5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2.Kitap Sayfa 44
Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte “Işığın Dünyası” ünitemizle ilgili harika bir etkinlik yapacağız. Aşağıdaki boşluk doldurma sorularını birlikte, adım adım çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1. Araba farından çıkan ışık …………………… yöne yayılır.
Doğru kelime: tek
Açıklama: Sevgili çocuklar, araba farlarını bir düşünelim. Arabalar yolları aydınlatmak için farlarını kullanır, değil mi? Işığın her yere dağılmasını istemeyiz, sadece önümüzdeki yolu aydınlatması gerekir. Bu yüzden araba farları ışığı genellikle tek bir yöne doğru gönderir.
2. Bir odadaki lambadan çıkan ışık …………………… yolla yayılır.
Doğru kelime: doğrusal
Açıklama: Işığın en önemli özelliklerinden biri de doğrusal yani düz bir çizgide yayılmasıdır. Odamızdaki lamba yandığında, ondan çıkan ışık ışınları odanın her yerine düz çizgiler halinde ulaşır. Işık, önüne bir engel çıkmadığı sürece asla bükülmez veya kıvrılmaz.
3. Pencere camı, ışığı …………………… bir maddedir.
Doğru kelime: geçiren
Açıklama: Pencerelerden dışarıyı net bir şekilde görebilmemizin sebebi, camın ışığı geçiren bir madde olmasıdır. Bu tür maddelere biz saydam madde diyoruz. Işık, camın içinden kolayca geçip gözümüze ulaşır.
4. Camın kalınlığı artırılarak …………………… azaltılabilir.
Doğru kelime: ışık geçirgenliği
Açıklama: Bir parça cam ışığı geçirir. Peki üst üste bir sürü cam koysak ne olur? Arkasını daha zor görürüz, değil mi? Çünkü camın kalınlığı arttıkça, içinden geçen ışık miktarı azalır. Yani ışık geçirgenliği azalmış olur.
5. Yağlı kâğıt, …………………… bir maddedir.
Doğru kelime: yarı saydam
Açıklama: Yağlı kâğıdın arkasına bir cisim koyduğumuzda onu tam olarak net göremeyiz ama bir karartı olduğunu anlarız. Çünkü yağlı kâğıt ışığın bir kısmını geçirir, bir kısmını geçirmez. Işığı bu şekilde kısmen geçiren maddelere yarı saydam madde denir.
6. Saydam olmayan maddelere ışık gönderilerek …………………… oluşturulabilir.
Doğru kelime: tam gölge
Açıklama: Kitap, duvar, tahta gibi ışığı hiç geçirmeyen maddelere saydam olmayan (opak) madde diyoruz. Bu maddelerin arkasına ışık ulaşamadığı için karanlık bir alan oluşur. İşte bu karanlık alana tam gölge adını veririz.
7. Saydam maddelerin arkasında bulunan cisimler …………………… görülür.
Doğru kelime: net
Açıklama: Saydam maddeler (örneğin pencere camı) ışığın neredeyse tamamını geçirdiği için arkasındaki cisimleri çok açık ve net bir şekilde görebiliriz.
8. Yarı saydam ve …………………… maddelerin ışık geçirme durumları birbirinden farklıdır.
Doğru kelime: saydam
Açıklama: Yarı saydam maddeler ışığı kısmen geçirir ve arkasındaki cisimler bulanık görünür. Saydam maddeler ise ışığın tamamına yakınını geçirir ve arkasındaki cisimler net görünür. Gördüğünüz gibi ışığı geçirme durumları birbirinden oldukça farklıdır.
9. Kitap ve …………………… saydam olmayan maddelerdendir.
Doğru kelime: beton duvar
Açıklama: Saydam olmayan, yani opak maddeler ışığı hiç geçirmezler. Kitabın arkasını göremediğimiz gibi, bir beton duvarın arkasını da göremeyiz. İkisi de opak maddelere harika birer örnektir.
10. Duvarda gölgesi bulunan bir çocuk, duvara …………………… gölgesi küçülür.
Doğru kelime: yaklaşırsa
Açıklama: Gölge oluşumunda mesafeler çok önemlidir. Gölgenin oluştuğu yüzeye (burada duvar) ne kadar yaklaşırsak, gölgemiz de o kadar küçülür ve kendi boyutumuza yaklaşır.
11. Bir cismin gölgesinin …………………… için ışık kaynağı cisme yaklaştırılmalıdır.
Doğru kelime: büyümesi
Açıklama: Elinize bir fener alıp duvarda elinizin gölgesini oluşturun. Feneri elinize yaklaştırdığınızda duvardaki gölgenin dev gibi olduğunu göreceksiniz! Yani, ışık kaynağı cisme yaklaşınca gölgenin büyümesi gerçekleşir.
12. Bir cisim, ışık kaynağından …………………… cismin gölgesi küçülür.
Doğru kelime: uzaklaşırsa
Açıklama: Bu da bir önceki sorunun tam tersi. Cisim ışık kaynağından ne kadar uzaklaşırsa, gölgesi de o kadar küçülür.
13. Yanan bir lambaya doğru …………………… bir borudan bakıldığında lambanın ışığı görülür.
Doğru kelime: düz
Açıklama: Bu soru, ışığın doğrusal yayıldığını kanıtlayan harika bir örnek. Eğer boru düz ise, ışık düz bir çizgide ilerleyerek gözümüze ulaşır ve lambayı görürüz. Ama boru eğri olsaydı, ışık o kıvrımdan geçemeyeceği için lambayı göremezdik.
14. Buzlu cama bakıldığında buzlu camın arkasındaki cisim …………………… görülür.
Doğru kelime: bulanık
Açıklama: Buzlu cam, yağlı kâğıt gibi yarı saydam bir maddedir. Işığın bir kısmını geçirir ama geçerken dağıtır. Bu yüzden arkasındaki cisimler bulanık, yani net olmayan bir şekilde görülür.
15. Demir levha, ışığı …………………… bir maddedir.
Doğru kelime: geçirmeyen
Açıklama: Demir, bir metaldir ve opak bir maddedir. Tıpkı beton duvar veya kitap gibi, ışığı kesinlikle geçirmeyen bir yapıya sahiptir. Bu yüzden arkasını göremeyiz ve gölge oluşturur.
Harika iş çıkardınız çocuklar! Bu etkinlikle ışığın özellikleri, maddelerle etkileşimi ve gölge oluşumu gibi önemli konuları tekrar etmiş olduk. Unutmayın, Fen Bilimleri etrafımızdaki dünyayı anlamanın en eğlenceli yoludur