Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Fen Bilimleri dersimizin bu bölümünde, öğrendiklerimizi pekiştirmek için harika bir değerlendirme çalışması yapacağız. Hazırsanız, soruları birlikte adım adım çözelim. Unutmayın, her soru bir öğrenme fırsatıdır!
***
**4. ÜNİTE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI**
**A.**
Aşağıdaki ifadeleri dikkatlice okuyunuz. İfade doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazan kutucuğu işaretleyiniz. Yanlış olan ifadelerin doğrusunu noktalı yerlere yazınız.
1. Havunun suyu emme özelliği yoktur.
Bu cümlede bir yanlışlık var gibi duruyor. Havlu suyu emer, değil mi? O yüzden bu ifade yanlış.
Yanlış: Y
Doğrusu: Havlunun suyu emme özelliği vardır.
2. Her maddenin kütlesi aynıdır.
Düşünelim bakalım, bir silgi ile bir topun kütlesi aynı olabilir mi? Tabii ki hayır! Farklı maddelerin kütleleri farklıdır. Bu yüzden bu ifade de yanlış.
Yanlış: Y
Doğrusu: Her maddenin kütlesi aynı değildir.
3. Kalem katı bir maddedir.
Kalemi elinize aldığınızda sert ve şeklini koruduğunu fark edersiniz. Bu, onun katı bir madde olduğunu gösterir. Bu ifade doğru.
Doğru: D
4. Ayran bir karışımdır.
Ayranı düşünün; içinde yoğurt, su ve bazen tuz bulunur. Bu maddeler birbirine karışmış ama kendi özelliklerini kaybetmemişlerdir. Bu tür maddelere karışım diyoruz. Yani bu ifade doğru.
Doğru: D
**B.**
Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Günlük hayatınızda kütle ve hacim ölçümlerini nerelerde kullanıyorsunuz?
Günlük hayatımızda kütle ve hacim ölçümlerini pek çok yerde kullanırız. Mesela marketten bir şey alırken üzerinde yazan ağırlığına (kütlesine) bakarız. Yemek yaparken malzemeleri ölçmek için hacim ölçülerini kullanırız. Spor yaparken vücut kitlemizi kontrol edebiliriz. Kısacası, alışverişte, yemek yaparken, sağlık kontrollerinde ve daha birçok alanda kütle ve hacim ölçümlerinden faydalanırız.
2. Karışımları ayırma yöntemleri nelerdir? Örneklerle açıklayınız.
Karışımları ayırmak için kullandığımız farklı yöntemler var. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Süzme: Sıvı ve katı maddeleri ayırmak için kullanılır. Mesela, çay demlerken çay yapraklarını süzgeçle ayırırız. Çamurlu suyu süzerek temiz su elde edebiliriz.
- Eleme: Farklı büyüklükteki katı tanecikleri ayırmak için kullanılır. Mesela, un elerken topakları ayırırız.
- Mıknatısla Ayırma: Mıknatısa yapışan maddeleri diğerlerinden ayırmak için kullanılır. Demir tozu ile kum karışımını mıknatıs yardımıyla ayırabiliriz.
- Buharlaştırma: Sıvı içindeki katı maddeyi ayırmak için kullanılır. Tuzlu suyu ısıtarak su buharlaşır ve geriye tuz kalır.
**C.**
Aşağıda verilen sözcüklerden uygun olanı kullanarak ifadelerdeki noktalı yerleri doldurunuz.
Seçenekler: hacim – hava – nikel – ısı – eleme – süzme
1. Gaz hâlindeki maddelere örnek olarak …………… verilebilir.
Gaz hâlindeki maddelerden birini seçmemiz gerekiyor. Seçeneklere baktığımızda hava, gaz hâlinde bir maddedir.
Cevap: hava
2. Maddelerin boşlukta kapladığı yere …………… denir.
Bir cismin kapladığı boşluğa ne ad veriyorduk? Hatırlayalım, bu hacimdir.
Cevap: hacim
3. Açtığımız bir bezelye konservesi’ndeki su ile bezelyeyi ayırmak için …………… yöntemini kullanırız.
Konserve kutusunu açtığımızda içindeki suyu akıtıp bezelyeleri ayırmak için bir süzgeç kullanabiliriz. Bu yönteme süzme denir.
Cevap: süzme
4. Demir, …………… ve kobalt gibi maddelerden yapılmış araçlar mıknatıs tarafından çekilir.
Mıknatısın çektiği maddeleri düşünelim. Demir ve kobaltı biliyoruz. Peki, seçeneklerde mıknatısla ilgili ne var? Nikel de mıknatıs tarafından çekilen bir metaldir.
Cevap: nikel
5. Katı maddeler …………… alarak sıvı hâle geçer.
Katı bir maddenin sıvıya dönüşmesi için neye ihtiyacı vardır? Erimesi gerekir, değil mi? Erimesi için de genellikle bir şeye ihtiyaç duyar: ısıya.
Cevap: ısı
***
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Bu sorularla hem bilgilerimizi tazeledik hem de yeni şeyler öğrendik. Unutmayın, fen bilimleri dünyası keşfedilmeyi bekleyen bir hazine gibidir! Hepinize iyi çalışmalar dilerim!