5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2.Kitap Sayfa 22

Merhaba sevgili öğrencilerim!

Gelin, Işığın Dünyası ünitemizdeki bu pekiştirme sorularını birlikte, adım adım çözelim. Unutmayın, Fen Bilimleri dersi dikkatli gözlem ve mantık yürütme ile çok daha kolay ve eğlenceli hale gelir.

1. Aşağıda verilen ışık kaynaklarından çıkan bazı ışık ışınlarının izlediği yollar çizimlerle gösterilmiştir. Çizimlerden hatasız olanları görsellerin altındaki kutulara “✓” koyarak gösterelim.

Sevgili çocuklar, bu soruyu çözebilmek için en önemli kuralı hatırlamalıyız: Işık, bir kaynaktan çıktıktan sonra her yöne ve doğrusal bir yolla yayılır. Yani ışık, cetvelle çizebileceğimiz gibi dümdüz ilerler, asla kıvrılmaz veya dalgalanarak gitmez. Şimdi görselleri bu kurala göre inceleyelim.

• Adım 1: Birinci görsel (Mum)
  
  Birinci resimdeki mum, ışığı her yöne doğru ve düz çizgilerle yayıyor. Bu çizim doğrudur. Işık ışınları mumun alevinden çıkarak etrafa dümdüz bir şekilde dağılır.
• Adım 2: İkinci görsel (Kibrit)
  
  İkinci resimdeki kibritin alevinden çıkan ışık ışınları eğri büğrü, daireler çizerek gösterilmiş. Bu hatalıdır, çünkü az önce öğrendiğimiz gibi ışık asla bu şekilde eğrisel bir yol izlemez.
• Adım 3: Üçüncü görsel (Meşale)
  
  Üçüncü resimdeki meşale de aynı mum gibi ışığın her yöne ve dümdüz yayıldığını gösteriyor. Bu çizim de doğrudur.
• Adım 4: Dördüncü görsel (Gaz Lambası)
  
  Dördüncü resimdeki gaz lambası da ışığın kaynaktan çıkarak düz bir şekilde yayıldığını gösteriyor. Bu çizim de doğrudur.

Sonuç:

Bu yüzden, doğru çizimlerin olduğu 1., 3. ve 4. görsellerin altındaki kutucuklara “✓” işareti koymalıyız.

2. Aşağıda iki ışık kaynağına ait görseller verilmiştir.

a. Bu ışık kaynaklarından çıkan ışık ışınlarını cetvelle çizerek gösterelim.

Bu soruda çizim yapmamız isteniyor. Ben size nasıl çizeceğinizi anlatacağım, siz de defterinize veya kitabınıza kolayca çizebilirsiniz. Unutmayın, anahtar kelimemiz “cetvel”, yani çizgilerimiz dümdüz olmalı!

• Adım 1: Birinci görsel (Sokak Lambası)
  
  Birinci resimdeki sokak lambasının ampulü yuvarlaktır. Bu tür lambalar ışığı etrafındaki her yöne yayar. Çizimi yaparken cetvelimizi ampulün tam ortasına koyup, oradan dışarıya doğru, sanki bir güneşin ışınları gibi, her yöne dümdüz çizgiler (oklar) çizmeliyiz.
• Adım 2: İkinci görsel (Tavan Lambası/Spot Lamba)
  
  İkinci resimdeki lamba ise ışığı sadece aşağıya doğru yönlendiriyor. Burada da ışık kaynağından, yani ampulden başlayarak aşağıya doğru, hafifçe yanlara açılarak yayılan düz çizgiler (oklar) çizmeliyiz. Işık sadece aydınlattığı bölgeye doğru gitmeli, yukarıya veya yanlara dağılmamalıdır.

b. Cetvelle çizim yapmamızın sebebi ışığın hangi özelliği ile ilgilidir?

Bu sorunun cevabı çok önemli ve aslında ünitemizin ana fikri!

Cetvel ne işe yarar? Düz çizgiler çizmeye, değil mi? Işık ışınlarını çizerken cetvel kullanmamızın sebebi, ışığın doğrusal bir yolla yayılmasıdır. Işık, önüne bir engel çıkmadığı sürece her zaman dümdüz ilerler. İşte bu yüzden onun yolunu en iyi şekilde bir cetvel yardımıyla gösterebiliriz.

Sonuç:

Cetvelle çizim yapmamızın sebebi, ışığın doğrusal yayılmasıdır.