Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugün birlikte çok güzel bir tema değerlendirme etkinliği yapacağız. Okuduğumuz “Kuduz Aşısı” metnine ve genel bilgilerimize dayanarak soruları adım adım cevaplayacağız. Hazır mısınız? Başlayalım!
4. Isırılan yerin, kızgın demirle dağlanması yöntemi ne zaman uygulanmıyordu?
Sevgili çocuklar, metnimizi dikkatlice okuduğumuzda bu sorunun cevabını ilk paragrafta bulabiliriz. Metinde şöyle yazıyor:
“Bu uygulama her zaman başarılı olamıyordu. Müdahale gecikince bu yöntem acı vermekten başka bir işe yaramıyordu.”
Buradan da anladığımız gibi, eğer kuduz vakasına müdahale etmekte geç kalınırsa, yani zamanında yapılmazsa, bu yöntem işe yaramıyormuş.
Çözüm:
Isırılan yerin, kızgın demirle dağlanması yöntemi, müdahale gecikince artık başarılı olmuyordu.
5. Pasteur, niçin çocuğa aşıyı uygulamak istemedi?
Bu soru da yine metinde açıkça belirtilmiş bir durum. Pasteur, aşısını ilk kez insanlar üzerinde denemediği için tereddüt etmişti.
“Pasteur, bu aşıyı daha önce denemediği için çocuğa uygulamak istemedi.”
Gördüğünüz gibi, Pasteur çok dikkatli bir bilim insanıydı ve bir ilacı ilk kez bir insan üzerinde kullanmaktan çekinmişti.
Çözüm:
Pasteur, aşıyı daha önce insanlar üzerinde denemediği için çocuğa uygulamak istemedi.
6. Çocuğun doktoru, Pasteur’e ne söyledi?
Çocuğun durumu çok kötüydü, değil mi? Metinde çocuğun doktorunun Pasteur’e ne söylediği de açıkça yazıyor:
“Fakat daha sonra çocuğun doktoru gelip Pasteur’a aşı olmadığı takdirde çocuğun öleceğini söyledi.”
Çocuğun doktoru, Pasteur’e durumu kritik bir şekilde anlatarak onu ikna etmeye çalışmıştı.
Çözüm:
Çocuğun doktoru, Pasteur’e aşı olmadığı takdirde çocuğun öleceğini söyledi.
7. Aşağıdaki iletişim araçlarının adlarını yazalım.
Şimdi de görseldeki iletişim araçlarını tanıma sırası! Günlük hayatımızda kullandığımız veya görmeye alışık olduğumuz bu araçların isimlerini yazalım:
Çözüm:
- Birinci görseldeki, tuşlu bir telefon.
- İkinci görseldeki, evlerimizde veya okullarda kullandığımız masaüstü bilgisayar.
- Üçüncü görseldeki, yanımızda taşıyabildiğimiz dizüstü bilgisayar (ya da laptop).
- Dördüncü görseldeki ise, eski zamanlardan beri kullanılan ve hâlâ özel durumlar için tercih edilen mektup (ya da zarf içinde olduğu için zarf da diyebiliriz).
8. Aşağıdaki noktalama işaretlerini, cümlelerde boş bırakılan yerlere yazalım.
Bu bölümde noktalama işaretlerini doğru yerlere yerleştireceğiz. Noktalama işaretleri, cümleleri daha anlaşılır hale getiren, okumamızı kolaylaştıran önemli yardımcılarımızdır. Görselde bize verilen noktalama işaretleri: nokta (.), virgül (,), ünlem (!), tırnak işareti (“), soru işareti (?), uzun çizgi (—). Haydi, her cümleyi tek tek inceleyelim:
Çözüm:
En çok kullandığımız iletişim araçları , televizyon , telefon , bilgisayardır .
Açıklama: Burada iletişim araçlarını sıralıyoruz. Sıralama yaparken aralarına virgül koyarız. Cümlenin sonunda ise tamamlandığı için nokta kullanırız.
Aaa ! Seni gördüğüme çok şaşırdım.
Açıklama: “Aaa” gibi aniden söylenen, şaşkınlık belirten ifadelerden sonra ünlem işareti kullanırız.
Aysu ‘ nun babası bilgisayar aldı .
Açıklama: Özel isimlere gelen “-nun” gibi ekleri ayırmak için kesme işareti (‘) kullanırız. Cümlenin sonunda ise nokta koyarız. (Not: Görseldeki noktalama işaretleri arasında kesme işareti bulunmamaktadır. Ancak dil bilgisi kurallarına göre buraya kesme işareti gelmelidir.)
Sana verdiğim dergiyi okudun mu ?
Açıklama: “Okudun mu?” bir soru cümlesidir. Soru sorulan cümlelerin sonuna soru işareti konur.
Hacı Bektaş Veli ,“İlimden gidilmeyen yolun sonu karanlıktır.“ demiştir.
Açıklama: Birinin sözünü olduğu gibi aktarırken, o sözü tırnak içine (“) alırız. Konuşmayı aktarmadan önce ise özneyi (Hacı Bektaş Veli’yi) belirtmek için virgül kullanırız. Tırnak içindeki cümlenin sonundaki nokta zaten oradaydı.
— Anne, insanlar asırlar önce nasıl haberleşiyorlarmış?
Açıklama: Diyaloglarda, yani karşılıklı konuşmalarda, konuşma başlarken uzun çizgi (konuşma çizgisi) kullanırız. Buradaki gibi bir soru cümlesi olduğu için soru işareti zaten yerinde.
— Dumanla ve posta güvercinleriyle haberleşiyorlarmış.
Açıklama: Bu da bir diyalog cümlesinin cevabı olduğu için yine başında uzun çizgi (konuşma çizgisi) kullanırız. Cümlenin sonunda da nokta olduğu için başka bir noktalama işaretine gerek yok.