5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2.Kitap Sayfa 125
Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte basit elektrik devrelerindeki ampul parlaklığını nelerin etkilediğini gösteren bu güzel etkinliği çözeceğiz. Haydi, hazırsanız başlayalım!
1. Öğrenci, ampul sayısının ampul parlaklığına etkisini araştırmak için K devresinde nasıl bir değişiklik yapmış olabilir? Aşağıdaki alana yazalım ve şemasını çizelim.
Harika bir soru! Bu soruda anahtar kelimemiz “ampul sayısının etkisi”. Bir deney yaparken, neyin etkisini araştırıyorsak sadece onu değiştiririz. Diğer her şeyi aynı tutarız. Buna kontrollü deney diyoruz.
- Amacımız: Ampul sayısının parlaklığa etkisini bulmak.
- Değiştireceğimiz Şey (Bağımsız Değişken): Ampul sayısı.
- Aynı Kalması Gereken Şey (Kontrol Edilen Değişken): Pil sayısı.
K devresinde 1 pil ve 2 ampul var. Ampul sayısının etkisini görmek için pil sayısını sabit tutarak (yani yine 1 pil kullanarak) ampul sayısını değiştirmeliyiz. En kolay yol, devreden bir ampulü çıkarmaktır.
Yapılabilecek Değişiklik:
Devredeki ampullerden biri çıkarılır. Böylece yeni devremizde 1 pil ve 1 ampul olur. Bu yeni devreyi K devresi ile karşılaştırdığımızda, tek ampulün iki ampulden daha parlak yandığını görürüz. Bu da bize şunu gösterir: Bir devrede ampul sayısı artarsa, ampullerin parlaklığı azalır.
Devre Şeması:
(Buraya 1 pil ve 1 ampulden oluşan basit bir elektrik devresi çizmelisiniz. Pilin artı (+) kutbundan çıkan bir kablo ampule, ampulden çıkan diğer kablo da pilin eksi (-) kutbuna bağlanacak.)
Özetle adımlarımız:
Adım 1: Deneyin amacını anladık: Ampul sayısının parlaklığa etkisini araştırmak.
Adım 2: Pil sayısını sabit tutmamız gerektiğini belirledik. K devresinde 1 pil vardı, yeni devremizde de 1 pil olmalı.
Adım 3: Ampul sayısını değiştirmeye karar verdik. K devresindeki 2 ampulden birini çıkardık.
Sonuç: 1 pil ve 1 ampulden oluşan yeni bir devre kurduk.
2. Öğrenci, pil sayısının ampul parlaklığına etkisini araştırmak için L devresinde nasıl bir değişiklik yapmış olabilir? Aşağıdaki alana yazalım ve şemasını çizelim.
Şimdi de ikinci sorumuza bakalım. Bu defa öğrenci “pil sayısının etkisini” araştırmak istiyor. Yine kontrollü deney kuralımızı hatırlayalım: Sadece araştırdığımız şeyi değiştiririz, diğer her şey aynı kalır.
- Amacımız: Pil sayısının parlaklığa etkisini bulmak.
- Değiştireceğimiz Şey (Bağımsız Değişken): Pil sayısı.
- Aynı Kalması Gereken Şey (Kontrol Edilen Değişken): Ampul sayısı.
L devresine baktığımızda 1 pil ve 3 ampul görüyoruz. Pil sayısının etkisini test etmek için bu defa ampul sayısını sabit tutmalıyız (yani yine 3 ampul kullanmalıyız) ve pil sayısını değiştirmeliyiz. En basit değişiklik, devreye bir pil daha eklemektir.
Yapılabilecek Değişiklik:
Devreye bir pil daha seri olarak eklenir. Böylece yeni devremizde 2 pil ve 3 ampul olur. Bu yeni devreyi L devresi ile karşılaştırdığımızda, 2 pilli devredeki ampullerin, 1 pilli devredeki ampullerden daha parlak yandığını gözlemleriz. Bu da bize şunu kanıtlar: Bir devrede pil sayısı artarsa, ampullerin parlaklığı artar.
Devre Şeması:
(Buraya yan yana bağlanmış 2 pil ve 3 ampulden oluşan bir elektrik devresi çizmelisiniz. Pillerin artı ve eksi kutuplarının doğru bağlandığından emin olun. Pillerden çıkan kablo ilk ampule, sonra ikinciye, sonra üçüncüye ve son olarak tekrar pillere dönecek şekilde bir devre çizin.)
Özetle adımlarımız:
Adım 1: Deneyin amacını anladık: Pil sayısının parlaklığa etkisini araştırmak.
Adım 2: Ampul sayısını sabit tutmamız gerektiğini belirledik. L devresinde 3 ampul vardı, yeni devremizde de 3 ampul olmalı.
Adım 3: Pil sayısını değiştirmeye karar verdik. L devresindeki 1 pile bir pil daha ekledik.
Sonuç: 2 pil ve 3 ampulden oluşan yeni bir devre kurduk.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, Fen Bilimleri deney yaparak ve gözlemleyerek öğrenilir. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!