Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Ben sizin Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bugün birlikte fosillerin oluşum aşamalarını öğreneceğiz ve bu eğlenceli etkinliği tamamlayacağız. Hazırsanız başlayalım!
PEKİŞTİRELİM
Fosillerin Oluşum Aşamaları
Aşağıda fosilleşme sürecinin aşamaları karışık olarak verilmiştir. Bu aşamaların doğru sıralamayı gösteren geometrik şekilleri tablodaki kutulara çiziniz.
Şimdi bu aşamaları dikkatlice okuyalım ve hangi aşamanın ilk, hangisinin son olduğunu bulmaya çalışalım. Sonra da doğru sıraya göre yıldız, üçgen, daire ve kare şekillerini tablomuzdaki ilgili yerlere çizeceğiz.
1. Aşama:
Canlı kalıntılarının deniz, göl, nehir yatakları gibi çamurlu yerlerde batarak havayla teması kesilir ve kalıntılar yavaş yavaş kayaçlarla kaplanır.
Bu aşama, fosilin oluşmaya başladığı ilk adımdır. Düşünsenize, bir canlı ölüyor ve hemen çamura gömülüyor. Bu çamur, onu hava ile temas ettirmiyor ve zamanla sertleşmeye başlıyor.
Bu aşamaya en uygun şekil, bir başlangıcı simgeleyen yıldızdır.
2. Aşama:
Çeşitli sebeplerle kayaçlar aşınır ve parçalanmaya başlar.
Canlılar çamurla kaplandıktan sonra, üzerlerindeki toprak ve kayaçlar zamanla aşınmaya başlıyor. Bu aşınma, fosilin yeryüzüne çıkmasına yardımcı oluyor.
Bu aşama, sanki bir şeyin şekil değiştirmeye başladığını gösteriyor. Bu yüzden buna da üçgen şeklini yakıştırabiliriz.
3. Aşama:
Kalınlıkları kaplayan kayaçların mineral tabakaları taşlaşır, kalıntılar sertleşerek fosili oluşturur.
Burada ise artık o çamurlu kalıntılar, minerallerle birleşerek sert bir kaya haline geliyor. İşte bu sertleşme olayı, fosili oluşturan temel adımdır.
Bu aşama, bir dönüşümün tamamlanmaya başladığını gösteriyor. Bu yüzden daire şekli bu aşamaya çok uygun.
4. Aşama:
Fosiller açığa çıkar, insanlar tarafından fark edilir.
Son olarak da bu sertleşmiş fosiller, yerin üstüne çıkıyor ve insanlar tarafından bulunuyor. İşte o zaman biz de bu harika fosilleri inceleme fırsatı buluyoruz.
Bu son aşama, bir şeyin tamamlandığını ve görülebilir hale geldiğini ifade ediyor. Bu yüzden kare şekli bu aşama için ideal.
Şimdi bu sıralamaya göre tablomuzu dolduralım:
| 1. | 2. | 3. | 4. |
|---|---|---|---|
⭐ | ▲ | ● | ■ |
Sonuç:
Fosillerin oluşum sırası şu şekildedir: Önce canlılar çamurlu ortamlarda gömülür (1. aşama), sonra üzerlerindeki kayaçlar aşınır (2. aşama), bu kalıntılar zamanla sertleşerek fosili oluşturur (3. aşama) ve en son fosiller açığa çıkarak insanlar tarafından bulunur (4. aşama).
BİLGİ BANKASI
Ankara’daki “Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi”nde birçok bitki ve hayvan fosili yer almaktadır. https://www.mta.gov.tr/v3.0/muze/paleontoloji genel ağ adresini ziyaret ederek bu fosil türlerini inceleyebilirsiniz.
Bu bilgilerle fosiller hakkında daha çok şey öğrenebilirsiniz. Unutmayın, bilim öğrenmek çok eğlencelidir!