5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2.Kitap Sayfa 123
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir etkinlik olan “Ampulun Parlaklığını Değiştirelim” konusunu tamamladık. Şimdi de bu etkinlikte neler öğrendiğimizi, nerelerde zorlandığımızı ve bu bilgileri hayatımızın neresinde kullanabileceğimizi düşünme zamanı. Bu değerlendirme formu, tam olarak bunun için var. Unutmayın, bu sorularda tek bir doğru cevap yok. Önemli olan sizin bu etkinlikten neler çıkardığınız. Gelin, bu soruları birlikte analiz edelim ve nasıl cevaplayabileceğinize dair örnekler üzerinden gidelim.
Soru 1: Bu etkinlikte neler öğrendim?
Çözüm: Bu soru, deney yaparken aklınızda kalan en önemli bilgileri soruyor. Basit bir elektrik devresinde ampulün parlaklığını nelerin etkilediğini düşünelim. Deneyde pil sayısını veya ampul sayısını değiştirdiğimizde neler olmuştu? İşte bu gözlemlerimizi yazacağız.
Adım 1: İlk olarak, devredeki enerji kaynağımız olan pil sayısını değiştirdiğimizde ne olduğunu hatırlayalım. Devreye daha fazla pil eklediğimizde ampulümüz daha mı parlak yandı, yoksa daha mı sönük?
Adım 2: Şimdi de devredeki ampul sayısını değiştirdiğimizde ne olduğunu düşünelim. Aynı pil sayısıyla daha fazla ampul bağladığımızda, ampullerin parlaklığı nasıl değişti?
Örnek Cevap:
- Basit bir elektrik devresinin pil, bağlantı kablosu, anahtar ve ampul gibi elemanlardan oluştuğunu öğrendim.
- Bir devredeki pil sayısını artırdığımda, ampule daha fazla elektrik enerjisi gittiği için ampulün daha parlak yandığını öğrendim.
- Bir devredeki ampul sayısını artırdığımda ise pildeki enerjinin ampuller arasında paylaşıldığını ve bu yüzden her bir ampulün daha sönük yandığını öğrendim.
- Yani bir ampulün parlaklığının, devredeki pil sayısı ve ampul sayısı gibi değişkenlere bağlı olduğunu öğrendim.
Soru 2: Bu etkinlikteki zorlandığım bölümler nelerdi?
Çözüm: Sevgili çocuklar, bilim yaparken bazen zorlanmak çok normaldir. Hatta en çok zorlandığımız anlarda en kalıcı bilgileri öğreniriz. Bu soruda dürüstçe deneyi yaparken sizi neyin zorladığını yazabilirsiniz. Belki kabloları bağlamak zordu, belki de ampul bir türlü yanmadı ve sebebini bulmak zaman aldı.
Adım 1: Deney malzemelerini birleştirirken yaşadığın bir zorluk oldu mu? Mesela kabloların uçlarını pil yatağına veya duya takarken zorlandın mı?
Adım 2: Devreyi kurduktan sonra çalışmadığı anlar oldu mu? Ampul yanmadığında sorunun nerede olduğunu (gevşek bir kablo, bozuk bir ampul, bitmiş bir pil vb.) bulmakta zorlandın mı?
Örnek Cevap:
- Bağlantı kablolarının uçlarını duydaki vidalara sıkıca tutturmakta biraz zorlandım. Kablo gevşek kalınca ampulüm yanmadı.
- İki pili seri bağlarken pillerin artı (+) ve eksi (-) kutuplarını doğru yönde yerleştirmeyi karıştırabiliyordum.
- Devreye ikinci ampulü eklediğimde parlaklığın neden azaldığını ilk başta tam olarak anlayamamıştım. Enerjinin bölünmesi fikrini anlamak biraz zamanımı aldı.
Soru 3: Bu etkinlikte öğrendiklerimi nerede ve nasıl kullanabilirim?
Çözüm: İşte en sevdiğim soru! Çünkü Fen Bilimleri dersinde öğrendiğimiz bilgiler sadece sınıfta kalmaz, tüm hayatımızda işimize yarar. Şöyle bir düşünelim; piller, ampuller, devreler… Bunlar günlük hayatta nerelerde karşımıza çıkıyor?
Adım 1: Evdeki veya okuldaki hangi aletler basit bir elektrik devresine benziyor? El feneri, oyuncaklar, kumandalar aklına geliyor mu?
Adım 2: Bu aletlerde bir sorun olduğunda öğrendiğin bilgiler sana yardımcı olabilir mi? Örneğin, bir el feneri sönük yanıyorsa aklına ne gelir?
Örnek Cevap:
- El fenerinin neden bazen sönük yandığını artık daha iyi anlıyorum. Muhtemelen pilleri zayıflamıştır. Tıpkı deneyimizde tek pil kullandığımızda ampulün sönük yanması gibi. Pillerini değiştirirsem daha parlak yanacağını biliyorum.
- Evdeki oyuncak arabamın pillerini değiştirirken, pilleri doğru yönde takmanın ne kadar önemli olduğunu anladım.
- Yılbaşı ışıkları gibi bazı süslemelerin neden bazen tek bir ampul patlayınca hepsinin söndüğünü artık daha iyi tahmin edebiliyorum. Çünkü hepsi birbirine bağlı bir devre oluşturuyor.
- Basit elektrik arızalarını anlamada veya bir proje ödevi yaparken kendi devremizi kurmada bu bilgileri kullanabilirim.