Merhaba sevgili öğrencim!
Ben senin 2. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki sıvı ölçme etkinliğini çok beğendim. Haydi gel, bu etkinliği birlikte adım adım inceleyelim ve soruları cevaplayalım. Bu konu hem çok eğlenceli hem de çok öğretici!
ETKİNLİK: Farklı Kaplar ve Su Miktarları
Bu etkinlikte amacımız, aynı miktardaki sıvıyı farklı büyüklükteki kaplarla ölçtüğümüzde sonucun nasıl değiştiğini görmek. Tıpkı adımlarımızı saymak gibi düşünebilirsin; küçük adımlarla bir mesafeyi gidersen daha çok adım atarsın, büyük adımlarla gidersen daha az adım atarsın ama gittiğin yol aynıdır. Şimdi etkinliğimize bakalım.
Soru: Şişe kaç çay bardağı su alıyor?
Çözüm:
Etkinlikte bizden iki tane aynı büyüklükte, yani eş, şişeyi suyla doldurmamız isteniyor. Sonra bu şişelerden birini alıp içindeki suyun tamamını küçük bir çay bardağına doldurarak ölçüyoruz.
Adım 1: Su dolu şişelerden birini alalım.
Adım 2: Şişedeki suyu, hiç dökmeden, yavaşça çay bardağına boşaltalım. Bardak dolunca kenara koyup sayalım: “Bir.”
Adım 3: Şişe tamamen boşalana kadar çay bardağını doldurmaya devam edelim ve her seferinde sayalım: “İki, üç, dört…”
Diyelim ki şişemizdeki su ile çay bardağını tam 5 kere doldurduk.
Sonuç:
Şişe 5 çay bardağı su alıyor.
Soru: Şişe kaç su bardağı su alıyor?
Çözüm:
Şimdi sıra geldi ikinci şişemize. Unutma, bu şişe de birincisiyle tamamen aynı miktarda su alıyor. Ama bu sefer ölçmek için daha büyük olan su bardağını kullanacağız.
Adım 1: İkinci su dolu şişemizi alalım.
Adım 2: Şişedeki suyu bu defa su bardağına boşaltalım. Bardak dolunca sayalım: “Bir.”
Adım 3: Şişe boşalana kadar su bardağını doldurmaya devam edelim ve sayalım: “İki, üç…”
Su bardağı, çay bardağından daha büyük olduğu için daha çok su alır. Bu yüzden şişeyi boşaltmak için onu daha az sayıda doldurmamız gerekir. Diyelim ki şişemizdeki su ile su bardağını tam 3 kere doldurduk.
Sonuç:
Şişe 3 su bardağı su alıyor.
Soru: Aynı miktardaki iki kap sıvıyı farklı büyüklükte bardaklarla ölçtüğümüzde ölçme sonucu farklı olur. Nedenini tartışınız.
Açıklama:
İşte en can alıcı noktaya geldik! Harika bir soru bu. Şişelerimiz aynı boyuttaydı, yani içlerindeki su miktarı da aynıydı. Ama birini ölçtüğümüzde sonuç 5 çıktı, diğerini ölçtüğümüzde ise 3. Sence neden?
Çünkü kullandığımız ölçüm kaplarının, yani bardakların, büyüklükleri birbirinden farklıydı!
Adım 1: Çay bardağı küçük bir kaptır. Küçük olduğu için, bir şişeyi boşaltmak için onu çok sayıda doldurmamız gerekir. Bu yüzden sonuç olarak 5 gibi daha büyük bir sayı bulduk.
Adım 2: Su bardağı ise büyük bir kaptır. Büyük olduğu için, aynı şişeyi boşaltmak için onu daha az sayıda doldurmamız yeterlidir. Bu yüzden sonuç olarak 3 gibi daha küçük bir sayı bulduk.
Sonuç:
Ölçüm yaparken kullandığımız kabın büyüklüğü sonucu etkiler. Küçük kapla ölçersek büyük sayı, büyük kapla ölçersek küçük sayı buluruz. Ama ölçtüğümüz sıvının miktarı aslında hiç değişmez!