Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Bu hafta yer kabuğu ve dünyanın hareketleri konusunu işleyeceğiz. Hazırsan, birlikte bu konudaki soruları çözelim ve öğrenelim!
DÜŞÜNELİM
Isı ve ışık kaynağımız olan Güneş’i gün içerisinde farklı konumlarda görmenizin nedeni ne olabilir?
Harika bir soru! Gelin birlikte bu sorunun cevabını bulalım.
Adım 1: Güneş’in gün içinde farklı konumlarda görünmesinin sebebi, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesidir. Dünya döndükçe, Güneş’in farklı yerlerdeymiş gibi görünmesini sağlar.
Adım 2: Bu dönme hareketi sayesinde sabahları Güneş’i doğuda, öğlenleri tepemizde, akşamları ise batıda görürüz.
Sonuç: Güneş’in gün içinde farklı konumlarda görülmesinin nedeni, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesidir.
Günlük hayatınızda canlı ve cansız varlıkların hareket ettiğini gözlemlersiniz. Yürümeniz, koşmanız, topun zıplaması, yaprağın uçuşması, kurşun kalemin kalemtıraş ile açılması farklı hareket şekillerine örnektir.
Bu paragrafta bize hareket eden canlı ve cansız varlıklara örnekler verilmiş. Şimdi de görsellerle bu hareketleri daha yakından inceleyelim.
Görsel 1.12. Dönme Hareketi
Bir nesne, kendi etrafında bir tam tur atıp başladığı noktaya geldiğinde dönme hareketi yapmış olur.
Adım 1: Dönme hareketini anlamak için bir nesnenin kendi etrafında tam bir tur atıp başladığı yere geri dönmesini düşünelim.
Adım 2: Örneğin, bir topun kendi etrafında dönmesi bir dönme hareketidir. Veya bir arabanın tekerleğinin dönmesi de dönme hareketine örnektir.
Sonuç: Bir nesnenin kendi etrafında tam tur atarak başladığı noktaya dönmesi dönme hareketi olarak adlandırılır.
Akrep ve yelkovanın, semazenin, rüzgârgülünün, topacın, bisiklet pedalının, tekerleğin, vantilatörün yaptığı hareket dönme hareketine örnektir.
Bu cümlelerde de yine dönme hareketine harika örnekler verilmiş. Semazenlerin dönmesi, rüzgârgülünün dönmesi, topaçların dönmesi hep dönme hareketidir. Hepsi kendi etraflarında tam bir tur atıp başladıkları yere dönerler.
Görsel 1.13. Dolanma Hareketi
Bir nesne, başka bir nesnenin etrafında bir tam tur atıp başladığı noktaya geldiğinde dolanma hareketi yapmış olur.
Adım 1: Dolanma hareketini anlamak için bir nesnenin başka bir nesnenin etrafında dönmesini düşünelim.
Adım 2: Örneğin, Ay’ın Dünya etrafında dönmesi bir dolanma hareketidir. Veya Dünya’nın Güneş etrafında dönmesi de bir dolanma hareketidir.
Sonuç: Bir nesnenin başka bir nesnenin etrafında tam tur atarak başladığı noktaya dönmesi dolanma hareketi olarak adlandırılır.
Sandalye kapmaca oyununda oyuncuların sandalyeler etrafındaki hareketi, lunaparktaki atlıkarıncanın bir merkez etrafındaki hareketi dolanma hareketine örnektir.
Bu cümlelerde de dolanma hareketine güzel örnekler verilmiş. Sandalye kapmaca oyununda sizler sandalyelerin etrafında dönersiniz, işte bu bir dolanma hareketidir. Lunaparktaki atlıkarıncaya bindiğinizde de sizler ortadaki direğin etrafında dönersiniz, bu da bir dolanma hareketidir.
Dönme ve dolanma hareketi, kullandığınız araçlardan oynadığınız oyunlara kadar hayatınızın birçok farklı alanında karşınıza çıkar.
Evet çocuklar, gördüğümüz gibi dönme ve dolanma hareketleri günlük hayatımızın her yerinde var. Bundan sonra etrafınızdaki hareketlere dikkat edin ve dönme mi yoksa dolanma hareketi mi olduklarını bulmaya çalışın!