4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Pasifik Yayınları Sayfa 34
Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bugün elimize ulaşan bu harika görsellerle birlikte fosiller hakkında harika bilgiler öğreneceğiz. Hazırsanız, ilk sorumuzla başlayalım!
C. FOSİLLER
Geçmişte yaşamış bazı canlılara günümüzde rastlanmamaktadır. Nesli tükenen bu canlıların varlığını nasıl biliyor olabiliriz? Bilim insanları nesli tükenen bu canlılar hakkında nasıl bilgi topluyor olabilir? Bu soruların cevaplarını arkadaşlarınızla tartışınız.
Bu soruda bizden istenen şey, artık günümüzde yaşamadığımız, yani nesli tükenmiş canlıları nasıl bildiğimiz ve bu konuda bilim insanlarının nasıl bilgi topladığı üzerine düşünmemiz ve arkadaşça bir tartışma yapmamız. Hadi gelin birlikte bu konuyu bir inceleyelim:
Düşünsenize, milyonlarca yıl önce yaşamış bir dinozorun iskeletini gördüğümüzde onun nasıl bir canlı olduğunu anlıyoruz. İşte bu, fosiller sayesinde oluyor!
Adım 1: Fosiller Nedir?
Yer kabuğunu oluşturan kayaçlar zamanla şekil değiştirir. Bu, çok ama çok uzun yıllar boyunca olur. Rüzgar, su, sıcaklık farkları gibi doğa olayları bu kayaçları parçalayabilir. İşte bu parçalanan kayaçların arasında, milyonlarca yıl boyunca hiç bozulmadan kalmış canlılara ait parçalar veya izler bulunur. Bu kalıntılara veya izlere fosil diyoruz. Fosiller, kayaçların yanı sıra buzulların ve bitki reçinelerinin içinde de bulunabilir.
Adım 2: Bilim İnsanları Nasıl Bilgi Topluyor?
Fosiller, geçmişte yaşamış canlılar hakkında bize bilgi veren adeta birer zaman kapsülü gibidir. Bilim insanları bu fosilleri inceleyerek, nesli tükenmiş canlıların nasıl göründüklerini, ne yediklerini, nerede yaşadıklarını ve hatta nasıl hareket ettiklerini öğrenebilirler.
Bu incelemeyi yapan bilim dalının adı paleontolojidir ve bu işle uğraşan bilim insanlarına da paleontolog (fosil bilimci) denir.
Görsel 1.19’da çeşitli fosil örnekleri görüyoruz. Bu iskeletler, bu canlıların ne kadar ilginç ve farklı olduğunu gösteriyor.
Görsel 1.20’de ise bir fosil bilimciyi, bulduğu fosilleri incelerken görüyoruz. Ne kadar dikkatli ve özenli çalıştığını görebilirsiniz.
Şimdi de “Bunları Biliyor Musunuz?” bölümündeki bilgiye göz atalım:
BULALARI BİLİYOR MUSUNUZ?
Canlı kalıntılarının fosilleşmesiyle kömür, petrol ve doğal gaz gibi yakıt türleri oluşur. Bu yakıtlara fosil yakıtlar denilir.
Bu bölümde bize fosil yakıtlar hakkında önemli bir bilgi verilmiş. Kömür, petrol ve doğal gaz gibi hayatımızda sıkça kullandığımız bu yakıtların, aslında geçmişte yaşamış canlıların fosilleşmesiyle oluştuğunu öğreniyoruz. Ne kadar ilginç değil mi?
Görselde gördüğümüz petrol kuyusu da bu fosil yakıtların elde edildiği yerlerden biridir.
Bu harika bilgilerle hem fosilleri tanıdık hem de fosil yakıtlar hakkında önemli bir gerçeği öğrendik. Umarım bu dersimiz sizin için de keyifli ve öğretici olmuştur!