Harika bir görev! Merhaba sevgili öğrencim, ben 4. sınıf Fen Bilimleri öğretmenin. Bana gönderdiğin bu “Uygulamalı Bilim” etkinliği aslında bir proje görevi. Bize bir sorunun nasıl çözüleceğini, bir ürünün nasıl tasarlanacağını adım adım öğretiyor. Bu bir sınav değil, bir keşif yolculuğu!
Şimdi bu sayfadaki boşlukları, “Basit Elektrik Devreleri” ünitesinde öğrendiklerimizle ilgili harika bir proje fikriyle birlikte dolduralım. Örnek bir proje üzerinden bu adımları nasıl tamamlayacağını sana göstereceğim.
“Basit Elektrik Devreleri” ünitemizde öğrendiklerimizle ilgili günlük hayattan bir problemi ya da ihtiyacı belirleyelim. Belirlediğimiz problem ya da ihtiyaç;
a) Günlük hayatta kullandığımız veya karşılaştığımız araç, nesne ya da sistemleri geliştirmeye, yani ürün ortaya çıkarmaya yönelik olmalıdır.
b) Malzeme, zaman ve maliyet kriterleri açısından uygun olmalıdır.
Belirlediğimiz problemi ya da ihtiyacı aşağıda verilen boşluğa yazalım.
Adım 1: Problemi Belirleme
Geceleri yatağımda kitap okumayı çok seviyorum ama odamın ışığını açtığımda kardeşim veya ailem rahatsız oluyor. Sadece kitabımın sayfalarını aydınlatacak, taşınabilir ve küçük bir ışığa ihtiyacım var.
Problemin çözümüne dair alternatif çözüm yollarını araştıralım. Bulduğumuz çözüm önerilerini aşağıda verilen boşluğa yazalım. İhtiyacımız olursa defterimize daha fazla satır ekleyebiliriz.
Adım 2: Çözüm Önerileri Geliştirme
Bu ihtiyacı karşılamak için aklıma birkaç fikir geldi:
- 1. Çözüm önerisi: Kitabın kenarına mandal gibi tutturulabilen, pilli ve led ampullü bir kitap okuma lambası yapmak.
- 2. Çözüm önerisi: Kitabın arasına koyabileceğimiz, sayfa ayracı şeklinde ince bir ışıklı ayraç tasarlamak.
- 3. Çözüm önerisi: Gözlüklerimin kenarına takabileceğim çok küçük bir ışık kaynağı yapmak.
Bulduğumuz çözüm yollarını karşılaştıralım. Malzeme, zaman ve maliyet kriterleri açısından en uygun olanını belirleyelim. Seçtiğimiz çözüm önerisini aşağıdaki boşluğa yazalım.
Adım 3: En Uygun Çözümü Seçme
Bu üç fikri düşündüğümde;Işıklı ayraç yapmak için çok ince malzemeler bulmak zor olabilir. Gözlüğe takılan ışık ise gözümü yorabilir. Ama mandallı kitap okuma lambası hem kolay bulunacak malzemelerle (mandal, pil, anahtar, led ampul, kablo) yapılabilir hem de maliyeti düşük olur. Ayrıca yapımı en kolayı bu gibi duruyor.
Seçilen Çözüm Önerisi:Mandallı bir kitap okuma lambası yapmak.
Seçtiğimiz çözüme yönelik planlama yapalım. Ürünümüzün tasarımını ve sunumunu okul ortamında gerçekleştirelim. Ürün geliştirme aşamasında birçok deneme yapalım. Denemelerimiz sonucunda elde ettiğimiz verilerimiz ile gözlem sonuçlarımızı aşağıda verilen tabloya benzer bir tablo oluşturarak kaydedelim.
Adım 4: Deneme ve Gözlem Yapma
Şimdi seçtiğimiz bu harika fikri hayata geçirme zamanı! Basit bir elektrik devresi kurarak lambamızı yapacağız ve çalışıp çalışmadığını, işe yarayıp yaramadığını deneyeceğiz. Gözlemlerimizi de aşağıdaki gibi bir tabloya kaydedeceğiz.
Kaydedilen veriler ve gözlemler 1. Deneme 2. Deneme 3. Deneme Devre çalışıyor mu? (Ampul yanıyor mu?) Evet, lamba yandı. Evet, çalışıyor. Evet, sorunsuz çalışıyor. Işığın parlaklığı yeterli mi? Işık biraz zayıf, yazıları tam aydınlatmıyor. İki pil bağlayınca ışık çok daha parlak oldu. Şimdi harika! Işık seviyesi kitap okumak için tam ideal. Mandal kitabı iyi tutuyor mu? Evet, mandal kitabı sıkıca tutuyor, düşmüyor. Hala sağlam tutuyor. Sağlamlığını koruyor.
Kaydettiğimiz verileri ve gözlemleri grafik oluşturarak ve bu grafikleri okuyarak değerlendirelim.
Ürün tasarımımız ve üretimimiz bittikten sonra ürünümüzü “Yıl Sonu Bilim Şenliği” etkinlikleri kapsamında sunalım. Ayrıca ürünümüzü kullanılır hâle getirmek ve pazarlamak için yöntemler bulalım ve gazete, genel ağ, televizyon gibi tanıtım araçlarından faydalanalım. Tanıtım araçlarından ürün tanıtımımız ile ilgili reklam hazırlayarak ya da kısa film çekerek yararlanabiliriz.
Adım 5: Sonuç ve Sunum
Gördüğün gibi, denemelerimiz sonucunda tek pilin yetersiz olduğunu ama iki pil kullanınca lambamızın harika çalıştığını keşfettik. Bu verileri arkadaşlarımıza sunabiliriz.Projemiz bittiğinde ona “Kitap Kurdu Işığı” gibi eğlenceli bir isim verebiliriz. Bilim şenliğinde bir stant hazırlayıp, ürünümüzün ne kadar kullanışlı olduğunu anlatan posterler ve broşürler hazırlayabiliriz. Hatta cep telefonumuzla kısa bir reklam filmi bile çekebiliriz! Bu şekilde, bir ihtiyacı nasıl belirlediğimizi ve ona nasıl bir çözüm ürettiğimizi herkese göstermiş oluruz.