3. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sonuç Yayınları Sayfa 90
Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin 3. Sınıf Türkçe Öğretmenin. Bugün seninle birlikte bu “Öz Değerlendirme Formu”nu inceleyeceğiz. Bu form, Türkçe dersinde ne kadar ilerlediğini, neleri çok iyi yaptığını, neleri biraz daha tekrar etmen gerektiğini ve belki de nelerde bana danışman gerektiğini gösteren bir ayna gibi. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
Bu formda her cümlenin karşısında “Evet”, “Biraz” ve “Hayır” seçenekleri var. Her cümleyi okuduğunda, kendi durumuna en uygun olan kutucuğu işaretleyeceksin. Unutma, burada doğru ya da yanlış cevap yok, sadece senin kendini ne kadar iyi tanıdığını görmek var. Dürüst olman çok önemli!
Şimdi her maddeyi tek tek inceleyelim ve ne anlama geldiğini birlikte düşünelim:
1. Dinlediğim/izlediğim metni ana hatlarıyla anlatırım.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu madde bize bir hikâye dinlediğinde ya da bir video izlediğinde, o hikâyenin en önemli yerlerini, yani ana olaylarını ve ana karakterlerini kendi cümlelerinle anlatıp anlatamadığını soruyor. Tıpkı bir kitaptan film izleyip arkadaşına “Bu filmde şunlar oldu, sonra da böyle bitti” diye anlatmak gibi düşünebilirsin.
- Eğer dinlediğin veya izlediğin her şeyi kolayca anlatabiliyorsan, yani ne olduğunu hemen özetleyebiliyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen anlatmakta zorlanıyor, önemli yerleri unutuyor ya da sadece bir kısmını hatırlıyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer dinlediğin veya izlediğin şeyleri anlatmakta çok zorlanıyor, ne olduğunu hiç hatırlamıyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
2. Dinlerken nezaket kurallarına uyarım ve etrafımdaki insanları rahatsız etmem.
Çözüm:
Bu madde, birisi konuşurken veya sen bir şeyi dinlerken nasıl davrandığını anlatıyor. Nezaket kuralları demek, güzel ve saygılı davranışlar demektir. Mesela, biri konuşurken sözünü kesmemek, sessiz olmak, arkadaşın ders anlatırken ona dönüp dinlemek gibi. Başkalarını rahatsız etmemek de gürültü yapmamak, başka şeylerle uğraşmamak anlamına gelir.
- Eğer her zaman birini dinlerken sessiz, saygılı ve dikkatli oluyorsan, kimseyi rahatsız etmiyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen dalıp gidiyor, küçük sesler çıkarıyor ya da ara sıra konuşmalar oluyor gibi durumlar yaşıyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer dinlerken çok hareket ediyor, konuşuyor veya başkalarının dikkatini dağıtıyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
3. Kelimeleri anlamlarına uygun kullanırım.
Çözüm:
Bu madde, konuştuğun veya yazdığın zaman kelimeleri doğru yerde ve doğru anlamda kullanıp kullanmadığını soruyor. Mesela “göz” kelimesini sadece görmek için değil, aynı zamanda iğnenin deliği için de kullandığını biliyor musun? Ya da “ekmek” kelimesini hem fırından aldığımız yiyecek hem de toprağa tohum ekmek anlamında kullanabiliriz. Kelimelerin ne anlama geldiğini bilmek ve onları cümlede doğru kullanmak çok önemli.
- Eğer kelimelerin anlamlarını iyi biliyor ve konuşurken veya yazarken hep doğru kelimeleri seçiyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen hangi kelimeyi kullanacağın konusunda kararsız kalıyor veya yanlış kelime kullandığını fark ediyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer kelimelerin anlamlarını karıştırıyor ve genelde yanlış yerlerde kullanıyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
4. Önceden belirlenmiş bir konu hakkında konuşma yaparım.
Çözüm:
Bu madde, sana önceden “Şu konu hakkında konuşma yapacaksın” dendiğinde, o konu hakkında neler söyleyeceğini düşünüp güzel bir konuşma hazırlayıp sunup sunamadığını soruyor. Mesela, “Hayvan sevgisi hakkında konuşma yap” dendiğinde, hayvanları neden sevdiğini, onlara nasıl davrandığını anlatabiliyor musun?
- Eğer bir konu verildiğinde o konu hakkında rahatlıkla konuşma hazırlayıp sunabiliyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer konuşma hazırlamakta veya sunarken biraz zorlanıyor, ne söyleyeceğini unutuyor veya heyecanlanıyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer verilen bir konu hakkında konuşma yapmakta çok zorlanıyor, ne anlatacağını bilemiyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
5. İşitilebilir bir ses tonuyla ve konu dışına çıkmadan konuşurum.
Çözüm:
Bu madde iki önemli şeyi soruyor: Birincisi, konuştuğunda sesinin herkes tarafından duyulabiliyor olması. Ne çok yüksek ne de çok alçak, tam kararında bir ses tonuyla konuşmak. İkincisi ise, konuştuğun konuda kalmak, yani konu dışına çıkmamak. Eğer hayvan sevgisinden bahsediyorsan, birden uzay gemilerinden bahsetmeye başlamamak gibi düşünebilirsin.
- Eğer konuşurken sesin her zaman iyi duyuluyor ve hep konunun içinde kalıyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen sesini ayarlamakta zorlanıyor ya da konuşurken ara sıra başka şeylerden bahsettiğini fark ediyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer genelde çok kısık sesle konuşuyor, sesin duyulmuyor ya da konuşurken çok sık konu dışına çıkıyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
6. Vurgu, tonlama ve telaffuza dikkat ederek okurum.
Çözüm:
Bu madde, bir metni okurken sadece kelimeleri söylemekle kalmayıp, onlara can verip vermediğini soruyor. Vurgu, bir kelimeyi veya heceyi daha güçlü söylemek; tonlama, sesini alçaltıp yükseltmek (mesela soru sorarken sesini yükseltmek); telaffuz ise kelimeleri doğru ve anlaşılır bir şekilde söylemek demektir. Tıpkı bir tiyatro oyuncusu gibi okumak gibi düşünebilirsin.
- Eğer okurken kelimeleri doğru söylüyor, sesini yükseltip alçaltıyor ve önemli yerleri vurguluyorsan, yani okuduğun metni dinleyenlere hissettiriyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen vurgu ve tonlamayı unutuyor, kelimeleri biraz hızlı veya anlaşılmaz okuyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer okurken hep aynı tonda okuyor, kelimeleri yutuyor veya yanlış telaffuz ediyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
7. Görsellerle ilgili soruları cevaplarım.
Çözüm:
Bu madde, sana bir resim, fotoğraf veya çizim gösterildiğinde, o görselle ilgili soruları anlayıp doğru cevaplayıp cevaplayamadığını soruyor. Mesela, “Bu resimde kaç tane kuş var? Kuşlar ne yapıyor?” gibi soruları düşünebilirsin. Görseldeki detayları fark etmek ve yorumlamak önemlidir.
- Eğer bir görseli dikkatlice inceleyip onunla ilgili tüm soruları doğru cevaplayabiliyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen görseldeki bazı detayları kaçırıyor veya bazı soruları cevaplamakta zorlanıyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer görsellerle ilgili soruları cevaplamakta çok zorlanıyor, görselde ne olduğunu anlamakta güçlük çekiyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
8. Metin türlerini ayırt ederim.
Çözüm:
Bu madde, okuduğun bir yazının bir hikâye mi, bir şiir mi, bir masal mı, yoksa bir bilgi veren yazı mı (bilgilendirici metin) olduğunu anlayıp anlamadığını soruyor. Her metin türünün kendine özgü özellikleri vardır. Mesela masalların başında “Bir varmış bir yokmuş” der, şiirlerin dizeleri olur.
- Eğer okuduğun bir metnin hikâye mi, şiir mi, masal mı, yoksa bilgilendirici bir metin mi olduğunu kolayca söyleyebiliyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen metin türlerini karıştırıyor veya hangi tür olduğunu söylemekte zorlanıyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer metin türlerini hiç ayırt edemiyor, hepsi birbirine benziyormuş gibi geliyorsa, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
9. Hikâye yazarken varlıkların niteliklerini bildiren kelimeleri kullanırım.
Çözüm:
Bu madde, bir hikâye yazdığında, hikâyendeki varlıkları (insanları, hayvanları, eşyaları) daha güzel ve anlaşılır anlatmak için nitelik bildiren kelimeler yani sıfatlar kullanıp kullanmadığını soruyor. Mesela “kedi” yerine “şirin kedi”, “ev” yerine “büyük ev”, “adam” yerine “yaşlı adam” gibi. Bu kelimeler hikâyeni daha renkli ve canlı yapar.
- Eğer hikâye yazarken karakterleri, nesneleri ve yerleri tanımlamak için sık sık sıfatlar (nitelik bildiren kelimeler) kullanıyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen sıfat kullanmayı unutuyor ya da çok az kullanıyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer hikâye yazarken hiç sıfat kullanmıyor, her şeyi sadece adıyla yazıyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
10. Kısa yönergeler yazarım.
Çözüm:
Bu madde, birine bir şeyin nasıl yapılacağını anlatan kısa ve net talimatlar yazıp yazamadığını soruyor. Mesela “Kalem kutunu nasıl düzenlersin?” diye sorduğumda, “1. Kalemleri topla. 2. Silgileri ayır. 3. Hepsini kutuya koy.” gibi adımlar yazabiliyor musun? Yönergeler, bir işi yaparken izlenecek adımları gösterir.
- Eğer bir işin nasıl yapılacağını anlatan kısa ve anlaşılır yönergeler yazabiliyorsan, o zaman “Evet” kutucuğunu işaretle.
- Eğer bazen yönergeleri yazarken adımları karıştırıyor veya eksik bırakıyorsan, o zaman “Biraz” kutucuğunu işaretle.
- Eğer yönerge yazmakta çok zorlanıyor, adımları sıralayamıyorsan, o zaman “Hayır” kutucuğunu işaretle.
Şimdi tüm bu maddeleri işaretledikten sonra, sonuçları değerlendirme zamanı!
Adım 1: Cevaplarını Sayalım
İşaretlediğin “Evet”, “Biraz” ve “Hayır” kutucuklarını tek tek say. Bakalım hangisinden daha çok işaretlemişsin?
Adım 2: Sonuçları Değerlendirelim
♦ Bu tabloda “Evet”leriniz çoğunlukta ise durumunuz iyi demektir.
Eğer en çok “Evet” işaretlediysen, harikasın! Türkçe dersinde öğrendiklerini çok iyi uyguluyorsun ve kendini birçok konuda geliştirmişsin demektir. Böyle devam et!
♦ “Biraz”larınız çoğunlukta ise kitabınızdaki etkinlikleri tekrarlayınız.
Eğer en çok “Biraz” işaretlediysen, hiç üzülme. Bu, bazı konularda biraz daha pratik yapman gerektiği anlamına geliyor. Kitabındaki ilgili etkinlikleri tekrar etmen, bu konularda daha iyi olmana yardımcı olacaktır. Unutma, pratik yapmak mükemmelleştirir!
♦ “Hayır”larınız çoğunlukta ise eksiklerinizi tamamlamak için öğretmeninizle konuşunuz.