4. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 201

Merhaba sevgili öğrencilerim! Fen Bilimleri dersinde basit elektrik devrelerini çizmeyi öğreniyoruz. Bu sayfada da örnek bir devreyi inceleyip, verilen özelliklere göre kendi devrelerimizi çizeceğiz. Hazırsanız başlayalım!

—

**Örnek Soru:**

Aşağıda verilen özelliklerdeki basit elektrik devresini çiziniz.

* 1 adet, enerji sağlayan devre elemanı
* 1 adet, elektrik enerjisini ışık enerjisine dönüştüren devre elemanı
* 2 adet, elektrik enerjisini taşıyan devre elemanı

**Çözüm:**

Bu örnekte bizden istenen, bir devreyi oluşturan temel parçaları ve sayısını belirtmek. Bu parçaları bir araya getirerek basit bir elektrik devresi oluşturacağız.

**Adım 1:** Devreye enerji verecek olan elemanı belirleyelim. Bu genellikle bir pil veya bataryadır. Soruda “1 adet, enerji sağlayan devre elemanı” denmiş. Bu bizim devremizin güç kaynağı olacak.

**Adım 2:** Elektrik enerjisini başka bir enerji türüne, burada ışık enerjisine dönüştüren elemanı bulalım. Bu da ampulümüzdür. Soruda “1 adet, elektrik enerjisini ışık enerjisine dönüştüren devre elemanı” olarak belirtilmiş.

**Adım 3:** Enerjiyi devrede taşıyan elemanları belirleyelim. Bunlar da kablolardır. Soruda “2 adet, elektrik enerjisini taşıyan devre elemanı” denmiş. Bu, devremizin birbirine bağlanmasını sağlayan kabloları temsil ediyor.

Bu parçaları bir araya getirdiğimizde, resimde gördüğünüz gibi bir pil, bir ampul ve bu ikisini birbirine bağlayan kablolardan oluşan bir devre elde ederiz. Pil, ampule enerji verir ve ampul de bu enerjiyi ışığa dönüştürür. Kablolar da elektriğin pil den ampule, ampulden pile geri dönmesini sağlar.

—

**Soru 1:**

Aşağıdaki özelliklere sahip basit elektrik devresini çiziniz.

* 2 adet, elektrik enerjisinin geçişini kontrol eden devre elemanı
* 1 adet, elektriği ışığa dönüştüren devre elemanı
* 1 adet, enerji sağlayan devre elemanı
* 4 adet, elektrik enerjisini taşıyan devre elemanı

**Çözüm:**

Bu soruda da bizden istenen, belirli sayıda ve özelliğe sahip devre elemanlarını kullanarak bir elektrik devresi çizmektir. Şimdi bu elemanları tek tek inceleyelim:

**Adım 1:** “2 adet, elektrik enerjisinin geçişini kontrol eden devre elemanı” denmiş. Bu, anahtar (veya düğme) demektir. Anahtarlar, devrenin açık mı kapalı mı olacağını belirlememizi sağlar. Yani elektriğin akıp akmayacağını kontrol ederler.

**Adım 2:** “1 adet, elektriği ışığa dönüştüren devre elemanı” denmiş. Bu, bildiğimiz gibi ampuldür. Ampul, elektrik enerjisini alıp ısı ve ışık enerjisine çevirir.

**Adım 3:** “1 adet, enerji sağlayan devre elemanı” denmiş. Bu da devremize güç verecek olan pildir.

**Adım 4:** “4 adet, elektrik enerjisini taşıyan devre elemanı” denmiş. Bunlar da kablolardır. Kablolar, pil, anahtar ve ampulü birbirine bağlayarak elektriğin devrede dolaşmasını sağlar.

Bu bilgileri kullanarak bir devre çizebiliriz. Devremizde bir pil, bu pile bağlı bir veya birden fazla anahtar (elektriği kontrol etmek için), bu anahtarlardan çıkan kablolarla bağlı bir ampul ve tüm bu elemanları birbirine bağlayan kablolar bulunur. Soruda 2 anahtar istendiği için, bu anahtarları seri veya paralel bağlayabiliriz. Ancak en basit haliyle, pil, anahtar, ampul ve kabloları doğru şekilde birbirine bağlayarak bir devre oluştururuz.

—

**Soru 2:**

Aşağıdaki özelliklere sahip basit elektrik devresini çiziniz.

* 1 adet, enerji sağlayan devre elemanı
* 2 adet, elektrik enerjisini ışık enerjisine dönüştüren devre elemanı
* 2 adet, elektrik enerjisinin geçişini kontrol eden devre elemanı
* 5 adet, elektrik enerjisini taşıyan devre elemanı

**Çözüm:**

Sevgili öğrenciler, bu soruda da yine çeşitli devre elemanlarını kullanarak bir devre tasarlamamız isteniyor. Haydi bakalım, bu elemanları tanıyıp devremizi kuralım!

**Adım 1:** “1 adet, enerji sağlayan devre elemanı” dediğimizde aklımıza hemen **pil** gelmeli. Devremizin çalışması için gerekli gücü pil sağlayacak.

**Adım 2:** “2 adet, elektrik enerjisini ışık enerjisine dönüştüren devre elemanı” ise **ampullerimizdir**. Bu devrede iki tane ampulümüz olacak ve ikisi de ışık verecek.

**Adım 3:** “2 adet, elektrik enerjisinin geçişini kontrol eden devre elemanı” dediğimizde ise **anahtarları** düşünüyoruz. Bu devrede iki tane anahtarımız var. Bu anahtarları kullanarak ampullerin yanıp yanmayacağını kontrol edebiliriz. İki anahtarı seri bağlayarak, ikisinin de açık olması durumunda ampullerin yanmasını sağlayabiliriz. Ya da paralel bağlayarak her bir ampulü ayrı ayrı kontrol edebiliriz. En basit çizim için, iki anahtarı da devrenin bir parçası olarak gösterelim.

**Adım 4:** “5 adet, elektrik enerjisini taşıyan devre elemanı” ise **kablolarımızdır**. Bu kablolar, pilimizi, anahtarlarımızı ve ampullerimizi birbirine bağlayacak.

Bu elemanları bir araya getirdiğimizde, bir pil, bu pile bağlı iki anahtar ve bu anahtarlardan çıkan kablolarla birbirine bağlanmış iki ampulden oluşan bir devre çizebiliriz. Kablolar, tüm bu parçaların birbirine doğru şekilde bağlanmasını sağlayacaktır.

Umarım bu açıklamalarla basit elektrik devrelerini daha iyi anlamışsınızdır. Devreleri çizerken bu adımları takip etmeyi unutmayın! Başarılar dilerim!