Merhaba sevgili öğrencim, senin için bu Fen Bilimleri sorularını inceledim. Enerji kaynakları ve madde-yoğunluk konularını içeren çok güzel iki soru. Haydi gel, birlikte adım adım, sanki sınıfta yan yanaymışız gibi çözelim.
10. Soru: Ülkemizde özellikle yılın büyük bölümü güneş alan güney bölgelerinde çatılara güneş panelleri taktırılmaktadır. Takılan panellerin özelliğine göre sıcak su, elektrik veya her ikisi de elde edilebilmektedir.
Konutlara takılan güneş panelleri için;
I. Yenilenebilir enerji kaynağı kullanılmaktadır.
II. Paneller kışın kullanılamamaktadır.
III. Ekonomik olarak tasarruf sağlamaktadır.
IV. Çevrenin korunmasına katkı sağlamaktadır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) I ve II
B) Yalnız III
C) I, III ve IV
D) I, II, III ve IV
Çözüm:
Bu soruda güneş enerjisinin özelliklerini hatırlamamız gerekiyor. Maddeleri tek tek inceleyelim:
Adım 1: I. maddeye bakalım. “Yenilenebilir enerji kaynağı kullanılmaktadır” diyor. Güneş, tükenmeyen ve sürekli kendini yenileyen bir enerji kaynağıdır. Yani bu ifade kesinlikle doğrudur.
Adım 2: II. maddeyi inceleyelim. “Paneller kışın kullanılamamaktadır” denmiş. Bu yaygın bir yanlış bilgidir. Güneş panelleri ışıkla çalışır. Kışın da güneş doğar, hava soğuk olsa bile güneş ışığı panellere ulaştığı sürece enerji üretimi devam eder (belki verimi düşebilir ama tamamen kullanılamaz diyemeyiz). Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Adım 3: III. maddeye geçelim. “Ekonomik olarak tasarruf sağlamaktadır” diyor. Güneşten gelen enerji bedavadır. Kurulum maliyetinden sonra elektrik veya sıcak su faturalarını düşürdüğü için aile bütçesine katkı sağlar. Bu ifade doğrudur.
Adım 4: IV. maddeyi değerlendirelim. “Çevrenin korunmasına katkı sağlamaktadır” denmiş. Güneş enerjisi temiz bir enerjidir. Fosil yakıtlar (kömür, petrol) gibi havayı kirletmez, duman çıkarmaz. Doğayı korur. Bu ifade de doğrudur.
Sonuç olarak; I, III ve IV numaralı ifadeler doğrudur.
Doğru Cevap: C seçeneğidir.
11. Soru: Birbirine karışmadığı bilinen K, L, M ve N sıvıları kaplara konulduğunda görsellerdeki gibi dengede kalıyor.
Buna göre K, L, M ve N sıvılarının kütle-hacim grafiği aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?
Çözüm:
Bu soru bir yoğunluk sorusudur. Unutma; birbirine karışmayan sıvılarda yoğunluğu büyük olan sıvı her zaman altta, yoğunluğu küçük olan sıvı ise üstte kalır. Şimdi kapları tek tek inceleyip sıvıların yoğunluklarını sıralayalım.
Adım 1: Birinci kaba bakalım (K ve M sıvısı).
K sıvısı üstte, M sıvısı altta duruyor. Demek ki M sıvısı daha yoğun.
Sıralama: M > K
Adım 2: İkinci kaba bakalım (K ve L sıvısı).
L sıvısı üstte, K sıvısı altta duruyor. Demek ki K sıvısı L’den daha yoğun.
Sıralama: K > L
Adım 3: Üçüncü kaba bakalım (M ve N sıvısı).
M sıvısı üstte, N sıvısı altta duruyor. Demek ki N sıvısı en yoğun olanı.
Sıralama: N > M
Adım 4: Şimdi bulduğumuz tüm ipuçlarını birleştirelim.
En altta N vardı (N > M).
M, K’den büyüktü (M > K).
K de L’den büyüktü (K > L).
Büyükten küçüğe doğru sıralama şöyle olur: N > M > K > L
Adım 5: Şimdi grafikleri yorumlayalım.
Kütle-Hacim grafiklerinde, çizginin eğimi (yani dikliği) bize yoğunluğu verir. Çizgi ne kadar dikse (yukarı doğruysa), yoğunluk o kadar fazladır. Çizgi ne kadar yatıksa, yoğunluk o kadar azdır.
Bizim sıralamamız N > M > K > L olduğuna göre;
Grafikte en dik çizgi N olmalı.
Onun altında M olmalı.
Onun altında K olmalı.
En altta (en yatık) ise L olmalı.
Adım 6: Şıklara baktığımızda bu sıralamayı (N en üstte, L en altta) sağlayan tek grafik B seçeneğindeki grafiktir.
Doğru Cevap: B seçeneğidir.