Soru Metni:
“Sizler de ünite içerisinde ilginizi çeken bir konu ile ilgili basit bir tasarım yapınız. Yaptığınız tasarımın basit bir modelini aşağıdaki alana çiziniz. Tasarımınızı yıl sonu bilim şenliğinde sergilenmek üzere saklayınız.”
Çözüm ve Açıklama:
Merhaba sevgili öğrencim! Bu sayfada karşına çıkan etkinlik, senin yaratıcılığını ve fen bilimleri dersinde öğrendiğin bilgileri birleştirmeni isteyen harika bir mühendislik ve tasarım görevidir. Burada “doğru” tek bir cevap yok, senin hayal gücün var! Ancak, bu görevi nasıl yapacağını sana adım adım, bir rehber eşliğinde anlatacağım. Hadi gel, birlikte bir tasarım fikri geliştirelim.
Öncelikle yukarıdaki metni inceleyelim. Metinde Alexander Graham Bell’in işitme sorunu yaşayan yakınları için bir cihaz geliştirdiğinden, yani bir probleme çözüm bulduğundan bahsediliyor. Mühendislik tam olarak budur: Bir sorunu tespit etmek ve ona bilimsel bir çözüm üretmek.
Seninle birlikte örnek bir proje tasarlayalım. Ünitemiz ses, elektrik veya madde ile ilgili olabilir. Metindeki “işitme cihazı” örneğinden yola çıkarak, “Sesin Şiddetini Artıran Basit Bir Megafon” tasarımı yapabiliriz. İşte bu boşluğa çizebileceğin örnek bir tasarımın adımları:
Adım 1: Problemi Belirle
Önce kendimize bir soru soruyoruz: “Sesimi daha uzaklara duyurmak için ne yapabilirim?”
Adım 2: Malzemeleri Hayal Et
Bu tasarım için evde bulabileceğimiz basit malzemeleri düşünelim:
- Bir adet karton bardak (veya kesilmiş pet şişe).
- Karton rulo (tuvalet kağıdı veya havlu kağıt rulosu).
- Yapıştırıcı bant.
Adım 3: Tasarımı Zihninde Oluştur
Sesin bir noktadan çıkıp dağılmadan ileri gitmesini sağlayan koni şeklinde bir yapı düşün. Bu yapı sesi toplar ve tek bir yöne iletir.
Adım 4: Çizim Aşaması (Boş Alana Yapacağın Çizim)
Kitabındaki o büyük beyaz boşluğa şu şekilde bir çizim yapabilirsin:
- Sayfanın ortasına yatay duran bir koni (huni) şekli çiz.
- Koninin dar olan kısmına bir ağızlık (konuşma yeri) çiz.
- Koninin geniş olan kısmından dışarıya doğru yayılan ses dalgaları (yay şeklinde çizgiler: (( ( ) çiz.
- Çiziminin yanına oklar çıkararak parçaların isimlerini yaz: “Ağızlık Kısmı”, “Ses Yansıtıcı Yüzey”, “Ses Dalgaları”.
Adım 5: Tasarımına İsim Ver
Çiziminin en üstüne veya altına havalı bir isim yazmayı unutma. Örneğin: “Süper Ses Yükseltici 3000” veya “Doğa Dostu Megafon”.
Öğretmenin Notu:
Sevgili öğrencim, bu sadece bir örnekti. Eğer istersen ünite içinde ilgini çeken başka bir konuda da çizim yapabilirsin. Mesela:
- Isı Yalıtımlı Ev: Pamuk ve strafor kullanarak sıcaklığı koruyan bir ev maketi çizimi.
- Basit Elektrik Devresi: Bir pil, kablo ve ampulden oluşan bir el feneri tasarımı çizimi.
- Periskop: Denizaltılarda kullanılan, aynalarla görüntüyü aktaran bir dürbün çizimi.
Önemli olan, aklındaki fikri kağıda dökmen ve parçaların ne işe yaradığını göstermendir. Çizimini yaparken kurşun kalem kullan, böylece hataları düzeltebilirsin ve sonra boya kalemlerinle renklendirerek harika görünmesini sağla. Başarılar dilerim!