Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün Fen Bilimleri dersimizde duyu organlarımızdan biri olan “Kulağı” inceliyoruz. Bana gönderdiğiniz ders kitabı sayfasında (Sayfa 226), kulağın yapısı, nasıl duyduğumuz ve kulak sağlığı anlatılmış. Sayfanın en altında ise üzerine düşünmemiz ve tartışmamız istenen çok önemli bir soru var. Hadi gelin, önce konuyu kısaca özetleyelim, sonra da o soruyu birlikte cevaplayalım.
Sayfadaki metni ve Şekil 6.7‘yi incelediğimizde kulağımızın üç ana bölümden oluştuğunu görüyoruz:
- Dış Kulak: Kulak kepçesi ve kulak yolu bulunur. Görevi sesi toplamaktır.
- Orta Kulak: Çekiç, örs, üzengi kemikleri ve kulak zarı buradadır. Ayrıca basıncı dengeleyen östaki borusu da burada yer alır.
- İç Kulak: İşitmenin ve dengenin sağlandığı yerdir. Salyangoz (işitme için) ve yarım daire kanalları (denge için) burada bulunur.
Şimdi, sayfanın en altındaki sorumuzu çözelim:
Soru: Kulak sağlığımızı korumak için nelere dikkat etmeliyiz? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Çözüm ve Açıklama:
Bu soruyu cevaplarken metindeki son paragraflardan (Kulak sağlığı bölümü) ve genel bilgilerimizden faydalanacağız. Adım adım neler yapmamız gerektiğini inceleyelim.
Adım 1: Yüksek sesten kaçınmalıyız.
Metnimizde belirtildiği gibi, “yüksek şiddette sese maruz kalma da kulak zarında tahribatlara neden olarak duyma yetisini azaltmaktadır.” Bu yüzden müziği kulaklıkla çok yüksek sesle dinlememeli, gürültülü ortamlarda (inşaat alanı, konser vb.) uzun süre korumasız kalmamalıyız.
Adım 2: Kulağımıza yabancı cisimler sokmamalıyız.
Kulağımızı temizlemek isterken kulak çubuğu, kalem ucu veya sivri cisimleri kulağımızın içine sokmamalıyız. Bu hareket, kulak zarının delinmesine yol açabilir. Temizliği sadece kulak kepçesini silerek yapmalıyız.
Adım 3: Darbelerden ve enfeksiyonlardan korumalıyız.
Kulağa gelecek sert darbelerden kaçınmalıyız. Ayrıca metinde geçen “orta kulak iltihabı” gibi rahatsızlıkları ciddiye almalıyız. Kulağımız ağrıdığında veya akıntı olduğunda vakit kaybetmeden doktora gitmeliyiz.
Adım 4: Basınç değişimlerine dikkat etmeliyiz.
Östaki borusu basıncı dengeler demiştik. Ancak ani ve şiddetli basınç değişimleri kulağa zarar verebilir. Örneğin, çok şiddetli bir patlama sesi duyduğumuzda ağzımızı açmak basıncı dengelemeye yardımcı olabilir.
Sonuç:
Kulak sağlığımızı korumak için; yüksek gürültüden uzak durmalı, kulağımıza sert ve sivri cisimler sokmamalı, temizliğe özen göstermeli ve kulak ağrısı gibi durumlarda mutlaka doktora başvurmalıyız.
Aferin çocuklar! Unutmayın, işitme duyumuz dünyayı algılamamız için çok değerlidir, ona iyi bakmalıyız.