5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2.Kitap Sayfa 120

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Harika bir konuya giriş yapıyoruz: Basit Bir Elektrik Devresinde Ampul Parlaklığını Etkileyen Değişkenler! Bu, deney yapmayı ve gözlemlemeyi çok seveceğiniz bir bölüm. Şimdi kitabımızdaki bu başlangıç sorularını birlikte analiz edelim ve cevaplayalım. Tıpkı birer bilim insanı gibi düşünmeye başlayalım!

HAZIRLIK İSTASYONU

Elektrik devrelerinde ampul parlaklığını değiştirebilir miyiz? Günlük hayatta böyle bir durumla karşılaştık mı?

Haydi bu soruyu adım adım düşünelim:

Adım 1: İlk soruya odaklanalım: “Elektrik devrelerinde ampul parlaklığını değiştirebilir miyiz?”

Cevabımız kesinlikle EVET! Bir ampulün her zaman aynı parlaklıkta yanması gerekmez. Işığını bazen daha güçlü, bazen de daha zayıf yapabiliriz.

Adım 2: Şimdi ikinci soruyu düşünelim: “Günlük hayatta böyle bir durumla karşılaştık mı?”

Biraz hafızamızı zorlayalım… Eminim karşılaşmışsınızdır!

• Bazı evlerde odanın ışığını ayarlamak için çevirmeli düğmeler bulunur. Bu düğmeyi (buna reosta denir) çevirdiğimizde odadaki lambanın parlaklığı artar veya azalır. İşte bu, ampul parlaklığını değiştirdiğimiz bir andır!
• Ya da pilleri bitmek üzere olan bir el fenerini düşünün. İlk başlarda çok parlak yanarken, pilleri zayıfladıkça ışığı da giderek sönükleşir, değil mi? Bu da ampul parlaklığının değiştiğine harika bir örnektir.

Yani evet, günlük hayatta bu durumla sık sık karşılaşıyoruz.

MERAK İSTASYONU

Basit bir elektrik devresinde ampul parlaklığını etkileyen faktörler ile ilgili merak ettiklerimizi yazalım.

Bu kısım en sevdiğim yer! Çünkü burada merakımızı konuşturacağız. Bir bilim insanı gibi sorular soracağız. Bir elektrik devresinde ampulün daha parlak ya da daha sönük yanmasına ne sebep olabilir? Aklımıza gelenleri sıralayalım:

İşte benim aklıma gelen bazı merak uyandıran sorular. Bakalım siz de bunlara katılıyor musunuz?

• Acaba devreye daha fazla pil eklersek ampul daha parlak yanar mı? Yani pil sayısı parlaklığı etkiler mi?
• Peki, devredeki ampul sayısını artırırsak ne olur? Örneğin, tek pille bir ampul yerine iki ampul yakmaya çalışırsak parlaklıkları aynı kalır mı, yoksa azalır mı?
• Devrede kullandığımız kabloların cinsi veya uzunluğu bir şeyi değiştirir mi? Daha uzun bir kablo kullanırsak ampulün parlaklığı azalır mı?
• Pillerin gücü farklı olabilir mi? Mesela farklı marka veya model piller ampulü farklı parlaklıkta mı yakar?

İşte bu soruların cevaplarını bu bölümde yapacağımız deneylerle ve öğreneceğimiz bilgilerle hep birlikte bulacağız. Merak etmeye devam edin, çünkü bilim merakla başlar!