7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Yıldırım Yayınları Sayfa 134
Merhaba sevgili öğrencilerim, bu derste göç konusunu daha yakından inceleyeceğiz. Elimizdeki görselde yer alan soruları birlikte adım adım çözelim. Hazırsanız başlayalım!
Soru 1:
Yurt içinde yapılan göçe iç göç, yurt dışına yapılan göçe ise dış göç adı verilir. İç göçe Hacı Murathan’ın ve akrabalarının İstanbul’a yerleşmesi, dış göçe ise Sebahat Kılıç’ın ve eşinin Almanya’ya gitmesi, Münevver Üsküp’ün dedesinin Türkiye’ye gelmesi ve oğlunun Kanada’ya gitmesi örnek verilebilir. Savaş ve çatışmalar, doğa kaynaklı afetler, daha iyi koşullarda yaşama isteği, iş imkânları gibi sebepler dolayısıyla dış göçler yaşanır.
Bir yere sürekli yerleşilmesine kalıcı göç denir. Hacı Murathan’ın İstanbul’a, Sebahat Kılıç’ın Almanya’ya, Münevver Üsküp’ün ailesinin Türkiye’ye yerleşmesi kalıcı göçe örnektir. Bu göçler belirli bir süreliğine değil, o yerde sürekli kalmak amacıyla yapılmıştır.
Yaşanılan yerden başka bir yere belirli bir süre için yerleşmeye geçici göç denir. Üniversitede öğrenim görmek için başka bir şehre yerleşilmesi geçici göçe örnektir (Görsel 3.20). İnsanların yılın belli zamanlarında mevsimlik tarım faaliyetlerinde çalışmak, tatil yapmak ya da yaylacılık etkinliklerine katılmak için yer değiştirmelerine mevsimlik göç denilmektedir. Hacı Murathan’ın yaz mevsiminde Adana’ya gitmesi, Sebahat Kılıç’ın yaz mevsimini Türkiye’de geçirmesi mevsimlik göçe örnek verilebilir. Mevsimlik göç aynı zamanda geçici göçtür.
Soru 2:
Geçici göçlere başka hangi örnekler verilebilir?
Çözüm:
Bu soruda bizden geçici göçlere örnekler isteniyor. Metinde zaten bazı örnekler verilmiş. Gelin birlikte bu örnekleri ve ek olarak neler olabileceğini düşünelim:
- Üniversite eğitimi için başka şehre gitmek: Bu, metinde de belirtilen bir örnek. Öğrenciler eğitimleri süresince bir şehirde yaşarlar ama mezun olduktan sonra genellikle kendi şehirlerine dönerler veya başka bir yere giderler. Yani bu geçici bir durumdur.
- Mevsimlik tarım işçiliği için yer değiştirmek: Yine metinde geçen önemli bir örnek. Hasat zamanı geldiğinde insanlar çalıştıkları bölgelere giderler ve işleri bittiğinde geri dönerler.
- Yaylacılık faaliyetleri: Yaz aylarında hayvanları otlatmak için yaylalara çıkmak da geçici bir göçtür. Kış bastırdığında tekrar köylerine dönerler.
- Turizm amaçlı seyahatler: İnsanların tatil yapmak için belirli bir süre başka bir yerde kalmaları da geçici göç sayılabilir.
- Askerlik görevi: Vatani görevini yapmak için başka bir ile giden gençler de belirli bir süre orada yaşarlar ve görevleri bitince geri dönerler.
Kısacası, bir yerde belirli bir süre kalıp sonra geri dönme amacı güden her türlü yer değiştirme geçici göçtür.
Soru 3:
Savaş ve çatışmalar günümüzde dış göçlerin en önemli nedenlerinden arasındadır. 2011 yılında Suriye’de başlayan savaş ve çatışmalar gerek bu ülke içinde gerekse de ülke dışında milyonlarca Suriyeli vatandaşın göç etmesine yol açtı. Göç eden Suriyelilerin büyük bir kısmı Türkiye’ye geldi. Türkiye’ye gelen Suriyelilerin bir kısmı başka ülkelere gelirken çoğu Türkiye’de kaldı. Türkiye’de kalan bu kişilerin bir kısmına Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı verildi. Hâlen çoğu Suriyeli Türkiye’de geçici koruma statüsünde ikamet etmektedirler. Geçici koruma statüsündeki Suriyelilerin bir kısmı kamplarda kalmaktadır (Görsel 3.21). Bu kişilerin barınma, giyinme, yiyecek gibi ihtiyaçlarını Türkiye karşılamaktadır.
Soru 4:
Suriye’den Türkiye’ye göç eden ve vatandaşlık verilen kişilerin göçüne kalıcı göç denilebilir mi? Açıklayınız.
Çözüm:
Şimdi bu soruyu dikkatlice inceleyelim. Suriye’den Türkiye’ye göç eden ve vatandaşlık verilen kişilerden bahsediyoruz. Metinde kalıcı göçün tanımını hatırlayalım: “Bir yere sürekli yerleşilmesine kalıcı göç denir.”
Adım 1: Soruda bahsedilen kişilerin durumunu analiz edelim.
- Bu kişiler Suriye’den Türkiye’ye göç etmişler.
- Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı verilmiş.
- Metinde belirtildiği gibi, kalıcı göç, bir yere sürekli yerleşme amacı taşır.
Adım 2: Kalıcı göçün tanımını ve bahsedilen kişilerin durumunu karşılaştıralım.
- Vatandaşlık verilmesi, o kişinin artık o ülkede kalıcı olarak yaşayabileceği anlamına gelir. Yani, orada sürekli kalma amacı güden bir durum söz konusudur.
- Metinde “Hâlen çoğu Suriyeli Türkiye’de geçici koruma statüsünde ikamet etmektedirler” deniliyor. Ancak soruda özellikle vatandaşlık verilen kişilerden bahsediliyor. Vatandaşlık, geçici korumadan farklıdır ve daha kalıcı bir statü sağlar.
Sonuç:
Evet, Suriye’den Türkiye’ye göç eden ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı verilen kişilerin göçüne kalıcı göç denilebilir. Çünkü vatandaşlık, o kişinin artık Türkiye’de sürekli olarak yaşama hakkına sahip olduğunu gösterir ve bu da kalıcı göç tanımına uyar.