Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim ve bugün birlikte evimizdeki atıkları daha yakından tanıyacağız. Önümüzdeki etkinlik sayfasındaki soruları beraber, adım adım ve anlayarak çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
a) Evsel atıklar ile ilgili olarak merak ettiklerimizi aşağıya yazarak arkadaşlarımızla tartışalım.
Bu soru, sizin merak duygunuzu ve sorgulama becerinizi geliştirmek için sorulmuş harika bir soru! Herkesin aklına farklı şeyler gelebilir, bu yüzden doğru ya da yanlış bir cevap yok. Amaç, bu konu hakkında düşünmek. İşte benim aklıma gelen ve sizin de aklınıza gelebilecek bazı merak uyandıran sorular:
- Çöpe attığımız bu atıklar evimizden çıktıktan sonra nereye gidiyor?
- Geri dönüşüm kutusuna attığımız bir plastik şişe, tam olarak neye dönüşüyor?
- Neden bütün çöpleri aynı poşete atmamamız gerekiyor? Bunun ne gibi bir faydası var?
- Meyve kabukları gibi yiyecek artıkları da geri dönüştürülebilir mi?
- Bir alüminyum kutuyu geri dönüştürmek, yenisini yapmaktan daha mı kolay?
Siz de kendi merak ettiklerinizi bu listeye ekleyerek arkadaşlarınızla konuşabilirsiniz.
b) Evsel atıkların nitelikleri nelerdir?
Bu soruda bizden, resimlerde gördüğümüz atıkların ne gibi özelliklere sahip olduğunu, yani hangi maddelerden yapıldıklarını ve ne tür atıklar olduklarını düşünmemiz isteniyor. Haydi resimlere bakarak atıkların niteliklerini birlikte yazalım.
Adım 1: Resimlerdeki atıkları gruplandıralım. Nelerden yapılmışlar bir bakalım.
Adım 2: Bu grupların özelliklerini yazalım.
- Besin artıkları ve Kuruyemiş kabukları (a ve d): Bunlar organik veya bitkisel atıklardır. Yani canlı kaynaklıdırlar ve zamanla doğada çürüyerek toprağa karışabilirler.
- Kullanılmış su şişesi ve Plastik deterjan kabı (b ve f): Bunlar plastik atıklardır. Petrol gibi maddelerden yapılırlar ve doğada çok uzun yıllar boyunca kaybolmazlar.
- Kullanılmış maden suyu şişesi ve Camdan yapılmış turşu kavanozu (c ve g): Bunlar cam atıklardır. Sert, kırılgan ve saydam bir yapıları vardır.
- Alüminyum içecek kutusu (e): Bu bir metal atıktır. Hafif ama dayanıklıdır.
- Kumaş parçaları (ç): Bu da tekstil atığı olarak isimlendirilir.
c) Yukarıda verilen evsel atık örneklerini geri dönüştürülebilen ve dönüştürülemeyen olarak tahmin edip ilgili alanlara yazalım.
Şimdi en önemli kısma geldik! Bu atıklardan hangilerini fabrikalara gönderip yepyeni ürünler yapabiliriz (yani geri dönüştürebiliriz), hangilerini ise bu şekilde dönüştüremeyiz, ona karar vereceğiz. Geri dönüşüm sembolünü (üç yeşil ok) hatırlayalım. O sembolü taşıyan ürünler geri dönüştürülebilir demektir.
Adım 1: Resimdeki her bir atığı tek tek düşünelim. “Bu madde tekrar işlenip yeni bir şeye dönüşebilir mi?” diye soralım.
Adım 2: Cevaplarımıza göre listemizi dolduralım.
Geri Dönüştürülebilen Maddeler
- b) Kullanılmış su şişesi (Plastik): Evet, eritilip tekrar plastik ürünler yapılabilir.
- c) Kullanılmış maden suyu şişesi (Cam): Evet, camlar eritilip yeniden şişe, kavanoz gibi ürünlere dönüştürülebilir.
- e) Alüminyum içecek kutusu (Metal): Evet, metaller eritilip defalarca yeni metal ürünler yapılabilir.
- f) Plastik deterjan kabı (Plastik): Evet, bu da bir plastiktir ve geri dönüştürülebilir.
- g) Camdan yapılmış turşu kavanozu (Cam): Evet, bu da cam olduğu için geri dönüştürülebilir.
Geri Dönüştürülemeyen Maddeler
- a) Besin artıkları: Meyve ve sebze kabukları gibi atıklar fabrikalarda geri dönüştürülmez. Ancak bunlar “kompost” adı verilen yöntemle doğal gübreye dönüştürülebilir. Ama sorumuzdaki anlamıyla geri dönüştürülemezler.
- ç) Kumaş parçaları: Küçük kumaş parçalarının geri dönüşümü zordur ve genellikle yapılmaz.
- d) Kuruyemiş kabukları: Tıpkı besin artıkları gibi, bunlar da organik atıklardır ve geri dönüştürülmezler.
Unutmayın çocuklar, atıkları doğru şekilde ayırmak ve geri dönüşüme katkıda bulunmak, gezegenimizi korumak için yapabileceğimiz en önemli şeylerden biridir. Hepinize aferin!