Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Bugün fen bilimleri dersinde öğrendiklerimizi pekiştirecek eğlenceli sorular çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
—
Ç.
Aşağıdaki soruları cevaplandırınız.
—
1. Uygulanan kuvvet ortadan kalktığında eski haline dönebilen cisimlerin altındaki kutucuğu “X” ile işaretleyiniz.
Çözüm:
Bu soruda bizden esnek cisimleri bulmamız isteniyor. Esnek cisimler, üzerine bir kuvvet uygulandığında şekil değiştirirler ama kuvvet ortadan kalktığında ilk hallerine geri dönerler. Şimdi görsellerimize bakalım:
- İlk görselde oyun hamurları var. Oyun hamurlarına bastırdığımızda şekilleri değişir ama kuvveti çektiğimizde aynı şekilde kalırlar, eski hallerine dönmezler.
- İkinci görselde süngerler var. Süngerlere bastırdığımızda şekilleri değişir ama elimizi çektiğimizde hemen eski hallerine dönerler. İşte süngerler esnek bir cisimdir.
- Üçüncü görselde bir bardak var. Bardağa kuvvet uygularsak kırılabilir ama şeklini değiştirip sonra eski haline dönmez.
- Dördüncü görselde bir su şişesi var. Şişeyi sıktığımızda şekli değişir ama elimizi çektiğimizde eski haline döner. Bu da esnek bir cisimdir.
Dolayısıyla, eski haline dönebilen cisimler sünger ve su şişesidir.
Sonuç:
Bu nedenle, sünger ve su şişesinin altındaki kutucuklara “X” işaretini koymalıyız.
—
2. Kuvvetin cisimler üzerindeki etkilerini yazınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, kuvvetin cisimler üzerinde birçok etkisi olabilir. En sık gördüğümüz etkileri şöyle sıralayabiliriz:
- Şekil Değiştirme: Bir cisme kuvvet uyguladığımızda onun şeklini değiştirebiliriz. Örneğin, bir hamuru yoğurduğumuzda şekli değişir.
- Yön Değiştirme: Bir cisme hareket halindeyken bir kuvvet uygularsak, o cismin yönünü değiştirebiliriz. Futbol topuna vurduğumuzda topun yönü değişir.
- Durma: Hareket eden bir cisme, onun hareket yönünün tersine bir kuvvet uygularsak cismi durdurabiliriz. Fren yapan bir arabanın durması gibi.
- Hızlanma/Yavaşlama: Hareket eden bir cisme, hareket yönünde bir kuvvet uygularsak cismi hızlandırabiliriz. Hareket yönünün tersine bir kuvvet uygularsak da cismi yavaşlatabiliriz. Bisiklet sürerken pedallara daha güçlü bastığımızda hızlanırız.
- Dönme: Bir cisme uygulanan kuvvet, o cismin kendi etrafında dönmesine de neden olabilir. Kapı kolunu çevirerek kapıyı açmamız gibi.
Bu etkileri, soruların altındaki noktalı alanlara yazabilirsin.
—
3. Aşağıdaki görsellerden kuvvetin yavaşlatıcı etkisine örnek olanların altındaki kutucuğu “X” ile işaretleyiniz.
Çözüm:
Bu soruda bizden kuvvetin bir cismi yavaşlatma etkisine örnek olan görselleri bulmamız isteniyor. Yavaşlatıcı etki, bir cismin hareketini azaltan kuvvettir.
- İlk görselde bir bisiklet sürücüsü var. Bisiklet sürücüsü pedallara basarak ilerliyor. Bu durumda uygulanan kuvvet, bisikleti hızlandırıcı veya sabit hızda tutmaya yardımcı bir kuvvettir, yavaşlatıcı değildir.
- İkinci görselde bir futbolcu topa vuruyor. Bu hareket, topun hızlanmasına neden olur, yavaşlamasına değil.
- Üçüncü görselde bir kaleci topu tutmaya çalışıyor. Kaleci topu tuttuğunda, topun hareketini durdurur veya yavaşlatır. Bu, kuvvetin yavaşlatıcı etkisine bir örnektir.
- Dördüncü görselde bir okçu ok atmaya hazırlanıyor. Okçu yayı gererek oka bir kuvvet uygular ve okun fırlamasını sağlar. Bu hareket, okun hızlanmasına neden olur, yavaşlamasına değil.
Bu yüzden, kalecinin topu kurtarmaya çalıştığı görsel, kuvvetin yavaşlatıcı etkisine örnektir.
Sonuç:
Bu nedenle, kalecinin olduğu görselin altındaki kutucuğa “X” işaretini koymalıyız.
—
4. Mıknatıslarla ilgili verilen ifadelerden doğru olanların yanındaki kutucuğu “X” ile işaretleyiniz.
Çözüm:
Şimdi sıra geldi mıknatıslara! Mıknatısların bazı özellikleri vardır ve bu özelliklere göre doğru ifadeleri seçeceğiz.
- Zıt kutuplar birbirini iter. Bu ifade yanlıştır. Mıknatısların zıt kutupları (kuzey ve güney) birbirini çeker.
- Hepsi çubuk şeklindedir. Bu ifade de yanlıştır. Mıknatıslar çubuk şeklinde olabileceği gibi, at nalı şeklinde, halka şeklinde veya bilye şeklinde de olabilirler.
- Aynı kutuplar birbirini iter. Bu ifade doğrudur. Mıknatısların aynı kutupları (kuzey-kuzey veya güney-güney) birbirini iter.
- Mıknatısın iki kutbu vardır. Bu ifade doğrudur. Her mıknatısın mutlaka bir kuzey kutbu ve bir güney kutbu olmak üzere iki kutbu bulunur.
Bu bilgilere göre doğru ifadelerin yanındaki kutucukları işaretlemeliyiz.
Sonuç:
Doğru ifadeler şunlardır:
Aynı kutuplar birbirini iter.
Mıknatısın iki kutbu vardır.
Bu iki ifadenin yanındaki kutucuklara “X” koymalısın.
—
Umarım bu çözümler ve açıklamalar senin için faydalı olmuştur. Fen bilimleri dersi çok eğlenceli, değil mi? Başka soruların olursa çekinmeden sorabilirsin!