Merhaba sevgili öğrencim! Ben Fen Bilimleri öğretmeninim. Seninle bu sayfadaki soruları tek tek, sanki sınıfta yan yanaymışız gibi inceleyelim. Hem çözelim hem de konuları şöyle güzelce bir tekrar etmiş olalım. Hazırsan başlayalım!
1. Aşağıdakilerden hangisi iç salgı bezlerini oluşturan organ ve yapılardan biri değildir?
- A) Beyincik
- B) Hipofiz
- C) Pankreas
- D) Tiroit
Çözüm:
Adım 1: Soruda bizden iç salgı bezi olmayan yapıyı bulmamız isteniyor. İç salgı bezleri hormon üreten yapılarımızdır.
Adım 2: Şıkları inceleyelim. Hipofiz, büyüme hormonu salgılar. Pankreas, insülin ve glukagon salgılar. Tiroit bezi ise tiroksin hormonu salgılar. Yani B, C ve D şıkları iç salgı bezidir.
Adım 3: Ancak A şıkkındaki Beyincik, sinir sisteminin bir parçasıdır ve vücudumuzun denge merkezidir. Hormon salgılayan bir bez değildir.
Doğru Cevap: A
2. Refleks hareketleri ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Çevresel sinir sistemi tarafından kontrol edilir.
- B) Omurilik organı tarafından gerçekleştirilir.
- C) Bilinçli ve düzenli olarak yapılan harekettir.
- D) Sonradan kazanılan harekettir.
Çözüm:
Adım 1: Refleks dediğimiz şey, vücudumuzun dışarıdan gelen uyarılara karşı verdiği ani ve istemsiz tepkilerdir. Düşünmeden yaparız.
Adım 2: Reflekslerin yönetim merkezi beynimiz değil, omuriliktir. Elin yandığında beynin “elini çek” demesini beklemezsin, omurilik sayesinde anında çekersin.
Adım 3: Şıklara baktığımızda B şıkkı bu durumu tam olarak açıklıyor.
Doğru Cevap: B
3. Aşağıdakilerden hangisi adrenalin hormonunu salgılayan iç salgı bezidir?
- A) Böbrek üstü bezleri
- B) Hipofiz
- C) Pankreas
- D) Tiroit
Çözüm:
Adım 1: Adrenalin hormonu ne zaman salgılanır? Korktuğumuzda, heyecanlandığımızda veya çok sevindiğimizde, değil mi? Kalp atışımız hızlanır.
Adım 2: Bu hormonu salgılayan bezler, böbreklerimizin hemen üzerinde şapka gibi duran böbrek üstü bezleridir.
Doğru Cevap: A
4. Aşağıdakilerden hangisi ergenlik döneminde hem kız hem de erkeklerde görülen değişikliklerdendir?
- A) Sesin kalınlaşması
- B) Kalçaların genişlemesi
- C) Sakal ve bıyıkların çıkması
- D) Sivilce çıkması
Çözüm:
Adım 1: Ergenlikte bazı değişiklikler sadece erkeklere, bazıları sadece kızlara, bazıları ise ortaktır.
Adım 2: Ses kalınlaşması ve sakal çıkması erkeklere özgüdür. Kalça genişlemesi kızlara özgüdür.
Adım 3: Ancak deride yağlanma artışı ve buna bağlı olarak sivilce çıkması hem kızlarda hem de erkeklerde görülen ortak bir durumdur.
Doğru Cevap: D
5. Kulakta bulunan aşağıdaki yapılardan hangisi vücudun dengesini sağlamada görevli yapılardan biridir?
- A) Yarım daire kanalları
- B) Salyangoz
- C) Kulak zarı
- D) Östaki borusu
Çözüm:
Adım 1: Kulağımız sadece işitme organı değildir, aynı zamanda denge organıdır.
Adım 2: İç kulakta bulunan yarım daire kanalları, içindeki sıvı sayesinde beyincik ile birlikte çalışarak vücudumuzun dengesini sağlar.
Adım 3: Salyangoz işitmeyi sağlar, kulak zarı sesi iletir, östaki borusu ise basıncı dengeler.
Doğru Cevap: A
6. Aşağıdakilerden hangisi duyu organlarımızın sağlığını korumak için yapmamız gereken davranışlardan biridir?
- A) Güneşe çıplak gözle bakmak
- B) Kalemin sivri olmayan tarafıyla kulağımızın içini temizlemek
- C) Müzikleri kulaklık ile yüksek şiddette dinlemek
- D) Güneşin yoğun olduğu zaman dilimlerinde güneş kremi kullanmak
Çözüm:
Adım 1: Şıkları tek tek değerlendirelim. Güneşe çıplak gözle bakmak göze zarar verir. Kulağa herhangi bir cisim sokmak kulak zarına zarar verebilir. Yüksek sesle müzik dinlemek işitme kaybına yol açar.
Adım 2: Ancak D şıkkındaki güneş kremi kullanmak, en büyük duyu organımız olan derimizi zararlı ışınlardan korur. Bu doğru ve sağlıklı bir davranıştır.
Doğru Cevap: D
7. Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemi hastalıklarından biridir?
- A) Anemi
- B) Devlik
- C) Guatr
- D) Ülser
Çözüm:
Adım 1: Hastalıkları ait oldukları sistemlere göre ayıralım. Anemi (kansızlık) dolaşım sistemiyle, Devlik ve Guatr ise hormonlarla (iç salgı bezleri) ilgilidir.
Adım 2: Ülser ise midemizin iç yüzeyinde oluşan yaralardır. Mide bir sindirim organı olduğu için ülser de bir sindirim sistemi hastalığıdır.
Doğru Cevap: D
8. Numaralanmış sistemler ve bu sistemlerde görülen hastalık eşleştirmelerinden hangileri doğrudur?
- I. Dolaşım sistemi → Varis
- II. Sindirim sistemi → Diyabet
- III. Solunum sistemi → Zatürre
Seçenekler:
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I, II ve III
Çözüm:
Adım 1: Tek tek inceleyelim. I. öncül: Varis, toplardamarların genişlemesidir ve dolaşım sistemi hastalığıdır. Bu doğru.
Adım 2: II. öncül: Diyabet (Şeker hastalığı), pankreasın yeterli insülin üretememesi sonucu oluşur. Pankreas sindirime yardımcı olsa da, diyabet hormonal bir hastalıktır, yani doğrudan bir sindirim sistemi hastalığı olarak sınıflandırılmaz (genellikle iç salgı bezleri hastalığıdır). Ancak bazı kaynaklar karışık alabilir, o yüzden emin olmak için III. öncüle bakalım.
Adım 3: III. öncül: Zatürre, akciğerlerin iltihaplanmasıdır ve akciğer solunum sistemi organıdır. Bu kesinlikle doğru.
Adım 4: I ve III kesinlikle doğru. Şıklara baktığımızda B seçeneğinde “I ve III” var. Bu en güvenilir ve doğru seçenektir.
Doğru Cevap: B