Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle birlikte çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Kitabımızdaki soruları, verilen metni dikkatlice okuyarak ve görsellerden faydalanarak cevaplayacağız. Hazır mısınız? Başlayalım!
1. Etkinlik
Aşağıdaki görselleri inceleyerek kelimelerin anlamlarını tahmin edelim.
Bu etkinlikte, görsellere bakarak kelimelerin ne anlama geldiğini bulmamız isteniyor. Metinde bu kelimelerin anlamları doğrudan verilmemiş olsa da, görseller bize çok yardımcı oluyor ve genel kültürümüzle de birleştirebiliriz. Hadi hep birlikte bu kelimelerin anlamlarına bakalım:
- turşu: Görselde bir kavanozun içinde sebzelerin bekletildiğini görüyoruz. Bu sebzeler genellikle sirke veya tuzlu su içinde saklanarak yapılan, ekşi ve lezzetli yiyeceklerdir.
- tohum: Görselde toprağa ekilen küçük bir şey var. Tohum, bitkilerin üremesini sağlayan, toprağa ekildiğinde yeni bir bitkinin filizlenmesini sağlayan küçük taneciktir.
- kese: Görselde ağzı büzülen, içine bir şeyler konulabilen küçük bir çanta görüyoruz. Kese, içine küçük eşyaların konulduğu, genellikle bezden yapılmış küçük bir torbadır.
- fide: Görselde topraktan yeni çıkmış, henüz küçük bir bitki var. Fide, tohumdan yeni filizlenmiş, henüz büyümemiş, başka bir yere dikilmeye hazır küçük bitkiye denir.
Şimdi de bu kelimeleri altlarındaki boşluklara yazalım:
- turşu
- tohum
- kese
- fide
2. Etkinlik
Metinde geçen sebzelerin adını yazalım.
Bu soruyu cevaplamak için ikinci görseldeki “CANPATLI DEDE’NİN DOMATESİ” başlıklı metni dikkatlice okumamız gerekiyor. Metni okurken hangi sebze isimlerinin geçtiğine dikkat edelim.
Metnin başlığına baktığımızda “CANPATLI DEDE’NİN DOMATESİ” yazıyor. Burada domates kelimesini görüyoruz, o zaman domates bir sebze adıdır.
Metnin ikinci paragrafında ise şöyle bir cümle geçiyor: “Patlıcan Şehri, bu ülkenin şehirlerinden biriymiş. Orada bütün yemekler, turşular ve tatlılar patlıcandan yapılırmış.” Burada da patlıcan kelimesini görüyoruz, o da bir sebze adıdır.
Daha sonra metnin şiir kısmında da “Mor renkli patlıcanım“ ve “Domarda coşar kanım” (buradaki “Domarda” kelimesi büyük ihtimalle “domateste” veya domatesle ilgili bir ifade) ifadeleri geçiyor. Bu da bize yine patlıcan ve domatesin metinde geçtiğini gösteriyor.
O halde metinde geçen sebzeler şunlardır:
Çözüm:
Patlıcan
Domates
3. Etkinlik
Yeşil yazılı kelimelerin zıt anlamlılarını, patlıcanların üzerindeki kelimeler arasından bulalım. Sonra kelimelerin yanlarındaki boşluklara yazalım.
Sevgili çocuklar, zıt anlamlı kelimeler, birbirinin tam tersi anlamı taşıyan kelimelerdir. Örneğin, “uzun” kelimesinin zıt anlamlısı “kısa”dır. Şimdi biz de yeşil yazılı kelimelerin zıt anlamlılarını, alttaki patlıcanların üzerindeki kelimelerden bulup eşleştirelim.
Adım 1: Yeşil yazılı kelimeleri ve patlıcanların üzerindeki kelimeleri tek tek inceleyelim.
- Yeşil kelimeler: yüksek, kolay, dolu, dışarı
- Patlıcan kelimeleri: alçak, boş, zor, içeri
Adım 2: Her bir yeşil kelimenin zıt anlamlısını patlıcanların üzerinden bulalım ve eşleştirelim.
- Şehirlerin arasında yüksek (…………….) dağlar, coşkun nehirler varmış.
- “Yüksek” kelimesinin zıt anlamlısı “alçak”tır. Bir şeyin yüksek olması ile alçak olması birbirinin tersidir.
- Sebzeler ülkesinde ulaşım pek kolay (…………….) değilmiş.
- “Kolay” kelimesinin zıt anlamlısı “zor”dur. Bir işin kolay olması ile zor olması birbirinin tersidir.
- Elinde dolu (…………….) bir kese vardı.
- “Dolu” kelimesinin zıt anlamlısı “boş”tur. Bir şeyin dolu olması ile boş olması birbirinin tersidir.
- Patpat da keseyi aldığı gibi dışarı (…………….) yöneldi.
- “Dışarı” kelimesinin zıt anlamlısı “içeri”dir. Bir yerin dışarısı ile içerisi birbirinin tersidir.
Çözüm:
- Şehirlerin arasında yüksek (alçak) dağlar, coşkun nehirler varmış.
- Sebzeler ülkesinde ulaşım pek kolay (zor) değilmiş.
- Elinde dolu (boş) bir kese vardı.
- Patpat da keseyi aldığı gibi dışarı (içeri) yöneldi.
Harikasınız çocuklar! Bütün soruları başarıyla çözdük. Hem kelime bilgilerimizi pekiştirdik hem de metni anlama becerimizi geliştirdik. Bir sonraki etkinlikte görüşmek üzere!