Harika bir test sayfası! Gelin, bu Fen Bilimleri sorularını bir öğretmen gözüyle birlikte inceleyip adım adım çözelim. Eminim hepsini kolayca anlayacaksın.
6. Soru:
I. Böbrek
II. Üreter
III. Üretra
Yukarıda verilen boşaltım sistemi organ ve yapılarından hangilerinde vücudumuzda iki tane bulunmaktadır?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
Merhaba sevgili öğrencim, bu soruda boşaltım sistemi organlarımızı ve sayılarımızı hatırlamamız gerekiyor. Hadi birlikte düşünelim.
- Adım 1: Vücudumuzdaki boşaltım sistemi organlarını bir gözden geçirelim. Boşaltım sistemimiz; böbrekler, üreter (idrar borusu), idrar kesesi (mesane) ve üretra’dan oluşur.
- Adım 2: Şimdi bu organların sayılarına bakalım. Vücudumuzda, sağda ve solda olmak üzere iki tane böbrek bulunur. Bu böbreklerden çıkan ve idrarı idrar kesesine taşıyan iki tane üreter (idrar borusu) vardır. İdrarın biriktiği idrar kesesi ise bir tanedir. Son olarak, idrarın vücuttan atıldığı üretra da bir tanedir.
- Adım 3: Soru bizden hangilerinden iki tane olduğunu bulmamızı istiyor. Listeye baktığımızda I. Böbrek (2 tane) ve II. Üreter (2 tane) olduğunu görüyoruz. III. Üretra ise 1 tanedir. Bu durumda doğru cevabımız I ve II olmalı.
Sonuç: B) I ve II
7. Soru:
Radyoda acil AB Rh (+) kana ihtiyaç olduğunu duyan bir kişi hangi kan grubundan ise ihtiyaç sahibi hastaya kan verebilir?
A) A Rh (+)
B) 0 Rh (+)
C) AB Rh (–)
D) AB Rh (+)
Çözüm:
Kan grupları konusu çok önemli ve hayat kurtaran bir bilgidir. Bu soruyu çözerken kan alışverişi kurallarını hatırlayalım.
- Adım 1: Hastamızın kan grubu AB Rh (+). Bu kan grubunun en önemli özelliği “genel alıcı” olmasıdır. Yani, Rh faktörü uyduğu sürece bütün kan gruplarından kan alabilir.
- Adım 2: Şıklardaki kan gruplarını inceleyelim. AB Rh (+) olan bir hasta, hem A, hem B, hem AB hem de 0 kan gruplarından kan alabilir. Ayrıca Rh (+) olduğu için hem Rh (+) hem de Rh (-) kan gruplarından kan alabilir. Yani aslında şıklarda verilen bütün kan grupları (A Rh+, 0 Rh+, AB Rh-, AB Rh+) bu hastaya kan verebilir.
- Adım 3: Peki, o zaman doğru cevap hangisi? Bu tür sorularda en ideal ve öncelikli durumu düşünmeliyiz. Kan nakillerinde en güvenli ve tercih edilen yöntem, alıcı ile vericinin kan grubunun birebir aynı olmasıdır. Acil durumlarda diğer gruplar kullanılsa da ilk tercih her zaman aynı gruptur. Bu nedenle, AB Rh (+) kana ihtiyacı olan birine en uygun bağışçı yine AB Rh (+) kan grubuna sahip bir kişidir.
Sonuç: D) AB Rh (+)
8. Soru:
I. Yağ depo eder.
II. İç organları dış etkilere karşı korur.
III. Vücudun hareket etmesinde rol oynar.
IV. Fazla vitaminlerin depolanmasını sağlar.
Yukarıdakilerden hangileri kemiğin görevlerindendir?
A) Yalnız I
B) II ve III
C) I, II ve III
D) I, II, III ve IV
Çözüm:
İskelet sistemimizin temel taşı olan kemiklerimizin ne kadar çok görevi olduğunu bu soruyla tekrar hatırlayacağız.
- Adım 1: Verilen maddeleri tek tek inceleyelim ve kemiklerin görevi olup olmadığına karar verelim.
- Adım 2:
- I. Yağ depo eder:Doğru. Uzun kemiklerin içinde bulunan sarı kemik iliği, yağ depolama görevini üstlenir.
- II. İç organları dış etkilere karşı korur:Doğru. Mesela kafatası kemiğimiz beynimizi, göğüs kafesimiz ise kalbimizi ve akciğerlerimizi korur. Bu, kemiklerin en önemli görevlerinden biridir.
- III. Vücudun hareket etmesinde rol oynar:Doğru. Kemikler, kaslarla birlikte çalışarak vücudumuzun hareket etmesini sağlar. Kaslar için birer kaldıraç görevi görürler.
- IV. Fazla vitaminlerin depolanmasını sağlar:Yanlış. Kemikler kalsiyum ve fosfor gibi mineralleri depolar. Vitaminlerin depolandığı ana organımız ise genellikle karaciğerdir. Bu nedenle bu madde kemiğin temel görevlerinden biri sayılmaz.
- Adım 3: Doğru olan maddeleri belirledik: I, II ve III. Bu durumda doğru şıkkımız C seçeneği oluyor.
Sonuç: C) I, II ve III
9. Soru:
Düz kaslarla ilgili araştırma yapan bir kişi
I. Kalın bağırsak
II. Diyafram
III. Kalp
IV. Kol
kaslarından hangilerini incelemesini bekleyemeyiz?
A) I ve II
B) Yalnız IV
C) III ve IV
D) II, III ve IV
Çözüm:
Bu soru kas çeşitlerini ne kadar iyi bildiğimizi ölçüyor. Unutma, vücudumuzda üç çeşit kas bulunur: Düz kas, çizgili kas ve kalp kası.
- Adım 1: Soru bizden düz kasları araştıran birinin hangilerini incelemeyeceğini bulmamızı istiyor. Düz kaslar, isteğimiz dışında çalışan ve iç organlarımızın yapısında bulunan kaslardır.
- Adım 2: Listeyi inceleyelim:
- I. Kalın bağırsak: Bağırsaklarımız, midemiz gibi iç organlarımızın yapısında düz kaslar bulunur. Dolayısıyla araştırmacı bunu inceler.
- II. Diyafram: Diyafram, soluk alıp vermemizi sağlayan bir kastır. Yapı olarak çizgili kasa benzer ama isteğimiz dışında çalışır. Düz kas değildir. Araştırmacı bunu incelemez.
- III. Kalp: Kalbimiz, sadece kalpte bulunan özel bir kas olan kalp kasından oluşur. Düz kas değildir. Araştırmacı bunu da incelemez.
- IV. Kol: Kol ve bacaklarımızdaki kaslar, isteğimizle hareket ettirdiğimiz çizgili kaslardır. Düz kas değildir. Araştırmacı bunu da incelemez.
- Adım 3: Sonuç olarak, düz kas araştırması yapan birinin Diyafram (II), Kalp (III) ve Kol (IV) kaslarını incelemesini beklemeyiz.
Sonuç: D) II, III ve IV
10. Soru:
Vücudumuza aldığımız besinler, mekanik ve kimyasal olmak üzere iki farklı sindirime uğrar. Mekanik sindirimde besinler fiziksel etkilerle daha küçük parçalara ayrılırken kimyasal sindirimde besinler enzimler vasıtasıyla küçük yapılarına ayrılır.
Aşağıda, et için uygulanan çeşitli işlemler verilmiştir:
I. Et parçaları kıyma makinesinde çekilerek kıyma hâline getiriliyor.
II. Et parçaları süt ve maden suyu karışımında terbiye ediliyor.
III. Kesilmiş etler tokmak ile dövülerek yassı ve ince hâle getiriliyor.
Et için uygulanan yukarıdaki işlemler sindirim olayının hangi çeşidine benzetilebilir?
Çözüm:
Çok güzel bir benzetme sorusu! Mutfaktaki işlemleri sindirim çeşitleriyle eşleştireceğiz.
- Adım 1: Önce sindirim çeşitlerini hatırlayalım.
- Fiziksel (Mekanik) Sindirim: Besinlerin sadece boyutunu küçülten, çiğneme veya kas hareketleri gibi olaylardır. Besinin yapısı değişmez.
- Kimyasal Sindirim: Enzimler (tükürük, mide öz suyu gibi) yardımıyla besinlerin kimyasal yapısının değiştirilerek en küçük yapı taşlarına ayrılmasıdır.
- Adım 2: Şimdi verilen işlemleri bu tanımlara göre eşleştirelim.
- I. işlem: Eti kıyma makinesinden geçirmek, büyük et parçalarını küçük parçalara ayırmaktır. Bu, tıpkı dişlerimizin besinleri çiğnemesi gibi bir fiziksel sindirimdir. Etin kimyasal yapısı değişmez.
- II. işlem: Eti süt gibi bir sıvıda terbiye etmek (marine etmek), sütün içindeki enzimlerin etin protein yapısını parçalamasını ve yumuşatmasını sağlar. Bu, besinin kimyasal yapısını değiştiren bir olaydır, yani kimyasal sindirime benzer.
- III. işlem: Eti tokmakla dövmek, etin liflerini ezerek onu daha küçük parçalara ayırır ve inceltir. Bu da yine sadece boyutunu değiştiren bir işlemdir. Yani bir fiziksel sindirimdir.
- Adım 3: Sıralamamız şu şekilde oldu: I-Fiziksel, II-Kimyasal, III-Fiziksel. Şimdi bu sıralamayı şıklarda arayalım.
Sonuç: D) Fiziksel sindirim / Kimyasal sindirim / Fiziksel sindirim