Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencim! Fen Bilimleri dersimizin 5. bölüm sonu değerlendirmesine hoş geldin. Bu bölümde öğrendiğimiz bilgileri pekiştireceğiz. Hazırsan başlayalım!
A) Aşağıdaki ifadelerin doğruları doğru, bazıları yanlış. Şemadaki bilgilerin doğru ya da yanlış olduğuna karar vererek ilerleyiniz. Ulaştığınız çıkışı işaretleyiniz.
Bu soruda bize bir şema verilmiş ve bu şemadaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğuna karar vererek ilerlememiz isteniyor. Şemayı takip ederek doğru çıkışı bulacağız.
Adım 1: İlk ifadeyi okuyalım: “Salata saf bir maddedir.”
Salata, domates, salatalık, biber gibi birçok farklı maddeyi içeren bir karışımdır. Bu yüzden saf bir madde değildir. Bu ifade yanlıştır.
Adım 2: Şemada “Salata saf bir maddedir.” ifadesinin karşısında “D” (Doğru) ve “Y” (Yanlış) seçenekleri var. Biz ifadeyi yanlış bulduğumuz için “Y” seçeneğini takip edeceğiz.
Adım 3: “Y” yolunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan ifade: “Eleme, katı-sıvı karışımları ayırmak için kullanılan bir yöntemdir.”
Eleme yöntemi, tanecik boyutları farklı olan katı maddeleri ayırmak için kullanılır. Örneğin, un ve kepek karışımını eleyerek ayırabiliriz. Katı-sıvı karışımları ayırmak için süzme gibi yöntemler kullanılır. Bu ifade yanlıştır.
Adım 4: Şemada bu ifadenin karşısında yine “D” ve “Y” seçenekleri var. İfadeyi yanlış bulduğumuz için yine “Y” yolunu takip edeceğiz.
Adım 5: “Y” yolunu takip ettiğimizde karşımıza çıkan ifade: “Mavi geri dönüşüm kutusu kâğıt atıkların ayrıştırılmasında kullanılır.”
Geri dönüşüm kutularının renkleri, atıkların türüne göre ayrılır. Mavi kutular genellikle kâğıt ve karton atıklar için kullanılır. Bu ifade doğrudur.
Adım 6: Bu ifadenin karşısında “D” ve “Y” seçenekleri var. İfadeyi doğru bulduğumuz için “D” yolunu takip edeceğiz.
Adım 7: “D” yolunu takip ettiğimizde karşımıza bir çıkış numarası çıkıyor. Bu çıkış numarası 8. Çıkış‘tır.
Sonuç: 8. Çıkış
B) Maddeleri içeriklerine göre sınıflandıran şemayı inceleyiniz. Numaralarla belirtilen alanlara hangi kavramlar gelmelidir? Tablodaki noktalı alanlara yazınız.
Bu soruda bize bir şema verilmiş ve bu şemadaki boşlukları doldurmamız isteniyor. Şemada maddeler sınıflandırılmış. Bu sınıflandırmayı inceleyerek boşluklara gelecek kelimeleri bulacağız.
Adım 1: Şemanın en başında “Madde” kelimesi yer alıyor. Madde, iki ana gruba ayrılır: Saf Madde ve Karışım.
Adım 2: Şemada “Madde”den çıkan okların birinde “Saf Madde” yazıyor. Diğer okta ise bir numara var: “1”. Bu “1” numaralı alanın “Karışım” olması gerektiğini anlıyoruz.
Adım 3: Şimdi “Saf Madde” kolunu inceleyelim. Saf maddeler de kendi içinde ikiye ayrılır: Element ve Bileşik. Şemada “Saf Madde”den çıkan okların birinde “tuz” örneği verilmiş. Tuz, sodyum ve klor atomlarından oluşan bir bileşiktir. Bu bize saf maddelerin ikiye ayrıldığını hatırlatıyor. Diğer okta ise “2” yazıyor. Bu “2” sayısının “Element” olması gerektiğini düşünmeliyiz. Çünkü saf maddeler element ve bileşik olarak ikiye ayrılır. Tuz bir bileşik olduğu için, diğer seçenek büyük ihtimalle element olacaktır. Ancak şemada tuzun altına gelen “2” rakamı, saf maddelerin ayrıldığı ikinci kategoriye işaret ediyor. Tuz bir bileşik olduğuna göre, 2 numaralı kutucuğa Bileşik gelmelidir.
Adım 4: Şimdi “1” numaralı kutucuğa bakalım. “1” numaralı kutucuk “Karışım”ı temsil ediyor. Karışımlar da kendi içinde ikiye ayrılır: Homojen Karışım (Çözelti) ve Heterojen Karışım. Şemada “1” numaralı kutucuktan çıkan okların birinde “3” yazıyor. Diğer okta ise “çorba” örneği verilmiş. Çorba, içinde farklı katı ve sıvıların belirgin olarak göründüğü bir heterojen karışımdır.
Adım 5: Şemadaki “1” (Karışım) kutucuğundan çıkan oklar “3” ve “çorba”ya gidiyor. Çorba bir heterojen karışımdır. Bu durumda “3” numaralı kutucuğa Homojen Karışım (veya Çözelti) gelmelidir. Çünkü karışımlar homojen ve heterojen olmak üzere ikiye ayrılır.
Adım 6: Şimdi tablodaki noktalı yerleri dolduralım.
Tablonun ilk sütununda “1” yazıyor. 1 numaralı alan neydi? Karışım.
Tablonun ikinci sütununda “2” yazıyor. 2 numaralı alan neydi? Bileşik.
Tablonun üçüncü sütununda “3” yazıyor. 3 numaralı alan neydi? Homojen Karışım (veya Çözelti).
Sonuç:
Tablo şu şekilde olmalıdır:
| 1 | 2 | 3 |
| Karışım | Bileşik | Homojen Karışım |
Umarım bu çözümler anlaşılır olmuştur. Fen Bilimleri dersinde başarılar dilerim!