Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle fen bilimleri dersimizin en önemli konularından biri olan “İnsan ve Çevre” ünitesine ait harika bir etkinlik yapacağız. Önümüzdeki görselde dünyamızın sağlığını tehdit eden üç büyük sorunu görüyoruz. Gel, bu sorunları birer dedektif gibi inceleyelim, neden olduklarını anlayalım ve dünyamızı kurtarmak için çözüm yolları üretelim. Hazırsan başlıyoruz!
2. Açıklayalım: Aşağıdaki görsellerde verilen çevre sorunlarını açıklayınız. Bu sorunların çözümüne yönelik fikirler üreterek noktalı yerlere yazınız.
1. Görsel: Hava Kirliliği
İlk resme baktığımızda ne görüyoruz? Gökyüzü grileşmiş, fabrika bacalarından yoğun dumanlar çıkıyor ve şehrin üzerine adeta kara bir bulut çökmüş. İşte buna Hava Kirliliği diyoruz.
Açıklama:
Hava kirliliği; fabrikalardan, arabaların egzozlarından ve evlerin ısıtılmasında kullanılan kalitesiz yakıtlardan çıkan zararlı gazların ve tozların havaya karışmasıdır. Bu durum hem bizim nefes almamızı zorlaştırır hem de diğer canlılara zarar verir.
Çözüm Önerileri:
- Fabrika bacalarına mutlaka filtre takılmalıdır. Böylece zehirli gazlar havaya karışmadan tutulabilir.
- Kömür gibi çevreyi çok kirleten fosil yakıtlar yerine; güneş, rüzgar gibi yenilenebilir (temiz) enerji kaynaklarını kullanmalıyız.
- Şehir içi ulaşımda özel araçlarımız yerine toplu taşıma araçlarını, bisikleti tercih etmeliyiz.
- Bol bol ağaç dikmeliyiz. Çünkü ormanlar dünyamızın akciğerleridir, havayı temizlerler.
2. Görsel: Sera Etkisi
İkinci görselde güneş ışınlarının dünyaya gelip geri yansıdığını ama bir kısmının atmosferde sıkışıp kaldığını görüyoruz. Tıpkı bitkileri yetiştirdiğimiz cam seralar gibi, dünya ısınmaya başlıyor.
Açıklama:
Atmosferdeki karbondioksit gibi bazı gazların miktarı arttığında, bu gazlar Dünya’dan yansıyan güneş ışınlarını tutar ve uzaya gitmesini engeller. Buna Sera Etkisi denir. Bu etki sonucunda dünyamız olması gerekenden fazla ısınır (Küresel Isınma) ve iklimler değişir, buzullar erir.
Çözüm Önerileri:
- Atmosfere sera gazı yayan kömür, petrol ve doğalgaz kullanımını azaltmalıyız.
- Ormanları korumalıyız çünkü ağaçlar havadaki karbondioksiti emerek sera etkisini azaltır.
- Enerji tasarrufu yapmalıyız. Gereksiz yanan lambaları söndürmek bile sera gazı salınımını azaltır.
- Geri dönüşüme önem vermeliyiz. Çöplerin yeniden işlenmesi, sıfırdan üretim yapmaktan daha az enerji harcar ve daha az gaz salınımı yapar.
3. Görsel: Asit Yağmurları
Son görselimizde ise fabrikalardan ve araçlardan çıkan kirliliğin bulutlara karıştığını, sonra da yağmur olarak geri döndüğünü görüyoruz. Ama bu normal bir yağmur değil, ağaçları kurutan bir yağmur!
Açıklama:
Fosil yakıtların yanması sonucu havaya kükürt ve azot içeren zararlı gazlar yayılır. Bu gazlar bulutlardaki su buharı ile birleşerek kimyasal bir tepkimeye girer ve sülfürik asit gibi zararlı maddelere dönüşür. Yağmur yağdığında bu asitler yeryüzüne iner. Buna Asit Yağmurları denir. Bu yağmurlar ormanları kurutur, tarihi eserleri aşındırır, gölleri ve nehirleri zehirler.
Çözüm Önerileri:
- Sanayi tesislerinde ve enerji santrallerinde kükürt ve azotu tutan özel arıtma sistemleri kullanılmalıdır.
- Kalitesiz kaçak kömür kullanımı engellenmeli, doğalgaz kullanımı yaygınlaştırılmalıdır.
- Araçların egzoz bakımları zamanında yapılmalı ve çevre dostu araçlar (elektrikli araçlar gibi) tercih edilmelidir.
- İnsanları bu konuda bilinçlendirmeli ve doğayı koruma eğitimleri vermeliyiz.
Unutma güzel öğrencim, dünya bizim evimiz. Ona ne kadar iyi bakarsak, o da bize o kadar güzel bir gelecek sunar. Bu çözümleri sadece kağıda yazmakla kalmayıp hayatımızda da uygulamaya çalışmalıyız. Başarılar dilerim!