin fethedilmesini istemiştir?
**Çözüm:**
Sevgili öğrenciler, bu soruda da metni dikkatlice okuyarak Kanuni Sultan Süleyman’ın tahta çıktığında ilk olarak ne istediğini bulacağız.
Metinde şu ifade yer alıyor: “Bunun farkın- da olan Kanuni Sultan Süleyman tahta çıkar çıkmaz fetih hare- ketlerine başladı. 1521’de Belgrad’ın fethedilmesini istedi.”
Bu cümle açıkça bize, Kanuni’nin tahta çıkar çıkmaz ilk isteğinin **Belgrad’ın fethedilmesi** olduğunu gösteriyor.
**Sonuç:**
Kanuni Sultan Süleyman, tahta çıktıktan sonra ilk olarak Belgrad’ın fethedilmesini istemiştir.