Harika bir soru! Hadi gel, bu etkinliği birlikte adım adım yapalım ve şekillerin dünyasında küçük bir gezintiye çıkalım. Unutma, geometri aslında bir oyun gibidir!
1. Farklı bir şeklin örnekteki gibi yönünü, konumunu ve büyüklüğünü değiştirerek çiziniz. Biçimsel özelliklerini inceleyiniz.
Bu soruda bizden, örnekte kare ile yapılanları, kendimizin seçeceği farklı bir şekil ile yapmamız isteniyor. Kare yerine ne seçelim? Bence bir üçgen harika olur! Şimdi tablodaki adımları üçgenimizle tamamlayalım.
-
Büyüklük
Adım 1: “Büyüklük” bir şeyin ne kadar yer kapladığıdır, yani küçük mü yoksa büyük mü olduğudur. Örnekte de küçük bir kareyi alıp daha büyüğünü çizmişler.
Adım 2: Şimdi sıra bizde! “Sizin Şekliniz” yazan boş kutunun içine önce minik bir üçgen çizelim. Sonra hemen yanına, aynı üçgenden daha büyük bir tane daha çizelim. İşte bu kadar! Şeklimizin büyüklüğünü değiştirmiş olduk.
-
Konum
Adım 1: “Konum” bir şeklin nerede durduğudur, yani onun yeri demektir. Örnekte kareyi bir yerden alıp başka bir yere koymuşlar, değil mi?
Adım 2: Haydi biz de üçgenimizin yerini değiştirelim. “Sizin Şekliniz” kutusunun sol tarafına bir üçgen çizelim. Sonra aynı büyüklükteki üçgeni bu sefer kutunun sağ tarafına çizelim. Böylece üçgenimizin konumunu değiştirmiş olduk. Sanki yer değiştirme oynamış gibi!
-
Yön
Adım 1: “Yön” ise bir şeklin ne tarafa baktığıdır. Örnekte düz duran kareyi biraz döndürerek baklava dilimi gibi yapmışlar. Yani yönünü değiştirmişler.
Adım 2: Biz de üçgenimizin yönünü değiştirelim. “Sizin Şekliniz” kutusuna önce sivri ucu yukarıya bakan bir üçgen çizelim. Sonra yanına, aynı üçgeni bu defa sivri ucu aşağıya bakacak şekilde ters çevirerek çizelim. Veya istersen sivri ucu sağa ya da sola da bakabilir! Böylece üçgenimizin yönünü de değiştirmiş olduk.
Sonuç ve Açıklama
Peki bütün bunları yaparken neyi fark ettik? Üçgenimizi büyüttük, yerini değiştirdik ve hatta ters çevirdik. Ama ne yaparsak yapalım, onun en önemli özelliği hiç değişmedi: Her zaman 3 kenarı ve 3 köşesi vardı!
İşte bir şeklin büyüklüğü, konumu veya yönü değişse bile kenar ve köşe sayısı gibi temel özelliklerinin değişmemesine biçimsel özelliklerinin korunması diyoruz. Harika bir iş başardın!
