Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte “Işığın Madde ile Etkileşimi” konusunu tekrar etmek için hazırlanmış bu güzel kavram haritasını adım adım dolduracağız. Bu etkinlik sayesinde maddelerin ışıkla olan ilişkisini çok daha iyi anlayacaksınız. Hazırsanız, haydi başlayalım!
Soru: Işığın madde ile etkileşimi konusuna yönelik hazırlanan kavram haritasında bazı kısımlar boş bırakılmıştır. Aşağıdaki kelimelerden uygun olanları bu boş kısımlara yazarak kavram haritasını tamamlayalım.
Haritayı doldurmak için kullanacağımız kelimeler şunlar: saydam madde, geçirmez, görülemez, kitap, arkasındaki cisim, buzlu cam, cam, tül perde, su
Şimdi haritadaki boşlukları sırayla ve mantık yürüterek dolduralım.
Bölüm 1: Saydam Olmayan (Opak) Maddeler
Haritanın en üst kısmında “saydam olmayan madde” kutucuğu ile başlıyoruz. Bu maddeler ışıkla nasıl bir etkileşime giriyordu, bir hatırlayalım.
- Adım 1: “Saydam olmayan madde” kutusundan aşağıya inen bir ok var. Saydam olmayan maddeler, ışığın geçmesine izin vermezler. Bu yüzden bu kutucuğa geçirmez kelimesini yazmalıyız. Yani opak maddeler ışığı geçirmez.
- Adım 2: “Saydam olmayan madde” kutusundan sola doğru giden ok, “arkasındaki cisim” ile ilgili bir durumu soruyor. Madem bu maddeler ışığı geçirmiyor, o zaman arkasındaki bir cismi görebilir miyiz? Elbette hayır! Bu yüzden bu kutucuğa görülemez yazmalıyız.
- Adım 3: Sağ tarafta ise saydam olmayan maddelere bir örnek isteniyor. “Tahta kaşık” örneği verilmiş. Bize verilen kelimelerden hangisi saydam olmayan bir maddedir? Tabii ki kitap! Bir kitabın arkasını göremeyiz, çünkü ışığı geçirmez.
Bölüm 2: Saydam ve Yarı Saydam Maddeler
Şimdi haritanın alt kısmına, yani ışığı geçirebilen maddelerin olduğu bölüme geçelim.
- Adım 1: Sol alt köşedeki büyük boş kutucuğa bakalım. Bu maddenin özelliği, arkasındaki cismin “net görülmesi” ve ışığı “geçirmesi” olarak verilmiş. Arkasını net olarak gördüğümüz, ışığı tamamen geçiren maddelere ne diyorduk? Harikasınız! Bu maddeler saydam madde olarak adlandırılır.
- Adım 2: Saydam maddelere örnek olarak “hava” verilmiş. Biz de kelime kutumuzdan iki tane daha saydam madde örneği bulalım. Cam ve su, ışığı tamamen geçiren saydam maddelere çok güzel örneklerdir.
- Adım 3: Şimdi sağ alt köşedeki “yarı saydam madde” bölümüne geçelim. Bu maddeler ışığın “bir kısmını geçirir” ve arkasındaki cisimler “bulanık görülür”. Peki, bulanık görülen şey nedir? Elbette arkasındaki cisim! Bu yüzden “IŞIK” kutusunun sağındaki boşluğa bu ifadeyi yazıyoruz.
- Adım 4: Son olarak yarı saydam maddelere örnekler bulalım. “Yağlı kâğıt” zaten verilmiş. Kelimelerimiz arasında ışığı kısmen geçiren, arkasını bulanık gösteren neler var? Evet, buzlu cam ve tül perde bu gruba girer.
Sonuç
İşte bu kadar! Bütün boşlukları doğru kelimelerle doldurduk ve kavram haritamızı tamamladık. Gördüğünüz gibi, maddeleri ışığı geçirme özelliklerine göre üç gruba ayırıyoruz:
- Saydam Maddeler: Işığı tamamen geçirir (cam, su, hava).
- Yarı Saydam Maddeler: Işığın bir kısmını geçirir (buzlu cam, tül perde, yağlı kâğıt).
- Saydam Olmayan (Opak) Maddeler: Işığı hiç geçirmez (kitap, tahta kaşık, duvar).
Bu konuyu tekrar ettiğimiz için çok mutluyum. Hepinize iyi çalışmalar dilerim, çocuklar!