Harika bir soru! 5. Sınıf Fen Bilimleri dersimizin en önemli konularından biri olan “Geri Dönüşüm” ile ilgili bu etkinliği birlikte yapalım. Unutma, geri dönüşüm sayesinde hem doğamızı koruruz hem de kaynaklarımızı daha verimli kullanmış oluruz.
Haydi, görseldeki maddeleri birlikte inceleyip hangilerinin geri dönüştürülebilir, hangilerinin geri dönüştürülemez olduğunu bulalım.
Soru: Aşağıdaki maddelerden geri dönüşümü mümkün olanları ve olmayanları belirleyelim. Belirlediğimiz maddelere ait numaraları ilgili kutulara yazalım.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için her bir maddenin neyden yapıldığını ve bu malzemenin tekrar işlenip yeni bir ürüne dönüştürülüp dönüştürülemeyeceğini düşünmemiz gerekiyor. Geri dönüşüm; cam, plastik, metal, kağıt, pil ve akü gibi maddelerin özel işlemlerden geçirilerek yeniden hammadde olarak kullanılmasıdır. Ancak yemek artıkları gibi organik atıklar geri dönüştürülemez, bunlar çöp olarak kabul edilir.
Adım 1: Geri Dönüştürülebilen Maddeleri Bulalım
Önce geri dönüşüm kutusuna atabileceğimiz, yani yeniden kullanılabilir malzemelerden yapılmış olanları seçelim.
- 1. Alüminyum içecek kutusu: Bu bir metaldir. Metaller eritilerek tekrar tekrar kullanılabilir. O yüzden bu madde geri dönüştürülebilir.
- 2. Pil: Pillerin içinde doğaya zararlı kimyasallar bulunur. Bu yüzden asla çöpe atmamalıyız. Piller, özel atık pil kutularında toplanır ve özel tesislerde geri dönüştürülür.
- 3. Cam şişe: Cam, sonsuz kez eritilip yeniden şekillendirilebilir. Bu yüzden cam şişeler geri dönüştürülebilir.
- 5. Plastik tarak: Plastik de geri dönüştürülebilen önemli bir malzemedir. Bu tarak da plastikten yapıldığı için geri dönüştürülebilir.
- 7. Eskimiş defter: Defterler kağıttan yapılır. Kağıt atıklar, geri dönüşümle yeniden kağıt hamuruna dönüştürülür. Bu yüzden geri dönüştürülebilir.
- 8. Gazete: Gazete de bir kağıt ürünüdür ve en yaygın geri dönüştürülen malzemelerden biridir. Bu yüzden geri dönüştürülebilir.
- 10. Araba aküsü: Tıpkı piller gibi aküler de özel olarak toplanır ve içindeki kurşun gibi değerli ve zararlı maddeler ayrıştırılarak geri dönüştürülür.
- 12. Eskimiş battaniye: Battaniyeler tekstil ürünüdür. Eskimiş giysiler ve kumaşlar da geri dönüştürülerek elyaf haline getirilebilir ve yeniden kullanılabilir. Bu yüzden geri dönüştürülebilir.
Adım 2: Geri Dönüştürülemeyen Maddeleri Bulalım
Şimdi de geri dönüşüm kutusuna atamayacağımız, çöp olan maddeleri belirleyelim. Bunlar genellikle organik yani canlı kalıntısı olan veya yanma sonucu oluşmuş atıklardır.
- 4. Çürümüş domates: Bu bir organik atıktır, yani bir yemek artığıdır. Geri dönüşüm tesislerinde işlenemez. Bu yüzden geri dönüştürülemez. Bu tür atıklar çöp kutusuna atılır.
- 6. Bozulmuş süt: Bu da bir organik ve sıvı bir atıktır. Geri dönüştürülemez, çöp olarak kabul edilir.
- 9. Kömür külü: Kül, yanma sonucu oluşan bir atıktır ve tekrar hammadde olarak kullanılamaz. Bu yüzden geri dönüştürülemez.
- 11. Küflenmiş ekmek: Tıpkı çürümüş domates gibi bu da bir organik atıktır. Geri dönüşüm için uygun değildir, çöp kutusuna atılmalıdır. Bu yüzden geri dönüştürülemez.
Sonuç:
Şimdi bulduğumuz numaraları tablodaki doğru yerlere yazalım.
Geri Dönüştürülebilen Maddeler
1, 2, 3, 5, 7, 8, 10, 12
Geri Dönüştürülemeyen Maddeler
4, 6, 9, 11
Harika bir iş çıkardın! Artık hangi atıkların geri dönüşüme gidip hangilerinin çöpe atılması gerektiğini çok daha iyi biliyorsun. Bu bilgiyi evde de kullanarak ailene yardımcı olabilir ve doğayı korumak için önemli bir adım atabilirsin.