Merhaba sevgili öğrencim!
Bugün seninle çok güzel ve önemli bir etkinliği inceleyeceğiz: Öz Değerlendirme Formu. Bu form, öğrendiğimiz Türkçe konularında ne kadar başarılı olduğunu, hangi konularda biraz daha çalışman gerektiğini anlamana yardımcı olacak harika bir araç. Hadi, her bir maddeyi tek tek inceleyelim ve ne anlama geldiğini birlikte öğrenelim.
1. Dinlediklerimde/izlediklerimde geçen, bilmediğim kelimelerin anlamlarını tahmin ederim.
Sevgili öğrencim, bu madde bize şunu soruyor: Bir hikaye dinlerken veya bir çizgi film izlerken anlamını bilmediğin bir kelimeyle karşılaştığında, cümlenin gelişinden veya konunun gidişatından yola çıkarak o kelimenin ne anlama geldiğini bulmaya çalışıyor musun? Yani, “Acaba bu kelime şunu mu demek istiyor?” diye düşünüp bir tahminde bulunuyor musun? Bu, senin kelime hazneni genişletmek için çok önemli bir beceri.
- Eğer çoğu zaman bunu başarıyorsan ve doğru tahminler yapabiliyorsan, Evet kutucuğunu işaretleyebilirsin.
- Bazen deniyor ama her zaman doğru tahmin edemiyorsan, ya da sadece bazı kelimelerde bunu yapabiliyorsan, Biraz kutucuğunu işaretle.
- Eğer bilmediğin kelimelerle karşılaştığında hiç tahmin etmeye çalışmıyorsan veya çok zorlanıyorsan, Hayır kutucuğunu işaretleyebilirsin.
2. Dinlediklerimin/izlediklerimin konusunu belirlerim.
Bu madde, dinlediğin bir masalın ya da izlediğin bir çizgi filmin ana fikrini, yani bize ne anlatmak istediğini anlayıp anlamadığını soruyor. Örneğin, “Bu hikaye dostluktan bahsediyor.” veya “Bu çizgi film hayvanları korumayı anlatıyor.” gibi, konuyu tek bir cümleyle söyleyebiliyor musun?
- Eğer dinlediğin veya izlediğin şeylerin konusunu kolayca bulabiliyorsan, Evet diyebilirsin.
- Bazen bulmakta zorlanıyor ya da sadece çok açık konuları belirleyebiliyorsan, Biraz işaretle.
- Eğer konuyu belirlemekte çok zorlanıyorsan, Hayır diyebilirsin.
3. Hazırlıksız konuşmalar yaparım.
Hazırlıksız konuşma yapmak demek, sana aniden bir soru sorulduğunda ya da bir konu hakkında fikrin sorulduğunda, önceden hiç düşünmeden, hemen ve akıcı bir şekilde konuşabilmen demek. Mesela, öğretmeninin “Dün ne yaptın?” diye sorduğunda, takılmadan, düşünmeden anlatabiliyor musun?
- Eğer kendinden emin bir şekilde, aniden sorulan sorulara cevap verebiliyor ve konuşabiliyorsan, Evet işaretle.
- Biraz düşünmem gerekiyorsa ya da bazen takılıyorsam, Biraz diyebilirsin.
- Aniden konuşmakta çok zorlanıyor ve genellikle sessiz kalıyorsan, Hayır diyebilirsin.
4. Kelimeleri doğru telaffuz ederim.
Telaffuz, kelimeleri ağzımızdan doğru bir şekilde çıkarmak, yani doğru okumak demek. “Kitap” kelimesini “ğitap” diye okumamak ya da “geliyor” kelimesini “geliyo” diye söylememek gibi düşünebilirsin. Her kelimenin sesini doğru çıkarabiliyor musun?
- Eğer kelimeleri genellikle doğru ve anlaşılır bir şekilde söylüyorsan, Evet diyebilirsin.
- Bazen bazı kelimeleri yanlış telaffuz ettiğin oluyorsa, Biraz işaretle.
- Eğer birçok kelimeyi doğru söylemekte zorlanıyorsan, Hayır diyebilirsin.
5. Öğretmenimizin önceden verdiği bir konu hakkında araştırma yaparak konuşurum.
Bu madde, sana bir konu verildiğinde, o konu hakkında bilgi toplamak için kitaplara bakıp, internetten araştırma yapıp, sonra da bu bilgileri kullanarak bir sunum veya konuşma yapıp yapamadığını soruyor. Yani, bir konuyu sadece dinlemekle kalmayıp, üzerine ek bilgiler de bulup arkadaşlarına anlatabiliyor musun?
- Eğer verilen konularda araştırma yapıp güzel konuşmalar hazırlayabiliyorsan, Evet diyebilirsin.
- Araştırma yapabiliyor ama konuşurken biraz zorlanıyorsan, ya da sadece basit araştırmalar yapabiliyorsan, Biraz işaretle.
- Araştırma yapmakta veya araştırdıklarını anlatmakta çok zorlanıyorsan, Hayır diyebilirsin.
6. Şiir okurum.
Bu madde, şiirleri sesli bir şekilde, doğru duraklamalarla, duyguya uygun ve anlaşılır bir şekilde okuyup okuyamadığını soruyor. Yani, bir şiiri sadece okumakla kalmayıp, dinleyenlerin de hoşuna gidecek şekilde, şiirin ruhunu yansıtarak okuyabiliyor musun?
- Eğer şiirleri güzel ve etkili bir şekilde okuyabiliyorsan, Evet işaretle.
- Şiir okuyabiliyor ama bazen takılıyor ya da duygu katmakta zorlanıyorsan, Biraz diyebilirsin.
- Şiir okumakta zorlanıyor veya hiç okumak istemiyorsan, Hayır diyebilirsin.
7. Okuduklarımı ana hatlarıyla anlatırım.
Ana hatlarıyla anlatmak, okuduğun bir hikayenin veya metnin en önemli yerlerini, en can alıcı kısımlarını kısaca özetleyebilmek demektir. Tüm detayları anlatmak yerine, “Bu hikayede şunlar şunlar oldu, sonunda da böyle bitti.” gibi, kimlerin olduğunu, ne olduğunu ve sonucunu söyleyebiliyor musun?
- Eğer okuduğun metinleri kolayca özetleyebiliyor ve ana hatlarını anlatabiliyorsan, Evet işaretle.
- Bazen ana hatları bulmakta zorlanıyor veya çok uzun anlatıyorsan, Biraz diyebilirsin.
- Okuduklarını özetlemekte veya ana hatlarıyla anlatmakta çok zorlanıyorsan, Hayır diyebilirsin.
8. Okuduğum metnin konusunu belirlerim.
Bu madde, tıpkı dinlediklerinin konusu gibi, okuduğun bir metnin de ana fikrini, yani yazarın bize ne anlatmak istediğini anlayıp anlamadığını soruyor. Bir metni okuduktan sonra, “Bu metin ne hakkında?” sorusuna doğru bir cevap verebiliyor musun?
- Eğer okuduğun metinlerin konusunu kolayca bulabiliyorsan, Evet diyebilirsin.
- Bazen bulmakta zorlanıyor ya da sadece çok açık konuları belirleyebiliyorsan, Biraz işaretle.
- Eğer konuyu belirlemekte çok zorlanıyorsan, Hayır diyebilirsin.
9. Şiir yazarım.
Şiir yazmak, duygularını, düşüncelerini veya hayallerini kelimelerle, bazen kafiyeli, bazen serbest bir şekilde ifade edebilmek demektir. Belki bir doğa şiiri, belki bir arkadaşlık şiiri… Kendi şiirlerini oluşturabiliyor musun?
- Eğer kendi şiirlerini yazmaktan keyif alıyor ve güzel şiirler ortaya çıkarabiliyorsan, Evet işaretle.
- Şiir yazmayı deniyor ama bazen zorlanıyor ya da kısa şiirler yazabiliyorsan, Biraz diyebilirsin.
- Şiir yazmakta çok zorlanıyor veya hiç denemiyorsan, Hayır diyebilirsin.
10. Büyük harfleri ve noktalama işaretlerini uygun yerlerde kullanırım.
Bu madde, yazı yazarken kurallara uyup uymadığını soruyor. Cümleye büyük harfle başlamak, özel isimleri (kişi adları, şehir adları gibi) büyük harfle yazmak, cümle sonuna nokta, soru işareti veya ünlem koymak gibi noktalama işaretlerini doğru yerlerde kullanabiliyor musun?
- Eğer yazı yazarken büyük harf ve noktalama işaretlerini kurallarına uygun kullanıyorsan, Evet işaretle.
- Bazen hata yapıyor veya bazı kuralları karıştırıyorsan, Biraz diyebilirsin.
- Yazılarında büyük harf ve noktalama işaretlerini kullanmakta çok zorlanıyor veya sık sık hata yapıyorsan, Hayır diyebilirsin.
Şimdi gelelim formun altındaki önemli notlara:
- Bu tabloda “Evet”leriniz çoğunlukta ise durumunuz iyi demektir.
- “Biraz”larınız çoğunlukta ise kitabınızdaki etkinlikleri tekrarlayınız.
- “Hayır”larınız çoğunlukta ise eksiklerinizi tamamlamak için öğretmeninizle konuşunuz.
Ne kadar çok “Evet” işaretlediysen, o kadar çok şeyi çok iyi yaptığın anlamına gelir. Bu harika bir şey! Demek ki Türkçe dersinde çok başarılısın ve öğrendiklerini güzelce uygulayabiliyorsun. Kendini tebrik etmelisin!
Eğer çoğunlukla “Biraz” işaretlediysen, bu da demek oluyor ki bazı konularda biraz daha pratik yapmaya ihtiyacın var. Hiç sorun değil! Kitabındaki o konularla ilgili alıştırmaları, etkinlikleri tekrar yaparsan, kendini çok daha iyi hissedeceksin ve o konularda da “Evet” demeye başlayacaksın.
Eğer “Hayır”ların çoksa, hiç üzülme! Bu sadece hangi konularda daha çok yardıma ihtiyacın olduğunu gösterir. Böyle durumlarda hemen öğretmenine danışmalısın. Öğretmenin sana nasıl yardımcı olabileceğini, hangi konulara daha çok odaklanman gerektiğini söyleyecektir. Birlikte çalışarak tüm eksiklerini tamamlayabiliriz.
Haydi, bu temada öğrendiklerimizi kısaca yazalım.
Şimdi sıra geldi bu temada neler öğrendiğimizi kısaca anlatmaya. Bu bölüm, senin öğrendiklerini kendi cümlelerinle ifade etmen için harika bir fırsat. Düşün bakalım, bu temada hangi yeni kelimeleri öğrendin? Hangi dil bilgisi kurallarını hatırlıyorsun? Belki yeni bir şiir yazdın ya da güzel bir hikaye okudun. Aklına gelenleri, en çok hoşuna gidenleri buraya kısaca yazmanı istiyorum. Unutma, önemli olan senin ne hissettiğin ve ne öğrendiğin. Kendi cümlelerinle, içinden geldiği gibi yazabilirsin. Mesela:
- “Bu temada noktalama işaretlerinin ne kadar önemli olduğunu anladım.”
- “Yeni kelimeler öğrenmek çok eğlenceliydi, özellikle ‘macera’ kelimesini çok sevdim.”
- “Şiir yazmak ilk başta zor geldi ama sonra çok keyif aldım.”
gibi cümlelerle başlayabilirsin. Haydi bakalım, kalemini al ve öğrendiklerini bizimle paylaş!
Unutma sevgili öğrencim, bu form senin kendini daha iyi tanıman ve daha da gelişmen için bir fırsat. Hangi kutucuğu işaretlersen işaretle, önemli olan dürüst olman ve her zaman daha iyisini yapmak için çabalaman. Seni çok seviyorum ve başarılarınla gurur duyuyorum!