Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Fen Bilimleri dersimizden harika bir soruyla karşınızdayım. Bu soruda, günlük hayatımızda karşılaştığımız bazı nesnelere uygulanan kuvvetin etkisini inceleyeceğiz. Hazırsan, hemen başlayalım!
2. Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Görsellerdeki cisimlere uygulanan kuvvet ortadan kalktığında eski haline dönebilen cisimlerin altındaki kutucuğu maviye, eski haline dönemeyen cisimlerin altındaki kutucuğu kırmızıya boyayınız.
Sevgili yavrum, bu soruda bizden istenen, her bir görseldeki nesneye uygulanan kuvvet kaldırıldığında eski şekline dönüp dönmediğini anlamamız. Eğer kuvvet kalktığında eski haline dönebiliyorsa, o nesnenin altındaki kutucuğu maviye boyayacağız. Eğer eski haline dönemiyorsa, o kutucuğu kırmızıya boyayacağız. Hadi gel şimdi her bir nesneyi tek tek inceleyelim:
* **Porselen tabaklar:** Düşünsene, tabakları üst üste koyduğumuzda bir ağırlık oluşturuyorlar. Ama bu tabakları ayırdığımızda her biri kendi eski şekline dönüyor, değil mi? Yani porselen tabaklara uygulanan kuvvet (üst üste konulmaları) kalktığında eski hallerine dönebiliyorlar. Bu yüzden porselen tabakların altındaki kutucuğu maviye boyayacağız.
* **Sarmal yay:** Bir yayı çekip bıraktığında ne olur? Eski haline döner, değil mi? Hatta bazen ittiğimizde de eski haline döner. İşte bu yüzden sarmal yay da kuvvet ortadan kalktığında eski haline dönebilen bir cisimdir. Altındaki kutucuğu maviye boyayalım.
* **Balonlar:** Balonları şişirdiğimizde içlerine hava doldururuz. Eğer balonun ağzını açarsak, içindeki hava çıkar ve balon eski büzülmüş haline döner. Yani balonlar da kuvvet (içindeki hava basıncı) kalktığında eski haline dönebilen cisimlerdir. Bu yüzden balonların altındaki kutucuğu maviye boyayacağız.
* **Buruşturulmuş kâğıt:** Elimize bir kâğıt alıp buruşturduğumuzda, o kâğıt artık eski düz haline dönmek istemez, değil mi? Ne kadar uğraşsak da o buruşukluklar kalır. İşte bu yüzden buruşturulmuş kâğıt, kuvvet kalktığında eski haline dönemeyen bir cisimdir. Altındaki kutucuğu kırmızıya boyayalım.
* **Portakal:** Portakalı sıkarsak veya ezilirse şekli bozulur ve eski yuvarlak haline tam olarak dönemez. Yani portakal da kuvvet kalktığında eski haline dönemeyen bir nesnedir. Bu yüzden portakalın altındaki kutucuğu kırmızıya boyayacağız.
* **Sünger:** Süngeri sıktığımızda veya ezdiğimizde şekli değişir. Ama elimizi çektiğimiz anda sünger hemen eski haline geri döner. Süngerler esnek oldukları için bu özelliktedir. Bu nedenle süngerin altındaki kutucuğu maviye boyayalım.
* **Kiremit:** Kiremitler sert ve katı cisimlerdir. Eğer bir kiremit kırılırsa veya çatlağı oluşursa, eski sağlam haline geri dönmez. Yani kiremitler de kuvvet kalktığında eski haline dönemeyen cisimlerdir. Bu yüzden kiremitin altındaki kutucuğu kırmızıya boyayacağız.
* **Boya kalemleri:** Boya kalemlerini eğer kırarsak veya yontarsak, eski hallerine geri dönmezler. Onlar da katı cisimlerdir ve şekilleri bozulduğunda eski hallerine dönemezler. Bu yüzden boya kalemlerinin altındaki kutucuğu kırmızıya boyayalım.
Umarım bu açıklamalarla konuyu daha iyi anlamışsındır. Fen Bilimleri dersinde bu tür esnek ve esnek olmayan maddeleri incelemek çok eğlenceli! Başka sorularda görüşmek üzere!