Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Bugünkü dersimizde ışık kirliliği konusunu birlikte inceleyeceğiz. Elimizdeki görselde bu konuyla ilgili çok güzel bilgiler var. Gelin hep birlikte bu bilgileri keşfedelim ve soruları çözelim.
—
DÜŞÜNELİM
Gece gökyüzündeki yıldızları her yerden aynı parlaklıkta görebilir miyiz? Neden?
Çözüm:
Bu soruya cevap vermek için önce bir düşünelim bakalım. Geceleri gökyüzüne baktığımızda yıldızları bazen daha parlak, bazen daha soluk görürüz. Bunun sebebi ne olabilir? Işık kirliliği dediğimiz bir durum var. Şehirlerde, evlerimizde kullandığımız ışıklar gökyüzüne doğru yayılarak yıldızların ışığını bastırır. Bu yüzden şehir merkezlerindeyken yıldızları daha az görürüz veya hiç göremeyiz. Ama şehir ışıklarından uzaklaştığımızda, mesela bir köye gittiğimizde gökyüzü yıldızlarla dolar taşar, değil mi? İşte bu yüzden yıldızları her yerden aynı parlaklıkta göremeyiz. Şehirlerde ışık kirliliği fazla olduğu için yıldızlar daha soluk görünür.
Son yıllarda üzerinde sıklıkla durulan kavramlardan biri de çevre kirliliğidir. Çevre kirliliği, insanların yapay unsurlar kullanarak doğal dengeyi bozmalarıdır. Doğal dengeyi bozan kirlilik çeşitlerinden biri de ışık kirliliğidir.
Görsel 5.17. Işık Kirliliği
Karanlıkta daha iyi görebilmek, çalışabilmek ve daha güvende hissedebilmek için bulunulan ortamı aydınlatma ihtiyacı duyulmaktadır. Işığın yanlış yerde, miktarda, yönde ve zamanda kullanılması ışık kirliliğine sebep olmaktadır. Günlük hayatınızda birçok yerde ışık kirliliğine tanık olabilirsiniz.
Görsel 5.18. Binalardan Yayılan Fazla Işık
Kullanılan ışık kaynaklarının birçoğu, yanlış kullanımdan kaynaklı ışık kirliliğine neden olmaktadır. Işık kirliliğine;
- yol, cadde, sokak, park, bahçe gibi açık alanlarda uygun aydınlatma yapılmaması,
- reklam panoları,
- turistik tesis ve bina dış cephe aydınlatmaları,
- binalardan yayılan ışıklar,
- güvenlik amacıyla yapılan aydınlatmalar sebep olmaktadır.
Bu saydığımız ışık kaynaklarının kirliliğe sebep olmasının nedeni, gereğinden fazla aydınlatma aracı kullanılması ve aydınlatma ışıklarının gökyüzüne doğru yansımasıdır.
—
Umarım bu açıklamalar ışık kirliliğini daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Eğer aklına takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorabilirsin!