Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir soruyla karşı karşıyayız! Bu etkinlik, ölçme yaparken kullandığımız araçların büyüklüğünün sonuçları nasıl etkilediğini anlamamız için çok güzel bir alıştırma. Gel, birlikte bu tabloyu adım adım dolduralım ve mantığını kavrayalım.
Unutma ki bu bir tahmin ve ölçme etkinliği. Gerçek nesnelerle ölçüm yapsaydık belki biraz farklı sonuçlar bulabilirdik ama biz burada mantıklı tahminler yürüterek ilerleyeceğiz. Haydi başlayalım!
1. Soru: Aşağıdaki tabloda belirtilen ölçme araçlarını kullanarak yine tabloda belirtilen nesnelerin uzunluklarını ölçünüz. Ölçme sonuçlarına göre tabloyu doldurunuz. Sonuçları tartışınız.
—
Kalemimin uzunluğu
Burada kalemimizin uzunluğunu bir defter etiketi ile ölçeceğiz.
Adım 1: Önce kalemimizin yaklaşık kaç etiket uzunluğunda olduğunu düşünelim. Gözümüzle bir canlandıralım… Sanki bir kalemin boyu, yan yana konulmuş 3 tane defter etiketi kadardır. O zaman ilk boşluğa 3 yazalım.
Adım 2: Şimdi de “Ölçme aracımın yarısını kaç kere kullandım?” diye soruyor. Eğer etiketimiz daha küçük olsaydı, yani yarısı kadar olsaydı, kalemi ölçmek için onu daha çok kullanmamız gerekirdi, değil mi? Aracımız yarıya indiği için kullanma sayımız 2 katına çıkar. Yani;
3 x 2 = 6 kere kullanırdık.
Adım 3: Son olarak “Ölçme aracımın çeyreğini kaç kere kullandım?” diyor. Çeyrek, yarımdan bile daha küçük! Bu durumda aracımız tam 4 kat küçülmüş olur. O zaman ölçmek için de tam 4 kat daha fazla kullanmamız gerekir. Yani;
3 x 4 = 12 kere kullanırdık.
Sonuç:
- Ölçme aracımı 3 kere kullandım.
- Ölçme aracımın yarısını 6 kere kullandım.
- Ölçme aracımın çeyreğini 12 kere kullandım.
—
Defterimin uzunluğu
Şimdi de defterimizin uzunluğunu bir kürdan ile ölçelim.
Adım 1: Bir matematik defterinin uzun kenarını düşünelim. Kürdanları uc uca eklesek kaç tane gerekir acaba? Benim tahminimce yaklaşık 4 tane kürdan bir defterin boyuna eşit olur. İlk boşluğumuza 4 yazalım.
Adım 2: Kürdanın yarısını kullansaydık ne olurdu? Tıpkı yukarıdaki gibi, ölçme aracımız küçüldüğü için kullanma sayımız 2 katına çıkardı. Hadi hesaplayalım:
4 x 2 = 8 kere kullanırdık.
Adım 3: Peki ya kürdanın çeyreğini, yani o minicik parçasını kullansaydık? O zaman da 4 kat daha fazla sayıda kullanmamız gerekirdi. İşlemimiz şöyle olurdu:
4 x 4 = 16 kere kullanırdık.
Sonuç:
- Ölçme aracımı 4 kere kullandım.
- Ölçme aracımın yarısını 8 kere kullandım.
- Ölçme aracımın çeyreğini 16 kere kullandım.
—
Sınıf tahtasının uzunluğu
Son olarak kocaman sınıf tahtamızı bir çubuk makarna ile ölçeceğiz. Bu eğlenceli olacak!
Adım 1: Sınıf tahtamız oldukça geniş. Çubuk makarnaları uc uca ekleyerek ölçtüğümüzü hayal edelim. Sanırım yaklaşık 10 tane çubuk makarna tahtamızın bir ucundan diğer ucuna ulaşır. İlk boşluğumuza 10 yazıyoruz.
Adım 2: Eğer çubuk makarnanın yarısını, yani kırıp küçülttüğümüz halini kullansaydık, tahtayı ölçmek çok daha uzun sürerdi. Tam 2 kat daha fazla makarna kullanırdık. Yani:
10 x 2 = 20 kere kullanırdık.
Adım 3: Makarnanın çeyreğini kullansaydık ne olurdu? O küçücük parçalarla ölçüm yapmak için makarnayı tam 4 kat daha fazla sayıda kullanmamız gerekirdi. Bu da şu demek:
10 x 4 = 40 kere kullanırdık.
Sonuç:
- Ölçme aracımı 10 kere kullandım.
- Ölçme aracımın yarısını 20 kere kullandım.
- Ölçme aracımın çeyreğini 40 kere kullandım.
Gördüğün gibi, ölçtüğümüz nesne aynı kalsa bile, kullandığımız ölçme aracı ne kadar küçülürse, onu o kadar çok sayıda kullanmamız gerekir. Bu çok önemli bir kuraldır. Harika bir iş çıkardın, tebrik ederim!