Merhaba sevgili öğrencim, Fen Bilimleri dersimize hoş geldin! Gönderdiğin görseldeki soruları senin için bir öğretmen gözüyle inceledim. Şimdi gel, bu soruları birlikte adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözelim.
5. Soru: Güneş sistemi ile ilgili
- I. Bilinen 7 tane gezegen vardır.
- II. Dış gezegenlerin hepsinin halkası vardır.
- III. İç gezegenler Güneş’e, dış gezegenlerden daha yakındır.
Yukarıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
a) Yalnız I
b) Yalnız II
c) I ve II
d) I ve III
Çözüm:
Haydi bu bilgileri teker teker kontrol edelim ve doğru mu yanlış mı bulalım. Unutma, bizden yanlış olanı bulmamız isteniyor.
Adım 1: Birinci ifadeye bakalım: “Bilinen 7 tane gezegen vardır.”
Güneş sistemimizdeki gezegenleri sayalım mı? Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün. Toplamda 8 gezegenimiz var. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.
Adım 2: İkinci ifadeye bakalım: “Dış gezegenlerin hepsinin halkası vardır.”
Dış gezegenler hangileriydi? Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün. Bu dört gezegenin de halkası vardır. Satürn’ün halkaları çok belirgin olduğu için en çok onu biliriz ama diğerlerinin de daha ince halkaları bulunur. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
Adım 3: Üçüncü ifadeye bakalım: “İç gezegenler Güneş’e, dış gezegenlerden daha yakındır.”
İç gezegenler (karasal gezegenler) Merkür, Venüs, Dünya ve Mars’tır. Dış gezegenler (gaz devleri) ise Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür. Sıralamaya baktığımızda iç gezegenlerin Güneş’e daha yakın olduğunu görüyoruz. Bu ifade de doğrudur.
Soruda bizden yanlış olan ifadeyi bulmamız isteniyordu. Sadece I. ifade yanlış olduğu için doğru cevabımız A seçeneğidir.
Sonuç: A) Yalnız I
6. Soru:
- Dış gezegendir.
- Dünya’dan çıplak gözle görülebilir.
- Halkası vardır.
Yukarıda verilen bilgilerin tamamı hangi gezegene ait olamaz?
I. Jüpiter
II. Satürn
III. Venüs
IV. Neptün
a) Yalnız IV
b) I ve II
c) II, III ve IV
d) III ve IV
Çözüm:
Bu soruda verilen üç özelliğin hepsini taşımayan gezegeni bulmamız gerekiyor. Tek tek gezegenleri inceleyelim.
Adım 1: Jüpiter’i inceleyelim.
- Dış gezegen mi? Evet.
- Çıplak gözle görülür mü? Evet.
- Halkası var mı? Evet.
Jüpiter tüm özelliklere uyuyor.
Adım 2: Satürn’ü inceleyelim.
- Dış gezegen mi? Evet.
- Çıplak gözle görülür mü? Evet.
- Halkası var mı? Evet.
Satürn de tüm özelliklere uyuyor.
Adım 3: Venüs’ü inceleyelim.
- Dış gezegen mi? Hayır, Venüs bir iç gezegendir.
Daha ilk maddeden uymadığını gördük. Diğerlerine bakmaya bile gerek kalmadı. Demek ki bu özellikler Venüs’e ait olamaz.
Adım 4: Neptün’ü inceleyelim.
- Dış gezegen mi? Evet.
- Çıplak gözle görülür mü? Hayır, Neptün çok uzakta olduğu için çıplak gözle görülemez, teleskop gerekir.
Bu özellik de uymadı. Demek ki bu bilgiler Neptün’e de ait olamaz.
Soru bize hangi gezegenlere ait “olamaz” diye sorduğu için hem Venüs (III) hem de Neptün (IV) cevabımız olacaktır.
Sonuç: D) III ve IV
7. Soru: Yukarıda verilen Güneş tutulması şekline göre
- I. Güneş, Dünya ve Ay aynı düzlemdedir.
- II. Ay, yeni ay evresindedir.
- III. Ay’ın gölgesi Dünya üzerine düşer.
- IV. Gece vakti çıplak gözle gözlemlenebilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
a) I ve II
b) II ve III
c) I, II ve III
d) II, III ve IV
Çözüm:
Görselde bir Güneş tutulması olayı gösterilmiş. Bu olaya göre verilen ifadelerin doğruluğunu kontrol edelim.
Adım 1: Birinci ifadeyi inceleyelim: “Güneş, Dünya ve Ay aynı düzlemdedir.”
Görsele baktığımızda Güneş, Ay ve Dünya’nın neredeyse tek bir çizgi üzerinde sıralandığını görüyoruz. Güneş tutulmasının gerçekleşebilmesi için bu üç gök cisminin aynı hizaya gelmesi gerekir. Bu ifade doğrudur.
Adım 2: İkinci ifadeyi inceleyelim: “Ay, yeni ay evresindedir.”
Güneş tutulması, Ay’ın Güneş ile Dünya arasına girmesiyle olur. Bu konumdayken Ay’ın Güneş’ten ışık alan parlak yüzü bize dönük değildir, karanlık yüzü bize dönüktür. Biz Ay’ın bu evresine “yeni ay” deriz. Bu ifade de doğrudur.
Adım 3: Üçüncü ifadeyi inceleyelim: “Ay’ın gölgesi Dünya üzerine düşer.”
Görselde de çok net bir şekilde Ay’ın arkasında oluşan gölgenin Dünya’nın bir bölümünü kapattığını görüyoruz. Zaten tutulma dediğimiz olay da bu gölgenin Dünya üzerine düşmesidir. Bu ifade de doğrudur.
Adım 4: Dördüncü ifadeyi inceleyelim: “Gece vakti çıplak gözle gözlemlenebilir.”
Güneş tutulması, adından da anlaşılacağı gibi Güneş’in görünmesini engelleyen bir olaydır. Güneş’i biz ne zaman görürüz? Gündüz. Dolayısıyla Güneş tutulması da sadece gündüz vakti gerçekleşir ve gözlemlenir. Bu ifade yanlıştır.
Sonuç olarak I, II ve III numaralı ifadeler doğru, IV numaralı ifade ise yanlıştır.
Sonuç: C) I, II ve III