Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Elimizdeki metni dikkatlice okuyup, Karagöz ile Hacivat’ın eğlenceli dünyasına dalacağız ve soruları hep birlikte cevaplayacağız. Hazır mısınız? Öyleyse başlayalım!
Öncelikle size gönderdiğim metni dikkatlice okuyun. Metni anladığınızdan emin olun. Çünkü soruların cevapları bu metnin içinde saklı!
Şimdi gelelim sorularımıza.
1. Etkinlik
Kelimeleri eş anlamlılarıyla eşleştirelim.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, eş anlamlı kelimeler, yazılışları farklı olsa da anlamları aynı olan kelimelerdir. Yani, bir kelime yerine eş anlamlısını kullandığımızda cümlenin anlamı değişmez. Şimdi listedeki kelimelere bakalım ve eş anlamlılarını bulalım:
- misafir: Evimize gelen, bizi ziyarete gelen kişilere denir. Bu kelimenin eş anlamlısı konuk‘tur.
- yemek: Pişirilmiş, yenecek yiyeceklere denir. Bu kelimenin eş anlamlısı aş‘tır. Özellikle eski Türkçede ve bazı yörelerde hala kullanılır.
- kase: Genellikle çorba, yoğurt gibi sıvı veya yarı sıvı yiyecekleri koyduğumuz derin kaplara denir. Bu kelimenin eş anlamlısı tas‘tır.
- tabak: Üzerine yemek koyduğumuz, genellikle düz veya az derin mutfak eşyasıdır. Bu kelimenin eş anlamlısı kap‘tır.
Şimdi eşleştirmeleri alt alta yazalım:
- misafir – konuk
- yemek – aş
- kase – tas
- tabak – kap
2. Etkinlik
Aşağıdaki soruları okuduğumuz metinden hareketle cevaplayalım.
1. Karagöz ve Hacivat’ın kişilik özellikleri nelerdir? İlgili boşluklara yazalım.
Çözüm:
Metni okurken Karagöz ve Hacivat’ın konuşmalarına ve davranışlarına dikkat etmemiz gerekiyor. Bu sayede onların karakterlerini anlayabiliriz. Sanki bir dedektif gibi ipuçlarını toplamalıyız!
Adım 1: Karagöz’ün özelliklerini bulalım.
- Karagöz, Hacivat’ın kendisine seslenmesine “Bu adamdan bana hiç rahat yok!” diye karşılık veriyor. Bu, onun huysuz, bıkkın ve çabuk sinirlenen biri olduğunu gösteriyor.
- “Aman iyi ki uyanmışım, muhtara gidecektim.” cümlesinden dalgın veya unutkan olabileceğini anlıyoruz. Belki de uykusu ağırdı.
- Hacivat ona seslenirken o “Hacı Cavcav, çekil yolumdan da geçeyim!” diyor. Bu da onun yanlış anlayan, kavgacı ve dikkatsiz olduğunu gösteriyor. Hacivat’ı başka biriyle karıştırıyor!
- Son olarak “İlk yardım isteyeceğim, mahvoldum!” demesi onun telaşlı, aceleci ve başına iş açan bir karakter olduğunu gösteriyor.
Bu ipuçlarına göre Karagöz’ün kişilik özellikleri şunlar olabilir:
- Huysuz
- Bıkkın
- Çabuk sinirlenen
- Dalgın / Unutkan
- Yanlış anlayan
- Kavgacı
- Telaşlı / Aceleci
Adım 2: Hacivat’ın özelliklerini bulalım.
- Hacivat, Karagöz’ü defalarca “Karagöz, Karagöz!” diye çağırıyor ve ona karşı sakin ve sabırlı davranıyor.
- Karagöz’ün durumunu tahmin etmeye çalışırken (“Herhâlde pencerede uykuya daldı.”, “Acaba evde mi yok, bir işe falan mı gitti?”) gözlemci ve anlayışlı olduğunu görüyoruz.
- Karagöz’ün “ne oldu, nereye?” sorusuna karşılık vermesi onun meraklı ve yardımsever olduğunu gösteriyor. Karagöz’ün derdini anlamaya çalışıyor.
Bu ipuçlarına göre Hacivat’ın kişilik özellikleri şunlar olabilir:
- Sakin
- Sabırlı
- Anlayışlı
- Gözlemci
- Meraklı
- Yardımsever
***
2. Karagöz, Hacivat’a nasıl davranıyor?
Çözüm:
Metinde Karagöz’ün Hacivat’a karşı nasıl davrandığı çok açık bir şekilde görülüyor. Karagöz, Hacivat’ın kendisine seslendiğini bile doğru düzgün anlamıyor, onu dinlemiyor. Hatta onu başka biriyle karıştırıp azarlar gibi konuşuyor.
Karagöz, Hacivat’a karşı kaba, ilgisiz, sinirli ve saygısız bir şekilde davranıyor. Hacivat’ın iyi niyetli sorularına bile huysuzca karşılık veriyor.
***
3. Karagöz ve Hacivat’ın konuşmalarındaki sorun nedir?
Çözüm:
Bu ikilinin konuşmalarında her zaman bir sorun vardır, değil mi? Bu metinde de bu durum çok belirgin. Temel sorun, Karagöz’ün Hacivat’ı dinlememesi ve yanlış anlamasıdır.
Hacivat Karagöz’e bir şeyler sormaya çalışırken, Karagöz ya kendi kendine konuşuyor, ya Hacivat’ı başkasıyla karıştırıyor ya da kendi dertleriyle meşgul olduğu için Hacivat’ın ne dediğini anlamıyor. Yani, aralarında sağlıklı bir iletişim kurulamıyor. Karagöz’ün dikkatsizliği ve huysuzluğu, konuşmalarının anlaşılmaz hale gelmesine neden oluyor.
***
4. Yukarıda özelliklerini yazdığınız kahramanlardan hangisinin yerine geçmek isterdiniz? Niçin?
Çözüm:
Bu soruya vereceğimiz cevap biraz kişisel olacak, yani herkes farklı düşünebilir. Ama bizden nedenini de açıklamamızı istiyor. Bu yüzden seçimimizi mantıklı bir şekilde desteklemeliyiz. Ben kendi adıma Hacivat’ın yerine geçmek isterdim. Neden mi?
Adım 1: Kahraman seçimi.
Ben Hacivat‘ın yerine geçmek isterdim.
Adım 2: Seçimin nedenini açıklayalım.
Çünkü Hacivat, Karagöz’ün aksine sakin, sabırlı ve anlayışlı bir karakter. İnsanlarla iletişim kurmaya çalışıyor ve onların derdini dinliyor. Karagöz gibi huysuz ve yanlış anlayan biri olmak yerine, etrafımdaki insanlara karşı daha nazik ve yardımsever olmayı tercih ederim. Hacivat’ın olaylara daha olumlu yaklaşan ve çözüm bulmaya çalışan tavrı bana daha yakın geliyor. Karagöz’ün sürekli sinirli ve kavgacı haliyle yaşamak yerine, Hacivat gibi daha uyumlu bir karakter olmayı dilerdim.