Merhaba canım öğrencim! Fen Bilimleri dersinde bu hafta maddenin özelliklerini öğreniyoruz. Şimdi seninle birlikte bu bölüm sonundaki değerlendirme sorularını adım adım çözelim. Hazırsan başlayalım!
A) Aşağıdaki ifadelerin bazıları doğru, bazıları yanlıştır. Şemadaki bilgilerin doğru ya da yanlış olduğuna karar vererek ilerleyiniz. Ulaştığınız çıkışı işaretleyiniz.
Bu soruda bir şema var ve bu şemadaki ifadeler doğru mu yanlış mı diye karar vermemiz gerekiyor. Her bir ifadenin doğru veya yanlış olmasına göre şemada ilerleyerek bir sonuca ulaşacağız.
Şemayı inceleyelim:
İlk kutucukta şöyle yazıyor: “Bir maddenin kütlesi dereceli kap ile ölçülebilir.”
Bu ifade doğru. Dereceli kaplar, özellikle sıvıların hacmini ölçmek için kullanılır ve bu sayede sıvıların kütlesini de dolaylı olarak bulabiliriz. O yüzden bu ifadeye ‘D’ (Doğru) diyerek ilerleyelim.
Adım 1: İlk ifade olan “Bir maddenin kütlesi dereceli kap ile ölçülebilir.” ifadesi doğrudur. Bu nedenle şemada ‘D’ yönünde ilerliyoruz.
Şimdi karşımıza çıkan yeni kutucukta şu yazıyor: “Sıvının net kütlesini bulabilmek için brüt kütle ve daraya ihtiyaç vardır.”
Brüt kütle, kabın ve içindeki maddenin toplam kütlesidir. Dara ise boş kabın kütlesidir. Sıvının net kütlesini bulmak için toplam kütleden (brüt kütle) boş kabın kütlesini (dara) çıkarmamız gerekir. Yani evet, brüt kütle ve daraya ihtiyacımız var. Bu ifade de doğru! Yine ‘D’ yönünde ilerleyeceğiz.
Adım 2: Bir sonraki kutucukta “Sıvının net kütlesini bulabilmek için brüt kütle ve daraya ihtiyaç vardır.” yazıyor. Bu ifade de doğrudur. Dolayısıyla yine ‘D’ yönünde ilerliyoruz.
Son kutucuğa geldik. Orada da şöyle diyor: “Sıvı bir maddenin hacmini ölçmek için dereceli silindir, ölçülü kap, beher kullanılabilir.”
Evet, sıvıların hacmini ölçmek için dereceli silindirler, beherler ve ölçülü kaplar kullanırız. Bu da doğru bir bilgi. O zaman bu da ‘D’ çıktısına bizi götürecek.
Adım 3: Son kutucukta “Sıvı bir maddenin hacmini ölçmek için dereceli silindir, ölçülü kap, beher kullanılabilir.” ifadesi yer alıyor. Bu ifade de doğrudur. Bu nedenle şemadaki ‘D’ yönünü takip ederek 1. Çıkış‘a ulaşıyoruz.
Sonuç: Bu sorunun cevabı 1. Çıkış‘tır.
—
B) Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Aynı kap boşken ve içi su doluyken elektronik terazide tartılmıştır. Görselden yararlanarak soruları yanıtlayınız.
Şimdi bu kısımda iki tane tartı görüyoruz. Birinde boş bir bardak var, diğerinde ise içinde su olan aynı bardak. Tartıların üzerinde okunan değerler de yazıyor.
1. Boş kabın kütlesi nedir?
İlk görselde boş bardağın olduğunu görüyoruz ve terazinin üzerinde 150 g yazıyor. Bu, boş bardağın kütlesinin 150 gram olduğu anlamına gelir.
Adım 1: İlk görseldeki terazide boş bardağın kütlesi 150 g olarak gösterilmiştir.
Sonuç: Boş kabın kütlesi 150 gramdır.
2. Dolu kabın kütlesi nedir?
İkinci görselde ise aynı bardak var ama bu sefer içi su dolu. Terazinin üzerinde ise 420 g yazıyor. Bu, hem bardağın hem de içindeki suyun toplam kütlesidir. Yani dolu kabın kütlesi 420 gramdır.
Adım 1: İkinci görseldeki terazide içi su dolu bardağın kütlesi 420 g olarak gösterilmiştir.
Sonuç: Dolu kabın kütlesi 420 gramdır.
3. Suyun net kütlesi nasıl hesaplanır? Açıklayınız.
Suyun net kütlesini bulmak için toplam kütleden (yani dolu kabın kütlesinden) boş kabın kütlesini çıkarmamız gerekir. Matematiksel olarak şöyle gösterebiliriz:
Suyun Net Kütlesi = Dolu Kabın Kütlesi – Boş Kabın Kütlesi
Şimdi bildiğimiz değerleri yerine koyalım:
Dolu Kabın Kütlesi = 420 gram
Boş Kabın Kütlesi = 150 gram
Adım 1: Suyun net kütlesini bulmak için dolu kabın kütlesinden boş kabın kütlesini çıkarmalıyız.
Adım 2: Gerekli değerleri yerine koyalım: Dolu kabın kütlesi 420 g, boş kabın kütlesi ise 150 g.
Adım 3: Çıkarma işlemini yapalım:
“`
420 g
– 150 g
——-
“`
Şimdi işlem sırasına göre çıkaralım:
Önce birler basamağını çıkaralım: 0 – 0 = 0.
Sonra onlar basamağını çıkaralım: 2’den 5 çıkmaz, bu yüzden yüzler basamağından bir onluk alırız. O zaman 12 olur. 12 – 5 = 7.
Yüzler basamağında ise 4’ten bir onluk aldığımız için 3 kalır. 3 – 1 = 2.
“`
420 g
– 150 g
——-
270 g
“`
Sonuç: Suyun net kütlesi 270 gramdır.
Umarım bu açıklamalar senin için faydalı olmuştur canım öğrencim. Fen dersi gerçekten çok eğlenceli, değil mi? Anlamadığın yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!