Harika bir matematik etkinliği! Haydi, “SIRA SİZDE” bölümündeki bu toplama işlemlerini birlikte, adım adım çözelim. Tıpkı yukarıdaki örnekte olduğu gibi onlukları ve birlikleri düşünerek yapacağız. Hazır mısın? Başlayalım!
1. Soru: 13 + 9
Merhaba! Gel, bu soruyu onluk taban bloklarını hayal ederek çözelim. 13 sayısı 1 onluk ve 3 birlikten, 9 sayısı ise 9 birlikten oluşur.
- Adım 1: Önce her zaman birliklerden başlarız. 3 tane birliğimiz vardı, 9 tane daha ekledik. Toplamda 3 + 9 = 12 tane birliğimiz oldu.
- Adım 2: Aferin! Şimdi dikkatli olalım. 12 tane birlik, aslında 1 tane onluk ve 2 tane birlik demektir. Bu yüzden sonucumuzun birler basamağına, yani en sağdaki kutucuğa 2 yazarız.
- Adım 3: Peki o fazladan bulduğumuz 1 onluk ne olacak? Onu da “elde var 1” diyerek onlukların olduğu tarafa ekleyeceğiz. 13 sayısında zaten 1 onluk vardı, 1 onluk da biz ekledik. 1 + 1 = 2 onluk oldu. Bunu da sonucun onlar basamağına yazarız.
İşlemi alt alta yaparsak şöyle görünür:
13
+ 9
—–
22
Sonuç: 22
2. Soru: 17 + 6
Sıradaki soruya geçelim. Mantığımız yine aynı. 17 sayısı 1 onluk ve 7 birlikten, 6 sayısı ise 6 birlikten oluşuyor.
- Adım 1: Birlikleri toplayalım: 7 + 6 = 13 tane birlik.
- Adım 2: 13 birlik, 1 onluk ve 3 birlik eder. Sonucun birler basamağına 3 yazıyoruz. Elde yine 1 onluğumuz var.
- Adım 3: 17 sayısındaki 1 onluğa, eldeki 1 onluğu da ekleyelim. 1 + 1 = 2 onluk eder. Sonucun onlar basamağına da 2 yazıyoruz.
İşlemimiz şöyle:
17
+ 6
—–
23
Sonuç: 23
3. Soru: 18 + 15
Bu soruda iki sayımızda da onluklar var. Hiç sorun değil, aynı şekilde çözeceğiz.
- Adım 1: Birlikleri toplayalım: 18’in 8 birliği ile 15’in 5 birliğini topluyoruz. 8 + 5 = 13 birlik.
- Adım 2: 13 birlik ne demekti? Harikasın! 1 onluk ve 3 birlik. Sonucun birler basamağına 3‘ü yazdık. Kenarda 1 onluğumuz bekliyor.
- Adım 3: Şimdi onlukları toplayalım. 18’den gelen 1 onluk, 15’ten gelen 1 onluk ve bir de bizim eldeki 1 onluk… Hepsini toplarsak: 1 + 1 + 1 = 3 onluk yapar. Bunu da sonucun onlar basamağına yazıyoruz.
İşlemi görelim:
18
+ 15
—–
33
Sonuç: 33
4. Soru: 24 + 17
Geldik son soruya! Bunu da kolayca yapacağına eminim.
- Adım 1: Birliklerimizi, yani 4 ve 7’yi toplayalım: 4 + 7 = 11 birlik.
- Adım 2: 11 birlik, 1 onluk ve 1 birlik demektir. Sonucun birler basamağına 1‘i yazıyoruz. Elde yine 1 onluğumuz var.
- Adım 3: Onlukları toplama zamanı! 24’ten 2 onluk, 17’den 1 onluk ve eldeki 1 onluk. Toplamda 2 + 1 + 1 = 4 onluk eder. Bunu da sonucun onlar basamağına yazalım.
İşlemimiz şöyle olacak:
24
+ 17
—–
41
Sonuç: 41
İşte bu kadar! Gördüğün gibi, birliklerin toplamı 10 veya daha büyük bir sayı olduğunda, onu yeni bir onluk olarak onlukların yanına gönderiyoruz. Buna “eldeli toplama” diyoruz. Çok iyi iş çıkardın!