Merhaba sevgili öğrencilerim!
Gelin hep birlikte bu pekiştirme istasyonundaki elektrik devresi sorularını adım adım, anlayarak çözelim. Unutmayın, Fen Bilimleri’nde en önemli şey merak etmek ve mantığımızı kullanmaktır. Hazırsanız başlayalım!
1. Hangi kutularda devre şemaları vardır?
Sevgili çocuklar, bu soruda bizden resimler (yani devre düzenekleri) ile çizimlerin (yani devre şemaları) arasındaki farkı bulmamız isteniyor. Devre şemaları, pil, ampul, anahtar gibi devre elemanlarının sembollerle gösterildiği basit çizimlerdir.
Hadi kutulara bakalım:
- a, c, d kutularında ampulün, pilin ve anahtarın gerçek resimlerini görüyoruz. Bunlar devre düzenekleridir.
- b, ç, e kutularında ise bu elemanların sembollerle çizilmiş hallerini görüyoruz. İşte bunlar devre şemalarıdır.
Sonuç: b, ç ve e
2. Hangi devre şemalarındaki ampuller ışık verir?
Harika bir soru! Bir ampulün ışık vermesi için devrenin tamamlanmış olması gerekir. Yani elektriğin pilden çıkıp ampulden geçerek tekrar pile dönebileceği kesintisiz bir yol olmalı. Buna kapalı devre diyoruz. Eğer anahtar açıksa, yol kesik demektir ve elektrik akımı geçemediği için ampul yanmaz.
Şimdi şemalara (b, ç, e) bakalım:
- b şemasında: Anahtar sembolüne bakın, yolu kesmiş. Yani bu bir açık devredir. Ampul
ışık vermez.- ç şemasında: Anahtar yok ve yol hiç kesilmemiş. Elektrik pilden çıkıp iki ampulden de geçip pile dönebilir. Yani bu bir kapalı devredir. Ampuller ışık verir.
- e şemasında: Anahtar yine yolu kesmiş, bu da bir açık devredir. Ampul
ışık vermez.Sonuç: ç
3. Hangi devre şemasındaki ampul sayısı, diğer devre şemalarındakine göre daha fazladır?
Bu soruda da sadece şemalara (b, ç, e) odaklanıyoruz ve ampul sayılarını karşılaştırıyoruz. Ampul sembolü, içinde çarpı işareti olan dairedir.
- b şemasında: İçinde çarpı işareti olan bir tane daire var. Bu, 1 ampul demektir.
- ç şemasında: İçinde çarpı işareti olan iki tane daire var. Bu, 2 ampul demektir.
- e şemasında: İçinde çarpı işareti olan bir tane daire var. Bu da 1 ampul demektir.
Gördüğünüz gibi, ‘ç’ şemasında 2 ampul varken diğerlerinde 1’er tane var. Dolayısıyla en fazla ampul ‘ç’ şemasındadır.
Sonuç: ç
4. Hangi devre düzeneğindeki pil sayısı, diğer devre düzeneklerindekine göre daha fazladır?
Çocuklar, bu soruya dikkat edelim! Soru bizden özellikle devre düzeneklerine yani gerçek resimlere (a, c, d) bakmamızı istiyor.
Hadi bu düzeneklerdeki pil sayılarını sayalım:
- a düzeneğinde: 1 tane pil var.
- c düzeneğinde: 1 tane pil var.
- d düzeneğinde: 1 tane pil var.
Gördüğümüz gibi, bütün düzeneklerde pil sayısı eşit. Hiçbiri diğerinden daha fazla değil. Bazen sorularda böyle şaşırtmacalar olabilir. Eğer soru tüm kutuları sorsaydı, ‘b’ şemasında iki pil sembolü (iki uzun, iki kısa çizgi) olduğu için cevap ‘b’ olurdu. Ama soru sadece düzenekleri sorduğu için doğru cevap “Hiçbiri” olmalıdır.
Sonuç: Hiçbiri (Tüm düzeneklerde pil sayısı eşittir.)
5. Kutularda verilen harfleri kullanarak devre düzenekleri ile bu düzeneklere ait devre şemalarını eşleştirelim. Eşleştirdiğimiz harfleri aşağıdaki kutulara yazalım.
Bu son sorumuzda dedektiflik yapacağız! Düzenekleri (resimleri) şemalarıyla (çizimleriyle) eşleştireceğiz. Eşleştirme yaparken devredeki elemanların sayısına (pil, ampul, anahtar) dikkat edeceğiz.
Adım 1: İki ampulü olan tek düzeneğe bakalım. Bu ‘c’ düzeneği. İki ampulü olan tek şema ise ‘ç’ şeması. Bu ikisi kesinlikle birbiriyle eşleşiyor. ‘ç’ şemasında anahtar çizilmemiş olsa bile, ampul sayısı nedeniyle en mantıklı eşleşme budur.
Eşleşme 1: c – ç
Adım 2: Şimdi tek ampullü olanlara bakalım. ‘d’ düzeneğinde ampul yanmıyor, yani anahtar açık. ‘e’ şemasında da anahtar sembolü açık olarak çizilmiş. İkisinde de 1 pil, 1 ampul ve 1 açık anahtar var. Bu yüzden bunlar tam olarak eşleşiyor!
Eşleşme 2: d – e
Adım 3: Geriye ‘a’ düzeneği ve ‘b’ şeması kaldı. ‘a’ düzeneğinde 1 pil var, ‘b’ şemasında ise 2 pil sembolü var. Bu tam bir eşleşme değil, sanırım soruyu hazırlayanların küçük bir dikkatsizliği olmuş. Ama başka seçeneğimiz kalmadığı için bu ikisini eşleştiriyoruz.
Eşleşme 3: a – b
Sonuç olarak eşleşmelerimiz:
a – b
c – ç
d – e
Bu harf çiftlerini aşağıdaki kutulara yazabiliriz. Aferin çocuklar, harika bir iş çıkardınız!