Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bugün birlikte bu eğlenceli değerlendirme sorularını çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
7. ÜNİTE DEĞERLENDİRME ÇALIŞMALARI
A.
Aşağıdaki ifadeleri dikkatlice okuyunuz. İfade doğru ise “D”, yanlış ise “Y” yazan kutucuğu işaretleyiniz. Yanlış olan ifadelerin doğrularını noktalı yerlere yazınız.
1. Basit elektrik devresinde elektrik enerjisini kontrol etmeye yarayan devre elemanı pildir.
D Y
Çözüm: Sevgili çocuklar, bir elektrik devresinde elektrik enerjisini kontrol eden eleman pil değil, anahtardır. Pil devreyi çalıştıran enerjiyi sağlar. Bu yüzden bu ifade Yanlış‘tır. Doğrusu şöyledir: Basit elektrik devresinde elektrik enerjisini kontrol etmeye yarayan devre elemanı anahtardır.
2. Ampul elektrik enerjisini ışığa dönüştürür.
D Y
Çözüm: Harika bir soru! Ampuller, içinden geçen elektrik akımını kullanarak hem ışık verir hem de ısınır. Yani elektrik enerjisini ışık enerjisine çevirirler. Bu ifade Doğru‘dur.
3. Basit elektrik devresinde anahtar olmasa da ampul ışık verir.
D Y
Çözüm: Düşünün bakalım, anahtar ne işe yarıyor? Anahtar, devreyi açıp kapatarak akımın geçip geçmemesini sağlıyor, değil mi? Eğer anahtar olmazsa ve devre sürekli açıksa, akım sürekli akar ve ampul yanar. Ancak bu durum her zaman istediğimiz gibi olmayabilir. Soruda “olmasa da ışık verir” deniyor, bu da anahtarın devreyi kontrol ettiğini düşünürsek, anahtar olmadan da devrenin çalışabileceği anlamına gelir (eğer sürekli kapalı bir devreyse). Ancak genellikle anahtar, devreyi kontrol etmek için kullanılır. Eğer anahtarın devreyi kesmediği bir durumda düşünürsek, evet, ampul yanar. Ama sorunun genel bağlamında, anahtarın devreyi kontrol ettiği düşünüldüğünde, bu ifade Yanlış‘tır. Çünkü anahtar devreyi kapatıp açarak ampulün yanmasını sağlar. Eğer anahtar olmazsa ve devre açık kalırsa, ışık vermez. Doğrusu şöyledir: Basit elektrik devresinde ampulün ışık vermesi için anahtarın devreyi tamamlaması gerekir.
4. Elektrik düğmeleri ve kablolar birer devre elemanıdır.
D Y
Çözüm: Evet çocuklar, elektrik düğmeleri (anahtarlar) ve kablolar, elektrik devresinin kurulmasında ve çalışmasında görev alan önemli parçalardır. Bu yüzden bu ifade Doğru‘dur.
5. Pil ve ampul basit elektrik devresi kurmamız için yeterlidir.
D Y
Çözüm: Pil enerjiyi sağlar, ampul ışık verir. Ama devrenin tamamlanması için neye ihtiyacımız var? Evet, kablolara! Kablolar olmadan pil ile ampulü birbirine bağlayamayız ve elektrik akımı oluşmaz. Bu yüzden bu ifade Yanlış‘tır. Doğrusu şöyledir: Pil, ampul ve kablolar basit bir elektrik devresi kurmamız için yeterlidir.
B.
Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.
1. Basit bir elektrik devresinde anahtar olmadan devre kurulabilir mi? Açıklayınız.
Çözüm: Sevgili arkadaşlar, anahtar devreyi açıp kapatmamızı sağlayan bir araçtır. Eğer bir devrede anahtar olmazsa, devre sürekli olarak kapalı kalır ve elektrik akımı sürekli akar. Bu durumda ampul sürekli yanar. Yani, evet, anahtar olmadan da basit bir elektrik devresi kurulabilir ve ampul çalışır. Ancak anahtarın olmaması, devrenin kontrol edilemeyeceği anlamına gelir. Yani devreyi istediğimiz zaman açıp kapatamayız.
2. Bağlantı kabloları binalarda neden duvarların içinden geçiyor olabilir? Düşüncelerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.
Çözüm: Bu soruyu biraz düşünelim çocuklar. Duvarların içinden kablo geçirmek neden daha mantıklı olabilir? Birincisi, güvenlik! Kabloların dışarıda olması, onlara zarar gelme riskini artırır. Çocuklar veya evcil hayvanlar kablolarla oynayabilir, bu da tehlikeli olabilir. Duvarın içinde olduklarında ise daha güvende olurlar. İkincisi, estetik! Kabloların ortalıkta görünmemesi, evimizin daha düzenli ve güzel görünmesini sağlar. Üçüncüsü ise, kabloların daha düzenli bir şekilde yerleştirilmesine yardımcı olur. Böylece her odada elektrik prizleri ve ışık anahtarları kolayca bulunabilir. Kısacası, hem güvenlik hem de görsellik için bağlantı kabloları binalarda duvarların içinden geçirilir.
Umarım bu çözümlerimiz hepimize yardımcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!