Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Bugün birlikte “AYDINLATMA VE SES TEKNOLOJİLERİ” ünitesinin sonundaki bulmacayı çözeceğiz. Bu bulmaca, öğrendiklerimizi pekiştirmemize yardımcı olacak. Hazırsanız başlayalım!
***
**Aşağıdaki bulmacayı çözünüz.**
**Soru 1:** Ortamı yeterli kadar aydınlatan, olabildiğince az enerji tüketen ve göz sağlığını koruyacak şekilde yapılan aydınlatmaya denir.
Bu soruda bize, az enerji harcayan ve gözümüzü yormayan aydınlatma türünün ne olduğu soruluyor. Düşünün bakalım, günümüzde bu tür aydınlatmalar için hangi teknolojileri kullanıyoruz?
* **Çözüm:** Bu tanıma uyan aydınlatma türü ENERJİ TASARRUFLU aydınlatmadır.
**Soru 2:** Doktorlar tarafından akciğerler ve kalp başta olmak üzere vücutta üretilen düşük şiddetteki seslerin işitilebilmesi için kullanılan teknolojik bir araçtır.
Doktorların hastaları dinlerken kullandığı o aleti hatırlayın. Bu alet, vücudumuzdaki sesleri duymamızı sağlıyor. Acaba adı neydi?
* **Çözüm:** Doktorların kullandığı bu teknolojik aletin adı STETOSKOP‘tur.
**Soru 3:** İnsanların çam ağacı reçinesini bir sopanın ucuna sürerek ürettiği aydınlatma aracıdır.
Bu soru, eski zamanlarda kullanılan bir aydınlatma yöntemini anlatıyor. Çam ağacından elde edilen bir madde ve sopanın ucuna takılarak yakılıyor. Bu ne olabilir?
* **Çözüm:** Bu ilkel aydınlatma aracına MEŞALE denir.
**Soru 4:** Taş ve kilden yapılan kapların içlerine hayvansal veya bitkisel yağların konulmasıyla üretilen aydınlatma aracıdır.
Yine eski zamanlara gittik! Bu sefer taş ve kilden yapılan bir kap var. İçine yağ konuluyor ve yakılıyor. Bu, evlerimizi eskiden aydınlatan bir nesneydi. Hatırladınız mı?
* **Çözüm:** Bu aydınlatma aracının adı KUMLAMA‘dır. (Aslında fitilli yağ lambası da denilebilir ama bulmacaya göre bu kelime uyuyor.)
**Soru 5:** Bağlı olduğu hoparlör ile sesin şiddetinin artmasını ve sesin uzak mesafelere ulaşmasını sağlayan teknolojik araçlardan biridir.
Bu teknolojik alet, sesin daha yüksek ve daha uzağa gitmesini sağlıyor. Konserlerde, okullarda veya toplu alanlarda sıkça duyarız. Bu aletin adı neydi?
* **Çözüm:** Sesin yükselmesini ve yayılmasını sağlayan bu araca AMPLİFİKATÖR denir.
**Soru 6:** Doğal dengeyi bozan kirlilik çeşitlerindendir.
Çevremize verdiğimiz zarar aklımıza gelmeli. Hava, su ve toprak kirliliği gibi çeşitli zararlar var. Bize bu soruda bu zararlardan biri soruluyor.
* **Çözüm:** Doğal dengeyi bozan bu kirlilik türü GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİ‘dir.
**Soru 7:** Thomas Edison’ın icadı olan, sesin kaydedilmesini ve kaydedilen sesin tekrar dinlenmesini sağlayan ses kayıt teknolojisi ürünüdür.
Ünlü mucit Thomas Edison’ın icatlarından biri aklımıza gelmeli. Bu icat sayesinde sesleri kaydedip daha sonra tekrar dinleyebiliyoruz. Bu aletin adı neydi?
* **Çözüm:** Thomas Edison’ın bu harika icadı FONOGRAF‘tır.
***
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Bulmacayı birlikte çözerek hem eğlendik hem de öğrendiklerimizi pekiştirdik. Unutmayın, fen bilimleri dersi bu şekilde etkileşimli ve eğlenceli olduğunda çok daha keyifli!