Merhaba sevgili öğrencim!
Harika bir konu değerlendirme sayfasıyla karşı karşıyayız. Romen rakamları hem çok eğlenceli hem de tarihte çok önemli bir yere sahip. Gel şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözelim. Hazırsan başlayalım!
1. Aşağıdaki vagonlara verilmeyen sayıları yazınız.
Bu soruda sevimli bir trenimiz var ve vagonları sırayla numaralandırmamız isteniyor. Hadi birlikte bakalım!
Adım 1: İlk vagonlarda IV (4), V (5) ve VI (6) yazdığını görüyoruz. Bu vagonlar birer birer artarak ilerliyor, değil mi?
Adım 2: Öyleyse VI (6)’dan sonra gelen sayıları sırayla boş vagonlara yazmalıyız. 6’dan sonra 7, 8, 9 ve 10 gelir.
Adım 3: Şimdi bu sayıları Romen rakamlarıyla yazalım.
- 7 = VII
- 8 = VIII
- 9 = IX
- 10 = X
Sonuç olarak boş vagonlara sırasıyla VII, VIII, IX, X yazmalıyız.
2. Aşağıdaki sayıları Romen rakamları ile yazınız.
Bu soruda da bize verilen sayıları Romen rakamlarına çevireceğiz. Çok kolay!
- a) 7 = V (5) ve yanına iki tane I (1) ekleriz. Yani 5 + 1 + 1 = 7. Sonuç: VII
- b) 9 = X (10)’dan bir tane I (1) çıkarırız. Romen rakamlarında küçük rakam büyüğün soluna gelince çıkarma yapıldığını unutma! Sonuç: IX
- c) 5 = Bu zaten temel rakamlarımızdan biri. Sonuç: V
- ç) 8 = V (5) ve yanına üç tane I (1) ekleriz. Yani 5 + 1 + 1 + 1 = 8. Sonuç: VIII
3. Aşağıdaki Romen rakamlarını sayılar ile yazınız.
Şimdi de tam tersini yapıyoruz! Romen rakamlarının hangi sayılara karşılık geldiğini bulacağız.
- a) VIII = V (5) ve yanında üç tane I (3) var. Toplarsak 5 + 3 = 8. Sonuç: 8
- b) XI = X (10) ve yanında bir tane I (1) var. Toplarsak 10 + 1 = 11. Sonuç: 11
- c) XV = X (10) ve yanında bir tane V (5) var. Toplarsak 10 + 5 = 15. Sonuç: 15
- ç) XIV = X (10) var ve yanında IV (4) var. IV’nin 5-1=4 olduğunu biliyoruz. O zaman 10 + 4 = 14. Sonuç: 14
4. Aşağıdaki Romen rakamlarından hangisi, 5 sayma çubuğu ile yazılamaz? İşaretleyiniz.
Bu biraz düşünme gerektiren bir soru. Romen rakamlarını oluşturan düz çizgileri, yani çubukları sayacağız.
Adım 1: Önce her harfin kaç çubukla yazıldığına bakalım. I bir çubuk, V iki çubuk ve X iki çubuktan oluşur.
Adım 2: Şimdi şıklardaki rakamların kaç çubukla yazıldığını hesaplayalım.
- XIII = X (2 çubuk) + I (1 çubuk) + I (1 çubuk) + I (1 çubuk) = 5 çubuk. (Bu yazılabilir.)
- VIII = V (2 çubuk) + I (1 çubuk) + I (1 çubuk) + I (1 çubuk) = 5 çubuk. (Bu da yazılabilir.)
- XVII = X (2 çubuk) + V (2 çubuk) + I (1 çubuk) + I (1 çubuk) = 6 çubuk. (İşte bu 5 çubukla yazılamaz!)
Sonuç olarak 5 sayma çubuğu ile yazılamayan Romen rakamı XVII‘dir.
5. 15 sayısını Romen rakamı ile yazmak istersek en az kaç tane sayma çubuğu kullanırız? İşaretleyiniz.
Yine çubuk sayma sorusu! Haydi çözelim.
Adım 1: Önce 15 sayısını Romen rakamıyla yazalım. 15 = XV
Adım 2: Şimdi de XV’yi oluşturan çubukları sayalım.
- X harfi 2 çubuktan oluşur.
- V harfi 2 çubuktan oluşur.
Adım 3: Toplam çubuk sayısını bulalım: 2 + 2 = 4 çubuk.
Sonuç olarak 15 sayısını yazmak için en az 4 tane sayma çubuğu kullanırız.
6. Aşağıda verilen sayı örüntülerinde boş bırakılan yerlere uygun Romen rakamlarını yazınız.
Örüntü, belirli bir kurala göre sıralanan sayılar veya şekiller demektir. Şimdi bu sıralamalardaki kuralı bulup devamını getireceğiz.
a) I, III, V, …
Adım 1: Önce sayıların değerlerine bakalım: 1, 3, 5, … Gördüğün gibi sayılar ikişer ikişer artıyor (tek sayılar).
Adım 2: 5’ten sonra ikişer artırarak devam edelim: 7, 9, 11.
Adım 3: Bu sayıları Romen rakamlarıyla yazalım: VII, IX, XI.
b) VIII, X, XII, …
Adım 1: Sayıların değerlerine bakalım: 8, 10, 12, … Bu örüntüde de sayılar ikişer ikişer artıyor (çift sayılar).
Adım 2: 12’den sonra ikişer artırarak devam edelim: 14, 16, 18.
Adım 3: Bu sayıları Romen rakamlarıyla yazalım: XIV, XVI, XVIII.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Romen rakamları konusunda harika bir iş çıkardın! Aklına takılan bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!