Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün sizinle harika bir etkinlik yapacağız. Bu etkinlikte, etrafımızdaki maddelerin özelliklerini keşfedeceğiz ve onlara uygun görevleri vereceğiz. Hazırsanız, başlayalım!
1. BÖLÜM SONU ÇALIŞMA ETKİNLİĞİ
1. Aşağıdaki maddelerin numaralarını, maddeleri niteleyen temel özelliklerin bulunduğu kutucuklara yazarak eşleştiriniz. (NOT: Bir madde birden fazla özellikle eşleşebilir.)
Sevgili çocuklar, şimdi resimdeki nesnelere ve onların özelliklerine dikkatli bir şekilde bakacağız. Her bir nesnenin hangi özelliği taşıdığını bulup, doğru kutucuğa numarasını yazacağız. Unutmayın, bazı nesneler birden fazla özelliği taşıyabilir. Hadi başlayalım!
Adım 1: Havluları inceleyelim.
Resimde numarası 1 ile gösterilen nesneler yumuşak, renkli havlular. Havluları ne için kullanırız? Genellikle ıslak yerleri kurutmak için kullanırız, değil mi? Bu da demek oluyor ki havlular suyu emer. O zaman havluların numarasını “Suyu emer.” yazan kutucuğa yazmalıyız.
Adım 2: Makası inceleyelim.
Numara 2 ile gösterilen nesne bir makas. Makasla ne yaparız? Kağıtları keseriz, ipi keseriz. Yani makas, bir şeyi bir yerden ayırmaya yarar. Peki, makas suyu emer mi? Hayır. Suda yüzer mi? Muhtemelen yüzer ama temel özelliği bu değil. Suda batar mı? Belki batar ama kesme özelliği kadar belirgin değil. Mıknatıs çeker mi? Hayır, makas demirden yapılsa bile mıknatısla çekilme özelliği en belirgin özelliği değildir. Makasın en belirgin özelliği, maddeleri kesmesidir. Bu listede “keser” gibi bir özellik yok. Ama verilen özelliklere bakalım. Makas suyu emmez. Suda yüzer mi? Belki. Suda batar mı? Belki. Mıknatıs çeker mi? Çekmez. Bu durumda makasın en uygun özelliği “Suyu emmez” olarak düşünülebilir, çünkü suyla doğrudan bir etkileşimi kesme gibi değildir.
Düzeltme: Sevgili çocuklar, bu tarz sorularda bazen verilen seçenekler tam olarak nesneyi tanımlamayabilir. Önemli olan, o nesnenin o özelliği taşıyıp taşımadığını anlamaktır. Makas suyu emmez. Bu yüzden “Suyu emmez” kutucuğuna 2 yazabiliriz. Ancak dikkatli olalım, başka bir nesne için de bu özellik geçerli olabilir.
Adım 3: Taşları inceleyelim.
Numara 3 ile gösterilen nesneler çeşitli taşlar. Taşlar serttir ve genellikle suya atıldığında dibe batar. Bu yüzden taşların numarasını “Suda batar.” yazan kutucuğa yazmalıyız.
Adım 4: Topu inceleyelim.
Numara 4 ile gösterilen nesne parlak, turuncu bir top. Bu topun hangi özelliğini biliyoruz? Genellikle oyun oynamak için kullanılır. Peki, suya atsak ne olur? Topun yapıldığı malzemeye göre yüzer veya batar. Ama burada mıknatısla ilgili bir özellik var. Bu top mıknatıs tarafından çekilir mi? Çekilmez. Çünkü top muhtemelen plastik veya benzeri bir malzemeden yapılmıştır. Bu yüzden topun numarasını “Mıknatıs çekmez.” yazan kutucuğa yazmalıyız.
Adım 5: Kürdanları inceleyelim.
Numara 5 ile gösterilen nesneler tahta kürdanlar. Kürdanlar küçük ve ince tahta parçalarıdır. Suyu emerler mi? Biraz emebilirler ama temel özellikleri bu değildir. Suda yüzerler mi? Evet, tahta genellikle suyun üzerinde yüzer. Suda batarlar mı? Hayır. Mıknatıs çeker mi? Hayır, tahtayı mıknatıs çekmez. Kürdanların en belirgin özelliği, suya atıldıklarında yüzmeleridir. Bu yüzden kürdanların numarasını “Suda yüzer.” yazan kutucuğa yazmalıyız.
Adım 6: Kurşun kalemleri inceleyelim.
Numara 6 ile gösterilen nesneler kurşun kalemler. Kurşun kalemlerin ucu grafit ve kil karışımından yapılır, dışı ise ahşaptır. Suyu emerler mi? Ahşap kısmı biraz emer ama tamamı için bunu söyleyemeyiz. Suda yüzerler mi? Evet, genellikle yüzerler çünkü ahşap daha hafiftir. Suda batarlar mı? Hayır. Mıknatıs çeker mi? Hayır. Kurşun kalemlerin de en belirgin özelliklerinden biri suda yüzmeleridir. Bu yüzden kurşun kalemlerin numarasını da “Suda yüzer.” yazan kutucuğa yazmalıyız. Gördüğünüz gibi, bir özellik birden fazla nesneye ait olabilir!
Adım 7: Silgiyi inceleyelim.
Numara 7 ile gösterilen nesne bir silgi. Silgiler genellikle kauçuk veya plastikten yapılır. Suyu emerler mi? Hayır, emmezler. Suda yüzerler mi? Bazı silgiler yüzer, bazıları batar. Suda batarlar mı? Evet, bazıları batabilir. Mıknatıs çeker mi? Hayır, silgiyi mıknatıs çekmez. Silginin temel özelliği yazıları silmektir. Ancak bu listede böyle bir özellik yok. Silginin suyu emmediğini biliyoruz. Bu yüzden “Suyu emmez.” kutucuğuna 7 yazabiliriz. Bu durumda 2 numaralı makas ile 7 numaralı silgi aynı özelliği taşıyor.
Adım 8: Mendili inceleyelim.
Numara 8 ile gösterilen nesne, bir elin tuttuğu kağıt mendil. Kağıt mendiller çok ince ve emicidir. Suyu emerler mi? Evet, kağıt mendiller suyu çok iyi emerler. Bu yüzden mendilin numarasını “Suyu emer.” yazan kutucuğa yazmalıyız. Gördüğünüz gibi, havlular gibi mendiller de suyu emiyor.
Sonuçları Kontrol Edelim:
Şimdi doldurduğumuz kutucuklara bir göz atalım:
Suyu emer.
- 1 (Havlular)
- 8 (Mendil)
Suyu emmez.
- 2 (Makas)
- 7 (Silgi)
Suda yüzer.
- 5 (Kürdanlar)
- 6 (Kurşun kalemler)
Suda batar.
- 3 (Taşlar)
Mıknatıs çeker.
- Bu özellik için listede uygun bir nesne bulunmamaktadır.
Mıknatıs çekmez.
- 4 (Top)
Sevgili öğrenciler, bu etkinlikte gördük ki her maddenin kendine özgü özellikleri var. Bu özellikleri bilerek, maddeleri daha iyi tanıyabiliriz. Harika bir iş çıkardınız!