Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeniniz. Bugün elimize geçen harika bir çalışma kağıdını birlikte inceleyip çözeceğiz. Hazırsanız, ilk sorumuzla başlayalım!
—
1. Fen bilimleri dersinde Ebru öğretmen kaynakların tasarruflu kullanılması konusunu anlatırken öğrencilerine ‘Evinizde su tasarrufu sağlamak için neler yapmalısınız?’ sorusunu yöneltmiştir. Öğrencilerin verdiği yanıtların bazıları aşağıdaki gibi olmuştur.
Pınar: Bulaşıkları elde değil makinede yıkamalıyız.
Güray: Yağmur sularını biriktirerek çiçeklerimizi ya da bahçemizi sulayabiliriz.
Aygül: Isımızın olmadığı odaların ışıklarını kapatmalıyız.
Bora: Arabamızı hortumla su tutarak değil de ıslak bezle silerek temizlemeliyiz.
Soruyu doğru yanıtlayan öğrencilerin isimlerini yazınız.
Bu soruda bizden istenen, Ebru öğretmenin sorduğu “Evinizde su tasarrufu sağlamak için neler yapmalısınız?” sorusuna doğru cevap veren öğrencilerin isimlerini bulmak. Gelin öğrencilerin verdikleri cevaplara birlikte bakalım ve hangilerinin su tasarrufu ile ilgili olduğunu inceleyelim:
Adım 1: Pınar’ın cevabına bakalım: “Bulaşıkları elde değil makinede yıkamalıyız.” Makine kullanmak, genellikle elde yıkamaya göre daha az su harcar. Yani bu, su tasarrufu için mantıklı bir öneri. Pınar doğru cevap vermiş.
Adım 2: Güray’ın cevabına bakalım: “Yağmur sularını biriktirerek çiçeklerimizi ya da bahçemizi sulayabiliriz.” Yağmur suları doğal ve bedava bir su kaynağıdır. Bu suları kullanmak, şebeke suyundan tasarruf etmemizi sağlar. Güray da doğru cevap vermiş.
Adım 3: Aygül’ün cevabına bakalım: “Isımızın olmadığı odaların ışıklarını kapatmalıyız.” Işık kapatmak enerji tasarrufu sağlar, yani elektrikten tasarruf ederiz. Bu soru su tasarrufu ile ilgili olduğu için Aygül’ün cevabı bu soruya uygun değil.
Adım 4: Bora’nın cevabına bakalım: “Arabamızı hortumla su tutarak değil de ıslak bezle silerek temizlemeliyiz.” Hortumla araba yıkamak çok fazla su harcar. Islak bezle silmek ise çok daha az su kullanmamızı sağlar. Bu da su tasarrufu için harika bir öneri. Bora da doğru cevap vermiş.
O halde, soruyu doğru yanıtlayan öğrenciler Pınar, Güray ve Bora‘dır.
Sonuç: Pınar, Güray, Bora
—
Şimdi de ikinci sorumuza geçiyoruz. Bu soruda biraz düşünmemiz gerekecek.
2. Kaynakları çevresine ve kendisine zarar vermeden, ihtiyaçları doğrultusunda kullanan bireylere bilinçli tüketici denir. Kaynakların bilinçsiz tüketilmesi sonucunda Dünya, felaketlerle karşı karşıya kalabilir. Aşağıdaki tabloda verilen ifadelerin karşısına Dünya’nın karşılaşabileceği felaketlerin sebepleri veya sonuçları olarak yazınız.
| İfadeler | Sebep / Sonuç |
|---|---|
| Dünya’da kuraklık görülmesi | |
| İnsanların geri dönüşüm konusunda bilinçsiz olması | |
| Dünya genelinde nüfusun hızlı artması | |
| Dünya’da kaynakların tükenmesi | |
| Sanayileşmenin artması |
Bu tabloda verilen durumların, Dünya’da ne gibi sorunlara yol açabileceğini veya bu sorunların nedenlerini yazacağız. Gelin her bir ifadeyi tek tek inceleyelim:
Adım 1: İlk ifade “Dünya’da kuraklık görülmesi”. Kuraklık, yeterli yağış olmaması durumunda ortaya çıkar. Bu durum, özellikle su kaynaklarının bilinçsizce kullanılması ve iklim değişikliği gibi nedenlerle daha da şiddetlenebilir. Yani Dünya’da kuraklık görülmesi, kaynakların bilinçsizce tüketilmesinin bir sonucu olabilir. Ayrıca, nüfusun hızlı artması da su kaynakları üzerindeki baskıyı artırarak kuraklığa neden olabilir.
Adım 2: İkinci ifade “İnsanların geri dönüşüm konusunda bilinçsiz olması”. Geri dönüşüm, atıkların tekrar kullanılarak kaynakların korunmasını sağlar. Eğer insanlar geri dönüşüm konusunda bilinçsiz olurlarsa, doğal kaynaklarımız daha hızlı tükenir ve daha fazla çöp oluşur. Bu da kaynakların tükenmesinin bir sebebi ve çevresel kirliliğin bir sonucudur.
Adım 3: Üçüncü ifade “Dünya genelinde nüfusun hızlı artması”. Nüfus arttıkça, insanların beslenme, barınma ve enerji gibi ihtiyaçları da artar. Bu da doğal kaynaklar üzerinde daha fazla baskı oluşturur ve kaynakların daha hızlı tükenmesine yol açar. Bu durum, kaynakların tükenmesinin bir sebebidir ve aynı zamanda kuraklık gibi felaketlerin de tetikleyicisi olabilir.
Adım 4: Dördüncü ifade “Dünya’da kaynakların tükenmesi”. Eğer biz doğal kaynaklarımızı bilinçsizce kullanmaya devam edersek, bir gün bu kaynaklar tamamen bitecektir. Bu durum, gelecekte yaşayacağımız en büyük felaketlerden biri olacaktır. Kaynakların tükenmesi, nüfus artışının bir sonucu ve sanayileşmenin artması gibi etkenlerin de bir sonucudur.
Adım 5: Beşinci ifade “Sanayileşmenin artması”. Sanayileşme, üretim ve fabrikaların artması anlamına gelir. Bu durum, enerji ihtiyacını artırır ve doğal kaynakların daha fazla kullanılmasına neden olur. Ayrıca, fabrikalar hava ve su kirliliğine de yol açabilir. Bu da kaynakların tükenmesinin bir sebebidir ve çevresel sorunları artırır.
Şimdi tabloyu dolduralım:
| İfadeler | Sebep / Sonuç |
|---|---|
| Dünya’da kuraklık görülmesi | Sonuç (Kaynakların bilinçsizce tüketilmesi, nüfus artışı) |
| İnsanların geri dönüşüm konusunda bilinçsiz olması | Sebep (Kaynakların tükenmesi, kirlilik) |
| Dünya genelinde nüfusun hızlı artması | Sebep (Kaynakların tükenmesi, kuraklık) |
| Dünya’da kaynakların tükenmesi | Sonuç (Nüfus artışı, sanayileşme, bilinçsiz tüketim) |
| Sanayileşmenin artması | Sebep (Kaynakların tükenmesi, kirlilik) |
Sonuç: Tablo yukarıdaki gibi doldurulacaktır.
—
Ve geldik son sorumuza! Bu soruda bizden besin tasarrufu için neler yapabileceğimizi yazmamız isteniyor.
3. Sağlıklı bireyler olarak yaşamımızı sürdürebilmek için besinlere ihtiyaç duyarız. Bilinçli bir tüketici olarak yapmamız gereken ilk şey isteklerimizden çok ihtiyaçlarımızı göz önünde bulundurmaktır. Besinleri tasarruflu kullanmak için alınabilecek önlemlerden dört tane yazınız.
Bu soruda besinleri israf etmemek, yani tasarruflu kullanmak için neler yapabileceğimizi düşüneceğiz. Hadi hep birlikte düşünelim:
Adım 1: Alışverişe çıkmadan önce neye ihtiyacımız olduğunu listeleyebiliriz. Böylece gereksiz yere fazla ürün alıp sonra onları yiyemeyip çöpe atmayız. Bu, ihtiyaçlarımızı belirleyip listelemek olur.
Adım 2: Aldığımız besinleri doğru şekilde saklamalıyız. Bazı yiyecekler buzdolabında, bazıları ise serin ve kuru yerlerde saklanmalıdır. Doğru saklama yöntemleri sayesinde yiyeceklerin bozulmasını önleriz. Bu da yiyecekleri doğru koşullarda saklamak anlamına gelir.
Adım 3: Tabağımıza yiyebileceğimiz kadar yemek almalıyız. Çok fazla yemek alıp sonra bitiremeyince çöpe atmak yerine, az alıp gerekirse tekrar alabiliriz. Bu sayede tabağımıza yiyebileceğimiz kadar yemek almak besin israfını önler.
Adım 4: Pişirdiğimiz yemekleri ve kalanları atmak yerine, onları değerlendirebiliriz. Örneğin, sebze yemeklerinin kalan suyunu çorbada kullanabiliriz. Ya da bayatlamaya yüz tutmuş ekmekleri kızartıp tüketebiliriz. Bu da kalan yemekleri ve besinleri değerlendirmek olarak adlandırılır.
İşte besinleri tasarruflu kullanmak için alabileceğimiz dört önlem:
a. İhtiyaçlarımızı belirleyip alışveriş listesi yapmak.
b. Yiyecekleri doğru koşullarda saklamak.
c. Tabağımıza yiyebileceğimiz kadar yemek almak.
ç. Kalan yemekleri ve besinleri değerlendirmek.
Sonuç:
a. İhtiyaçlarımızı belirleyip alışveriş listesi yapmak.
b. Yiyecekleri doğru koşullarda saklamak.
c. Tabağımıza yiyebileceğimiz kadar yemek almak.
ç. Kalan yemekleri ve besinleri değerlendirmek.
Harika bir çalışma oldu, değil mi çocuklar? Bu sorularla hem bilgilerimizi tazeledik hem de çevremize karşı daha bilinçli olmayı öğrendik. Hepinizi tebrik ediyorum! Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!