5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2.Kitap Sayfa 139
Harika bir etkinlik! Sevgili öğrencilerim, evimizdeki atıkların nereye gittiğini ve onları nasıl daha faydalı hale getirebileceğimizi öğrenmek hem çok eğlenceli hem de gezegenimiz için çok önemli. Şimdi bu etkinlikteki soruları hep birlikte, adım adım çözelim.
Atık Maddeleri Gruplandıralım Etkinliği
Bu etkinlikte bizden, sağdaki “MALZEMELER” listesinde verilen atıkları Geri Dönüştürülebilen ve Geri Dönüştürülemeyen olarak iki gruba ayırmamız isteniyor. Haydi malzemeleri tek tek inceleyelim ve doğru kutulara yerleştirelim.
Adım 1: Malzemeleri Tanıyalım ve Gruplayalım
Listemizdeki malzemeler şunlar: Eldiven, Pil, Cam, Karton, Besin artıkları, Kâğıt parçaları, Boş şampuan kutusu, Kullanılmış sıvı yağ, Kumaş parçaları.
Şimdi bunları doğru gruplara ayıralım ve nedenlerini açıklayalım.
Çözüm:
Geri Dönüştürülebilen Maddeler
- Cam: Cam şişeler, kavanozlar gibi atıklar fabrikalarda eritilerek tekrar yeni cam ürünler haline getirilebilir. Bu yüzden cam, geri dönüşümün en önemli malzemelerindendir.
- Karton: Karton kutular ve koliler, kâğıt gibi, geri dönüştürülerek yeni kâğıt ve karton ürünleri yapmak için kullanılır.
- Kâğıt parçaları: Okuduğumuz gazeteler, kullandığımız defterler, her türlü kâğıt atık, geri dönüştürülerek tekrar kâğıda dönüştürülür. Bu sayede daha az ağaç kesilmiş olur.
- Boş şampuan kutusu: Şampuan kutuları genellikle plastikten yapılır. Üzerinde geri dönüşüm işareti olan plastikler, fabrikalarda işlenerek farklı plastik ürünlere dönüştürülebilir.
- Pil: Piller, içindeki zararlı kimyasallar yüzünden normal çöpe asla atılmaz. Onlar için özel atık pil kutuları vardır. Bu kutularda toplanan piller, özel tesislerde zararlı maddelerinden arındırılır ve bazı parçaları yeniden kullanılır. Bu yüzden özel bir geri dönüşümü vardır.
- Kullanılmış sıvı yağ: Tıpkı piller gibi, lavaboya döküldüğünde sularımızı kirleten kullanılmış yağlar da çok tehlikelidir. Bu yağlar ayrı biriktirilerek atık yağ toplama noktalarına verilir. Burada toplanan yağlardan biyodizel gibi yakıtlar üretilir. Bu da bir geri dönüşüm türüdür.
Geri Dönüştürülemeyen Maddeler
- Eldiven: Özellikle tek kullanımlık plastik eldivenler, genellikle kirli oldukları ve farklı plastik türlerinden yapıldıkları için geri dönüştürülemezler. Bu yüzden normal çöpe atılırlar.
- Besin artıkları: Yemek artıkları, meyve ve sebze kabukları gibi organik atıklar geri dönüştürülemez. Bunlar zamanla çürür. Ancak bu tür atıklar kompost adı verilen yöntemle doğal gübreye dönüştürülebilir, ama bu bildiğimiz geri dönüşüm değildir.
- Kumaş parçaları: Eski kıyafetler veya kumaş parçaları, malzemesine göre geri dönüştürülmesi zor olan atıklardır. Genellikle çöpe giderler. Ancak bunları atmak yerine yeniden kullanarak (mesela temizlik bezi yaparak) değerlendirebiliriz.
Değerlendirme Bölümü
Şimdi de değerlendirme bölümündeki örneklere bakalım: Küflenmiş ekmek, karton kutu, çürümüş domates ve plastik tarak. Bunları da aynı şekilde gruplayalım.
Adım 1: Değerlendirme Malzemelerini Gruplayalım
Haydi bu malzemelerin hangisi geri dönüştürülebilir, hangisi dönüştürülemez bulalım.
Çözüm:
Geri Dönüştürülebilen Maddeler
- Karton kutu: Yukarıda da öğrendiğimiz gibi, karton önemli bir geri dönüşüm malzemesidir. Fabrikalarda işlenerek yeniden hayat bulur.
Geri Dönüştürülemeyen Maddeler
- Küflenmiş ekmek: Bu bir besin artığıdır. Organik bir atık olduğu için çürür ve geri dönüştürülemez. Çöpe atılmalıdır.
- Çürümüş domates: Tıpkı küflenmiş ekmek gibi, bu da bir besin artığıdır. Geri dönüşüm kutusuna değil, normal çöpe atılır.
- Plastik tarak: Taraklar genellikle sert ve farklı türde plastiklerin karışımından yapılır. Bu tür küçük ve karışık plastiklerin geri dönüştürülmesi çok zordur, bu yüzden genellikle geri dönüştürülemez olarak kabul edilirler.
Unutmayın çocuklar, doğamızı korumak bizim elimizde! Atıklarımızı doğru kutulara atarak geri dönüşüme büyük bir katkı sağlayabiliriz. Bu sayede hem doğal kaynaklarımızı korumuş oluruz hem de daha temiz bir çevrede yaşarız.