5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2.Kitap Sayfa 24

Harika bir başlangıç, sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersimizin “Madde ve Işık” bölümüne hoş geldiniz. Bu bölüm çok keyifli ve etrafımızdaki dünyayı daha iyi anlamamızı sağlayacak. Şimdi görseldeki soruları birlikte inceleyelim ve üzerine biraz düşünelim.

HAZIRLIK İSTASYONU

Soru: Bir pencereye gelen ışığın; odaya büyük bir kısmının girebilmesi, kısmen girebilmesi ya da hiç girememesi için hangi uygulamalar yapılabilir? Fikirlerimizi yazalım.

Bu soru aslında bize günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir durumu soruyor. Bazen odamızın aydınlık olmasını isteriz, bazen de biraz loş bir ortam ararız ya da uyumak için zifiri karanlık olsun isteriz. İşte bunları nasıl yapabileceğimizi adım adım düşünelim:

Adım 1: Işığın Odaya Büyük Bir Kısmının Girmesini Nasıl Sağlarız?

Eğer odamıza bol bol güneş ışığı girsin, içerisi aydınlık olsun istiyorsak, penceremizde ışığın geçişine engel olmayan bir madde kullanmalıyız. Işığı neredeyse tamamen geçiren bu maddelere biz saydam madde diyoruz.

• Çözüm: Penceremize sadece cam takılı olması yeterlidir. Cam saydam bir maddedir ve ışığın büyük bir kısmının içeri girmesine izin verir.

Adım 2: Işığın Odaya Kısmen Girmesini Nasıl Sağlarız?

Bazen de güneşin gözümüzü almasını istemeyiz ama odamızın yine de aydınlık kalmasını tercih ederiz. Bu durumda ışığın bir kısmını geçirip bir kısmını engelleyen maddeler kullanırız. Bu maddelere de yarı saydam madde denir. Arkasını net göremeyiz ama ışık sızdığını fark ederiz.

• Çözüm: Penceremize ince bir tül perde takabiliriz. Tül perde, ışığın bir kısmını geçirerek odayı aydınlatır ama tam olarak ne kadar ışık geldiğini kontrol etmemizi sağlar. Buzlu cam veya yağlı kağıt da yarı saydam maddelere güzel örneklerdir.

Adım 3: Işığın Odaya Hiç Girememesini Nasıl Sağlarız?

Özellikle sabahları uyurken veya film izlerken odanın tamamen karanlık olmasını isteyebiliriz. Bunun için ışığı hiç geçirmeyen maddelere ihtiyacımız var. Işığı hiç geçirmeyen ve arkasını göstermeyen maddelere ise opak (saydam olmayan) madde diyoruz.

• Çözüm: Penceremize kalın ve koyu renkli bir güneşlik veya stor perde takabiliriz. Hatta evlerimizde bulunan panjurları kapatmak da ışığın içeri girmesini tamamen engeller. Duvar, tahta, karton gibi maddeler de opak maddelerdir.

MERAK İSTASYONU

Soru: Maddelerin ışığı geçirme durumlarıyla ilgili merak ettiklerimizi yazalım.

Harika bir soru! Bilim, merakla başlar. Aklımıza gelen sorular, bizi yeni şeyler öğrenmeye iter. Bakalım bu konuyla ilgili aklımıza ne gibi ilginç sorular gelebilir? İşte benim aklıma gelen birkaç tanesi:

• Acaba bir maddenin kalınlığı, onun ışığı geçirme durumunu etkiler mi? Örneğin, ince bir kağıt ışığı biraz geçirirken, üst üste konulmuş 100 tane kağıt ışığı geçirir mi?
• Su saydam bir madde. Peki denizin derinlikleri neden karanlık oluyor?
• Güneş gözlükleri nasıl oluyor da Güneş’in parlak ışığını kesiyor ama etrafı görmemizi engellemiyor? Onlar yarı saydam mıdır?
• Bir madde hem saydam hem de opak olabilir mi?
• Farklı renklerdeki poşetler ışığı aynı şekilde mi geçirir? Mesela kırmızı bir poşetin arkasından bakınca her yer neden kırmızı görünür?

Eminim sizin de aklınıza buna benzer veya çok daha farklı, harika sorular gelmiştir. Bu soruların cevaplarını ünitemizi işlerken hep birlikte keşfedeceğiz! Merak etmeye devam edin!