Merhaba sevgili öğrencilerim,
Harika bir konuyla ilgili alıştırmalarla karşı karşıyayız: “Relative Clauses”. Yani, cümleleri birbirine bağlamamızı sağlayan `who`, `which`, `that` gibi sihirli kelimeler! Hadi gelin, kitaptaki bu alıştırmaları adım adım birlikte çözelim ve bu konuyu süper bir şekilde anlayalım.
5. Study these sentences from the digital story and answer the questions.
(Dijital hikayedeki bu cümleleri inceleyin ve soruları cevaplayın.)
Önce cümlelerimize bakalım:
We saw and photographed the severe harm that is caused by a forest fire.
(Orman yangınının neden olduğu şiddetli zararı gördük ve fotoğrafladık.)
There is also an active volcano, which sometimes erupts, in Fuji.
(Ayrıca Fuji’de, bazen patlayan aktif bir yanardağ var.)
a. Which part in the sentences adds necessary information?
(Cümlelerdeki hangi bölüm gerekli bir bilgi ekliyor?)
Çözüm:
Adım 1: İlk cümleyi inceleyelim. “We saw and photographed the severe harm” (Şiddetli zararı gördük ve fotoğrafladık). Bu cümleyi okuduğumuzda aklımıza “Hangi zarar?” sorusu geliyor. Cümlenin devamındaki “that is caused by a forest fire” (orman yangınının neden olduğu) kısmı, bize tam olarak hangi zarardan bahsettiğini açıklıyor. Bu bilgi olmadan cümlenin anlamı eksik kalır. Bu yüzden bu bilgi, gerekli bir bilgidir.
Sonuç:
“that is caused by a forest fire” kısmı gerekli bilgiyi ekler.
b. Which part in the sentences adds extra information?
(Cümlelerdeki hangi bölüm ekstra bir bilgi ekliyor?)
Çözüm:
Adım 1: İkinci cümleye bakalım. “There is also an active volcano… in Fuji.” (Ayrıca Fuji’de aktif bir yanardağ var). Bu cümle kendi başına gayet anlamlı. Aradaki “, which sometimes erupts,” (bazen patlayan) kısmı ise bize yanardağ hakkında fazladan, yani ekstra bir bilgi veriyor. Bu kısmı cümleden çıkarsak bile cümlenin ana anlamı bozulmaz. Ayrıca, unutmayın, genelde virgüllerle ayrılan bu tür bölümler ekstra bilgi verir.
Sonuç:
“, which sometimes erupts,” kısmı ekstra bilgi ekler.
6. Fill in the blanks with “which, that, who”.
(Boşlukları “which, that, who” ile doldurun.)
Çözüm:
Sevgili çocuklar, burada çok basit bir kuralımız var:
- İnsanlardan bahsederken who kullanırız.
- Cansız varlıklardan, hayvanlardan veya olaylardan bahsederken which veya that kullanırız.
- Ekstra bilgi veriyorsak ve virgül varsa, genellikle which (nesneler için) veya who (insanlar için) kullanırız. Virgülden sonra
thatkullanmayız!
Hadi şimdi bu kurallarla boşlukları dolduralım.
- a. My sister, Alice, ……………….. is a rescuer, works for a charity.
Adım 1: Boşluktan önce “Alice” var. Alice bir insan. O zaman who kullanmalıyız. Ayrıca virgüllerle ayrıldığı için bu ekstra bir bilgi.
Doğru Cevap: My sister, Alice, who is a rescuer, works for a charity. - b. Consuming too much fossil fuel, ……………….. causes carbon emissions, is not suitable for green belt.
Adım 1: Boşluktan önce “fossil fuel” (fosil yakıt) var. Bu bir nesne/kavram. O zaman which veya that kullanabiliriz. Ama bakın, boşluktan önce virgül var! Bu bir ekstra bilgi cümlesi. Bu yüzden which kullanmalıyız.
Doğru Cevap: Consuming too much fossil fuel, which causes carbon emissions, is not suitable for green belt. - c. People ……………….. survive severe natural disasters usually choose to migrate.
Adım 1: Boşluktan önce “People” (insanlar) var. İnsanlar için who kullanırız. Burada virgül yok, yani “hangi insanlar?” sorusuna cevap veren gerekli bir bilgi veriliyor. Bu durumda who veya that kullanabiliriz, ama insanlar için who daha yaygındır.
Doğru Cevap: People who survive severe natural disasters usually choose to migrate. - d. In my opinion, deforestation, ……………….. is mainly caused by humans, is the biggest problem on the Earth.
Adım 1: Boşluktan önce “deforestation” (ormansızlaşma) var. Bu bir olay/kavram. Ve yine virgüllerle ayrılmış, yani ekstra bilgi veriyor. O zaman ne kullanıyorduk? Tabii ki which!
Doğru Cevap: In my opinion, deforestation, which is mainly caused by humans, is the biggest problem on the Earth. - e. Erosion, ……………….. is a natural process, can be accelerated by some human activities like deforestation, agriculture, and construction.
Adım 1: Boşluktan önce “Erosion” (erozyon) var. Bu da bir doğa olayı. Virgüllerle ayrıldığına göre bu da bir ekstra bilgi. O zaman cevabımız yine which olacak.
Doğru Cevap: Erosion, which is a natural process, can be accelerated by some human activities like deforestation, agriculture, and construction.
7. Work in pairs. Combine the following sentences with “which, that, who”.
(İkili çalışın. Aşağıdaki cümleleri “which, that, who” ile birleştirin.)
Çözüm:
Burada iki cümleyi tek bir cümle yapacağız. İkinci cümle, ilk cümledeki bir kelime hakkında bilgi veriyor. O bilgiyi alıp, ilgili kelimenin hemen yanına ekleyeceğiz.
- a. My brother cares about his carbon footprint. He is an environmentalist.
Adım 1: İkinci cümle “He is an environmentalist” (O bir çevreci), ilk cümledeki “My brother” (erkek kardeşim) hakkında bilgi veriyor. Kardeşim bir insan olduğu için “who” kullanacağız. Bu bilgiyi ekstra olarak ekleyebiliriz.
Sonuç: My brother, who is an environmentalist, cares about his carbon footprint. - b. Some of the scientists at the university are refugees. They have left their home countries.
Adım 1: İkinci cümle “They have left their home countries” (Onlar ülkelerini terk ettiler), ilk cümledeki “scientists” (bilim insanları) hakkında bilgi veriyor. Bilim insanları da insan olduğu için “who” kullanacağız.
Sonuç: Some of the scientists at the university, who have left their home countries, are refugees. - c. We should reduce using non-renewable energy sources. They are harmful.
Adım 1: İkinci cümle “They are harmful” (Onlar zararlıdır), ilk cümledeki “non-renewable energy sources” (yenilenemez enerji kaynakları) hakkında bilgi veriyor. Bunlar nesne olduğu için “which” veya “that” kullanabiliriz. Bu gerekli bir bilgi olduğu için virgül olmadan “that” kullanalım.
Sonuç: We should reduce using non-renewable energy sources that are harmful. - d. In many countries, emergency services have great importance for survival after natural disasters. Emergency services are provided by governments.
Adım 1: İkinci cümledeki bilgi, “emergency services” (acil durum hizmetleri) ile ilgili. Bunlar nesne/kavram olduğu için “which” kullanacağız ve ekstra bilgi olarak virgülle ekleyeceğiz.
Sonuç: In many countries, emergency services, which are provided by governments, have great importance for survival after natural disasters. - e. Our school prepared a climate action plan. The plan will raise the students’ awareness.
Adım 1: İkinci cümledeki “The plan” (plan), ilk cümledeki “a climate action plan” (bir iklim eylem planı) ile aynı şey. Plan bir nesne olduğu ve gerekli bir bilgi verdiği için “that” ile birleştireceğiz.
Sonuç: Our school prepared a climate action plan that will raise the students’ awareness.
Let’s find out! Complete the sentences with the following terms.
(Hadi bulalım! Cümleleri aşağıdaki terimlerle tamamlayın.)
Çözüm:
Bu kutucuk, bize az önce öğrendiğimiz iki tür cümlenin tanımını soruyor: Gerekli bilgi verenler (Defining) ve ekstra bilgi verenler (Non-defining).
- We use ……………….. when we provide essential information that identifies objects or things.
(Nesneleri veya şeyleri tanımlayan temel/gerekli bilgileri sağladığımızda ……………….. kullanırız.)
Sonuç: We use Essential information (Defining Relative Clauses)… - We use ……………….. when we provide non-essential information without changing the core meaning of the sentence.
(Cümlenin temel anlamını değiştirmeden ekstra bilgi verdiğimizde ……………….. kullanırız.)
Sonuç: We use Non-essential information (Non-defining Relative Clauses)…
8. Study the Let’s find out! box and write two example sentences and share with your peers.
(“Hadi bulalım!” kutusunu inceleyin ve iki örnek cümle yazıp arkadaşlarınızla paylaşın.)
Çözüm:
Elbette, hemen iki güzel örnek cümle yazalım ve açıklayalım.
Örnek 1 (Gerekli Bilgi / Defining):
The girl who is wearing a red hat is my cousin.
Açıklama: Bu cümlede, “who is wearing a red hat” (kırmızı şapka takan) kısmı çok önemlidir. Eğer bu kısmı çıkarırsak “The girl is my cousin” (Kız benim kuzenim) deriz. Ama ortada birden fazla kız varsa, hangi kızdan bahsettiğimiz anlaşılmaz. Kırmızı şapka bilgisi, o kızı diğerlerinden ayırmamızı sağlayan gerekli bir bilgidir.
Örnek 2 (Ekstra Bilgi / Non-defining):
İstanbul, which is a very crowded city, has many historical places.
Açıklama: Bu cümlede ana mesaj “İstanbul has many historical places” (İstanbul’un birçok tarihi yeri vardır). Bu cümle tek başına anlamlıdır. Aradaki “, which is a very crowded city,” (çok kalabalık bir şehir olan) kısmı, İstanbul hakkında bildiğimiz bir şeyi, yani ekstra bir bilgiyi bize hatırlatır. Cümleden çıkarsak anlam bozulmaz ve virgüllerle ayrıldığına dikkat edin.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Bu konuyu tekrar etmeyi unutmayın, harikasınız!