Merhaba canım öğrencim! Ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Şimdi birlikte bu sayfadaki soruları tek tek, anlayarak çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
3. Şiddetli ses ile ilgili aşağıdaki örnek durumları inceleyiniz. Şiddetli sesin kirliliğe neden olduğu durumları belirleyerek karşılarına yazınız.
| Örnekler | Ses kirliliğine neden olur/olmaz. |
| :——————————————————————– | :——————————– |
| Trafikte gerektiğinde korna kullanılması. | Ses kirliliğine neden olmaz. |
| Öğrencilerin ders sırasında kendi aralarında konuşmaları. | Ses kirliliğine neden olmaz. |
| Duyulabilecek şiddette müzik dinlenmesi. | Ses kirliliğine neden olmaz. |
| Yangın alarmının, yangın esnasında yüksek ses çıkararak uyarı vermesi. | Ses kirliliğine neden olmaz. |
Bu soruda bizden istenen, verilen durumların ses kirliliğine yol açıp açmadığını belirlememiz. Şimdi her bir maddeyi tek tek inceleyelim:
Trafikte gerektiğinde korna kullanılması: Düşünelim bakalım, trafikte neden korna çalarız? Genellikle diğer sürücüleri uyarmak, dikkatlerini çekmek için kullanırız. Bu, acil bir durum veya tehlikeyi belirtmek için yapıldığı için ses kirliliğine yol açmaz, çünkü amacı vardır ve gerekli durumlarda kullanılır. Bu yüzden buraya “Ses kirliliğine neden olmaz.” yazıyoruz.
Öğrencilerin ders sırasında kendi aralarında konuşmaları: Ders sırasında sınıfta yüksek sesle konuşmak, hem dersin işlenmesini engeller hem de etrafımızdaki diğer insanları rahatsız eder. Bu durum, gereksiz ve sürekli bir gürültü olduğu için ses kirliliğine yol açar. Ama soruda bizden “Ses kirliliğine neden olur/olmaz” diye bir tablo var ve bu örnekte “Ses kirliliğine neden olmaz.” kısmına bir şey yazmamız istenmiyor. Bu yüzden burayı boş bırakıyoruz.
Duyulabilecek şiddette müzik dinlenmesi: Eğer müziği sadece kendimizin duyabileceği, başkalarını rahatsız etmeyecek bir şekilde dinliyorsak, bu ses kirliliği sayılmaz. Yani müziğin sesini ayarlayarak, başkalarını rahatsız etmeyecek şekilde dinlemek sorun değil. Bu yüzden bu durumda “Ses kirliliğine neden olmaz.” diyoruz.
Yangın alarmının, yangın esnasında yüksek ses çıkararak uyarı vermesi: Yangın alarmı neden yüksek ses çıkarır? Çünkü yangın gibi tehlikeli bir durumda herkesin hızlıca haberi olsun ve güvenli bir şekilde dışarı çıksın diye! Bu ses, hayat kurtarıcı bir uyarıdır. Bu yüzden bu da ses kirliliğine yol açmaz. Buraya da “Ses kirliliğine neden olmaz.” yazıyoruz.
4. Fen bilimleri öğretmeni görseldeki teknolojik aracı göstermiştir.
Görselde bir USB bellek görüyoruz. Bu tür bellekler bilgileri kaydetmek ve taşımak için kullanılır.
Öğrencilere bu aracın ses ile ilgili olarak nasıl kullanabileceğini sormuştur.
Ahmet: Taşınabilir bellekler sesin şiddetini arttıran cihazlardır.
Aybüke: Gramofon, kasetçalar gibi araçlarla benzer özellik göstermektedir.
Ceyda: Sesin ve görüntünün birlikte kaydedilmesi ilk bu araçla mümkün olmuştur.
Zehra: Sesler, günümüzde daha küçük alanlarda depolanabilmektedir.
Buna göre hangi öğrencilerin yaptığı açıklama doğrudur? Nedenini açıklayınız.
Şimdi bu soruda, USB belleğin sesle ilgili olarak hangi öğrencinin söylediğinin doğru olduğunu bulacağız ve nedenini açıklayacağız. USB bellekler aslında ses kaydetmez veya sesi yükseltmez. Onlar daha çok bilgileri (dosyaları) saklamak için kullanılır. Bakalım öğrenciler ne demiş:
Adım 1: Ahmet ne demiş? “Taşınabilir bellekler sesin şiddetini arttıran cihazlardır.” Bu doğru değil. USB bellekler sesin şiddetini arttırmaz.
Adım 2: Aybüke ne demiş? “Gramofon, kasetçalar gibi araçlarla benzer özellik göstermektedir.” Gramofon ve kasetçalar ses kaydı ve çalma işlevi görürler. USB bellekler ise daha çok depolama yapar. Bu yüzden bu da tam olarak doğru değil.
Adım 3: Ceyda ne demiş? “Sesin ve görüntünün birlikte kaydedilmesi ilk bu araçla mümkün olmuştur.” Ses ve görüntü kaydı genellikle kameralar ve video kayıt cihazları ile yapılır. USB bellekler sadece depolama aracıdır, kayıt cihazı değildir. Bu yüzden bu da yanlış.
Adım 4: Zehra ne demiş? “Sesler, günümüzde daha küçük alanlarda depolanabilmektedir.” İşte bu doğru! Günümüzde müzik dosyaları, ses kayıtları gibi ses verileri USB bellekler gibi küçük depolama araçlarında saklanabiliyor. USB bellekler, ses dosyalarını bilgisayarımızdan veya başka cihazlardan alıp daha küçük bir alanda saklamamızı sağlıyor. Yani depolama özelliği var.
Sonuç: Bu yüzden Zehra’nın yaptığı açıklama doğrudur. Çünkü USB bellekler, ses dosyaları da dahil olmak üzere dijital bilgileri çok küçük boyutlarda depolamamıza olanak tanır.
5. Işık kirliliği, ışığın gereğinden fazla ve yanlış kullanılması, elektriğin fazla tüketilmesi demektir. Işık kirliliğinin sebep olduğu sorunlardan dört tanesini yazınız.
Işık kirliliği, etrafımızdaki gereksiz ışıklar yüzünden ortaya çıkan bir durum. Bu durum hem enerjimizi boşa harcar hem de çevremize zarar verir. Şimdi bu kirliliğin neden olduğu sorunlardan dördünü yazalım:
a. Enerji israfı: Gereksiz yanan lambalar, sokak lambalarının fazla açık kalması gibi durumlar elektrik enerjisinin boşa harcanmasına neden olur.
b. Canlılara zarar: Özellikle gece avlanan veya beslenen hayvanların yönlerini şaşırmasına, bitkilerin gelişiminin olumsuz etkilenmesine yol açabilir.
c. Gökyüzünün gözlemlenmesinin zorlaşması: Şehirlerdeki parlak ışıklar nedeniyle yıldızları ve diğer gök cisimlerini görmek zorlaşır.
ç. İnsan sağlığına etkileri: Uyku düzeninin bozulması, stres gibi sorunlara neden olabilir.
6. Bulunduğunuz ortamları yeteri kadar aydınlatan, olabildiğince az enerji tüketen ve göz sağlığınızı koruyacak şekilde yapılan aydınlatmaya uygun aydınlatma denir.
Uygun aydınlatmanın önemli olduğu durumlara üç örnek yazınız.
Uygun aydınlatma, hem etrafımızı iyi görmemizi sağlar hem de enerjiyi verimli kullanmamıza yardımcı olur. Şimdi uygun aydınlatmanın önemli olduğu üç yer düşünelim:
a. Okul sınıfları: Öğrencilerin derslerini rahatça takip edebilmeleri, yazı yazabilmeleri ve gözlerinin yorulmaması için sınıfların iyi aydınlatılması çok önemlidir.
b. Kütüphaneler: Kitap okurken veya araştırma yaparken gözlerin yorulmaması ve bilgilerin net görülebilmesi için kütüphanelerde uygun aydınlatma şarttır.
c. Mutfaklar ve çalışma masaları: Yemek hazırlarken veya bir şeyler okuyup yazarken, yapılacak işin doğru ve güvenli bir şekilde yapılabilmesi için bu alanların iyi aydınlatılması gerekir.
Umarım bu açıklamalarla soruları çok iyi anlamışsındır. Başka soruların olursa çekinmeden sorabilirsin! Başarılar dilerim!