Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle kesirler konusundaki alıştırmaları birlikte çözeceğiz. Görseldeki soruları adım adım, hep birlikte inceleyip cevaplayalım. Unutmayın, matematik sabır ve dikkat gerektirir. Hadi başlayalım!
1. Lahmacunlarla modellenen kesirleri, kesirlerin okunuşlarını ve çeşitlerini noktalı yerlere yazınız.
İlk lahmacun modeline bakalım:
Adım 1: Gördüğünüz gibi, bir tane bütün, yani tam bir lahmacun var.
Adım 2: Yanındaki lahmacun ise 4 eş parçaya bölünmüş ve bu parçalardan 3 tanesi alınmış. Bu durumu 3/4 kesri ile gösteririz.
Adım 3: İkisini birleştirdiğimizde, 1 tam ve 3/4 kesri ortaya çıkar. Bu tür kesirlere hem tam kısmı hem de basit kesir kısmı olduğu için tam sayılı kesir diyoruz.
- Kesir: 1 3⁄4
- Okunuşu: Bir tam üç bölü dört (veya Bir tam dörtte üç)
- Kesrin çeşidi: Tam sayılı kesir
İkinci lahmacun modeline bakalım:
Adım 1: Yine bir tane bütün lahmacunumuz var.
Adım 2: Yanındaki lahmacun 4 eş parçaya bölünmüş ve bu sefer sadece 1 parçası alınmış. Bunu 1/4 kesri ile ifade ederiz.
Adım 3: Bu iki şekli bir araya getirdiğimizde 1 tam ve 1/4 kesrini elde ederiz. Bu da bir tam sayılı kesirdir.
- Kesir: 1 1⁄4
- Okunuşu: Bir tam bir bölü dört (veya Bir tam dörtte bir)
- Kesrin çeşidi: Tam sayılı kesir
Üçüncü lahmacun modeline bakalım:
Adım 1: Bu modelde tam bir lahmacun yok. Sadece bir bütünün parçaları var.
Adım 2: Lahmacunun 8 eş parçaya bölündüğünü ve bu parçalardan 5 tanesinin alındığını görüyoruz. Bir bütünün kaç eş parçaya bölündüğünü paydaya (alta), bu parçalardan kaç tanesinin alındığını ise paya (üste) yazarız.
Adım 3: Payı (5), paydasından (8) küçük olduğu için bu kesre basit kesir diyoruz.
- Kesir:5⁄8
- Okunuşu: Beş bölü sekiz (veya Sekizde beş)
- Kesrin çeşidi: Basit kesir
2. Kesirlerin çeşitlerini noktalı yerlere yazınız.
Sevgili çocuklar, kesirlerin çeşitlerini hatırlayalım:
- Eğer pay paydadan küçükse, bu bir basit kesirdir.
- Eğer pay paydadan büyük veya pay paydaya eşitse, bu bir bileşik kesirdir.
- Eğer bir tam sayının yanında bir de basit kesir varsa, bu bir tam sayılı kesirdir.
Şimdi bu kurallara göre şıkları cevaplayalım:
a) 12⁄11 → Pay (12), paydadan (11) büyük olduğu için bu bir bileşik kesirdir.
b) 3 1⁄4 → Başında tam sayı (3) olduğu için bu bir tam sayılı kesirdir.
c) 1 2⁄9 → Başında tam sayı (1) olduğu için bu da bir tam sayılı kesirdir.
ç) 19⁄23 → Pay (19), paydadan (23) küçük olduğu için bu bir basit kesirdir.
d) 15⁄15 → Pay (15), paydaya (15) eşit olduğu için bu bir bileşik kesirdir. (Aynı zamanda 1 bütüne eşittir.)
e) 3⁄5 → Pay (3), paydadan (5) küçük olduğu için bu bir basit kesirdir.
3. Modellenen kesirleri ve kesirlerin çeşitlerini belirleyiniz. Kesirleri sayı doğrusunda gösteriniz. (Çözümü defterinize yapınız.)
Bu sorunun çözümünü defterinize yapmanız isteniyor ama biz burada kesirleri ve çeşitlerini birlikte belirleyelim.
1. Kesir:
Adım 1: Modelde bir tane tam kare ve yanında 4’e bölünmüş bir karenin 1 parçası var.
Adım 2: Bu model 1 tam 1/4 kesrini gösterir.
Sonuç: Bu kesir, tam sayılı kesirdir. Sayı doğrusunda 1 ile 2 arasında yer alır.
2. Kesir:
Adım 1: Modelde bir tane tam daire ve yanında 3’e bölünmüş bir dairenin 2 parçası bulunuyor.
Adım 2: Bu model 1 tam 2/3 kesrini ifade eder.
Sonuç: Bu kesir, tam sayılı kesirdir. Sayı doğrusunda 1 ile 2 arasında yer alır.
3. Kesir:
Adım 1: Modelde tam bir şekil yok. Sadece bir daire 6 eş parçaya bölünmüş ve 5 parçası alınmış.
Adım 2: Bu durumu 5/6 kesri ile gösteririz.
Sonuç: Payı paydasından küçük olduğu için bu kesir, basit kesirdir. Sayı doğrusunda 0 ile 1 arasında yer alır.
Harikasınız çocuklar! Kesirler konusunu ne kadar iyi anladığınızı görüyorum. Anlamadığınız bir yer olursa sormaktan çekinmeyin. Başarılar dilerim!