Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün birlikte bu sayfadaki eğlenceli ve öğretici soruları çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
—
E.
Aşağıdaki şemada boş bırakılan yerleri uygun kavramları yazarak doldurunuz.
Sevgili çocuklar, bu soruda bizden maddenin hallerini gösteren bir şemayı tamamlamamız isteniyor. Maddelerin üç temel hali vardır: katı, sıvı ve gaz. Şemada zaten “Sıvı” yazılmış. Diğer boşluklara da maddenin diğer iki halini yazmalıyız.
Adım 1: Şemadaki en üstteki kutucukta “MADDENİN HALLERİ” yazıyor. Bu kutucuktan aşağıya doğru iki ok çıkıyor ve iki boş kutucuğa bağlanıyor.
Adım 2: Bu boş kutucuklardan birinde “Sıvı” yazıyor. Diğer iki boş kutucuğa ise maddenin diğer iki halini yazacağız. Bunlar katı ve gaz halleridir.
Adım 3: Şemayı tamamlanmış haliyle düşünelim. “MADDENİN HALLERİ” kutucuğundan çıkan oklar “Katı”, “Sıvı” ve “Gaz” kutucuklarına bağlanacak. Şemada zaten “Sıvı” yazıldığı için, diğer iki kutucuğa “Katı” ve “Gaz”ı yazabiliriz. Genellikle bu tür şemalarda haller sıralı gider.
Sonuç:
Şemadaki boşluklara sırasıyla Katı ve Gaz yazılmalıdır.
—
F.
Yukarıdaki verilen maddelerden karışımlar oluşturarak bu karışımların nasıl ayrıştırılabileceğini altlarına yazınız.
Arkadaşlar, şimdi de ikinci sorumuza geldik. Burada bize bazı maddeler verilmiş: Su, Pirinç, Odun talaşı, Toplu iğne, Toz şeker, Kibrit çöpü. Biz bu maddelerle karışımlar oluşturup, sonra da bu karışımları nasıl ayırabileceğimizi düşünüp yazacağız.
1. Karışım: Su ve Toz Şeker
Önce suyu bir kaba koyalım. Sonra içine toz şekeri ekleyip karıştıralım. Ne oldu? Şeker suyun içinde tamamen çözündü. İşte bu bir karışımdır.
Karışım: Su + Toz Şeker
Peki, bu şekeri sudan nasıl ayırırız? Bunu düşünelim… Eğer suyu ısıtırsak ne olur? Buharlaşır ve geriye sadece şeker kalır! İşte bu bir ayırma yöntemidir.
Ayrılması: Buharlaştırma
2. Karışım: Su ve Pirinç
Şimdi başka bir karışım yapalım. Su ve pirinci bir kaba koyalım ve karıştıralım. Pirinçler suyun içinde yüzüyor veya dibe çöküyor ama suyun içinde çözülmüyor. Bu da bir karışımdır.
Karışım: Su + Pirinç
Bu karışımı ayırmak için ne yapabiliriz? Pirinçler sudan daha ağır olduğu için, suyu dikkatlice bir başka kaba boşaltabiliriz. Pirinçler kapta kalır. Buna süzme veya ayırma hunisiyle ayırma diyebiliriz ama en basit haliyle suyu boşaltmak da bir ayırma yöntemidir.
Ayrılması: Suyu dikkatlice boşaltma / Süzme
3. Karışım: Odun Talaşı ve Toplu İğne
Şimdi de odun talaşı ile toplu iğneleri bir kaba koyup karıştıralım. Bu da bir karışımdır.
Karışım: Odun Talaşı + Toplu İğne
Bu ikisini nasıl ayırabiliriz? Odun talaşları hafif, toplu iğneler ise metal olduğu için daha ağırdır. Elimizle toplu iğneleri dikkatlice ayıklayabiliriz. Ya da bir mıknatıs kullanarak toplu iğneleri kolayca çekip alabiliriz! Mıknatıs bu iş için harikadır.
Ayrılması: Mıknatıs ile ayırma / Elle ayırma
Diğer maddeler (Su, Pirinç, Odun talaşı, Toplu iğne, Toz şeker, Kibrit çöpü) ile de farklı karışımlar ve ayırma yöntemleri düşünebiliriz. Örneğin, su ve kibrit çöpü karıştırılabilir, sonra kibrit çöpleri sudan alınabilir. Su ve odun talaşı karıştırılabilir, sonra odun talaşı sudan ayrılabilir.
Umarım bu çözümlerimiz sizin için anlaşılır olmuştur. Fen dersi gerçekten çok eğlenceli, değil mi? Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!