Merhaba sevgili 4. sınıf öğrencileri! Bugün sizlerle birlikte dersimizdeki çok önemli bir konuyu, yani “Yer Kabuğu ve Dünya’mızın Hareketleri” konusunu pekiştireceğiz. Hazırsanız, hemen sorularımıza geçelim ve bu eğlenceli yolculuğa başlayalım!
PEKİŞTİRELİM
1. Dönme mi, Dolanma mı?
Aşağıda günlük hayatta karşılaştığımız dönme ve dolanma hareketlerine ait örnekler verilmiştir. Bu örneklerin hangilerinin dönme, hangilerinin dolanma hareketi olduğunu belirleyerek verilen noktalı alanlara yazınız.
Hareket Örnekleri
Yolda giden taşıtların tekerleklerinin hareketi
Lambanın çevresinde uçan sineğin hareketi
Topaca ip sarma hareketi
Dönel kavşaktan geçen aracın hareketi
Helikopterin pervanesinin hareketi
Kuyruğunu yakalamaya çalışan köpeğin hareketi
Hareketin Türü
————————–
————————–
————————–
————————–
————————–
————————–
Sevgili çocuklar, bu soruda günlük hayatımızdan örnekler verilmiş. Bizden istenen, bu örneklerin “dönme hareketi” mi yoksa “dolanma hareketi” mi olduğunu anlamak ve uygun yere yazmak. Şimdi bu örnekleri tek tek inceleyelim:
Adım 1: Yolda giden taşıtların tekerleklerinin hareketini düşünelim. Tekerlekler kendi etraflarında sürekli dönüyorlar, değil mi? Bu, bir dönme hareketidir.
Adım 2: Lambanın çevresinde uçan sineğin hareketine bakalım. Sinek, lambanın etrafında bir yörüngede dolaşıyor. Bu, bir dolanma hareketidir.
Adım 3: Topaca ip sarma hareketi ise topacın kendi etrafında dönmesiyle ilgilidir. Bu da bir dönme hareketidir.
Adım 4: Dönel kavşaktan geçen aracın hareketini gözümüzün önüne getirelim. Araç, kavşağın ortasındaki ada etrafında ilerlerken hem kendi etrafında biraz döner hem de ada etrafında dolanır. Ancak burada daha çok etrafında dönerek ilerlediği için bunu genel olarak dönme hareketi olarak düşünebiliriz. Eğer kavşak bir yörünge olsaydı, o zaman dolanma olurdu.
Adım 5: Helikopterin pervanelerinin hareketine bakalım. Pervaneler, kendi eksenleri etrafında hızla dönerler. Bu, bir dönme hareketidir.
Adım 6: Son olarak, kuyruğunu yakalamaya çalışan köpeğin hareketini hayal edelim. Köpek, kendi kuyruğunun etrafında dönerek onu yakalamaya çalışır. Yani, kendi etrafında dönüyor. Bu da bir dönme hareketidir.
Şimdi bu bulduklarımızı ilgili yerlere yazalım:
Yolda giden taşıtların tekerleklerinin hareketi: Dönme Hareketi
Lambanın çevresinde uçan sineğin hareketi: Dolanma Hareketi
Topaca ip sarma hareketi: Dönme Hareketi
Dönel kavşaktan geçen aracın hareketi: Dönme Hareketi
Helikopterin pervanesinin hareketi: Dönme Hareketi
Kuyruğunu yakalamaya çalışan köpeğin hareketi: Dönme Hareketi
2. Dünya’nın Hareketleri
Aşağıda verilen zaman dilimlerinin Dünya’nın hangi hareketleri sonucu oluştuğunu noktalı alanlara yazınız.
Zaman Dilimi
365 gün 6 saat
24 saat
1 yıl
Gece ve gündüz
1 gün
Dünya’nın Hareketi
————————–
————————–
————————–
————————–
————————–
Şimdi de Dünya’mızın yaptığı hareketlere ve bu hareketlerin sonuçlarına bakalım. Bu bölümde bize bazı zaman dilimleri verilmiş ve bu zaman dilimlerinin Dünya’nın hangi hareketiyle ilişkili olduğu soruluyor.
Adım 1: 365 gün 6 saati düşünelim. Bu süre, Dünya’nın Güneş etrafında bir tam tur atması için geçen süredir. Bu harekete ne diyoruz? Evet, aferin size! Bu, Dünya’nın Güneş etrafında dolanma hareketi sonucunda oluşur.
Adım 2: 24 saati ele alalım. Bir günümüzün 24 saat olduğunu biliyoruz. Bu süre, Dünya’nın kendi ekseni etrafında bir tam tur dönmesiyle oluşur. Bu hareketin adı neydi? Harikasınız! Bu, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönme hareketi sonucunda oluşur.
Adım 3: 1 yıl kavramına gelelim. Bir yıl da yine Dünya’nın Güneş etrafında bir tam tur dönmesiyle oluşur. Bu da 365 gün 6 saate denk gelir. Yani bu da Dünya’nın Güneş etrafında dolanma hareketidir.
Adım 4: Gece ve gündüz oluşumunu düşünelim. Gece ve gündüzün oluşmasının sebebi, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesidir. Dünya dönerken bir yüzü Güneş’e döner (gündüz olur), diğer yüzü ise karanlıkta kalır (gece olur). Bu da Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönme hareketidir.
Adım 5: Son olarak 1 günü ele alalım. 1 gün, tıpkı 24 saat gibi, Dünya’nın kendi ekseni etrafında yaptığı bir tam dönüşü ifade eder. Bu da Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönme hareketidir.
Şimdi bu bilgileri de yerlerine yazalım:
365 gün 6 saat: Dünya’nın Güneş etrafında dolanma hareketi
24 saat: Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönme hareketi
1 yıl: Dünya’nın Güneş etrafında dolanma hareketi
Gece ve gündüz: Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönme hareketi
1 gün: Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönme hareketi
Harika bir iş çıkardınız çocuklar! Bu alıştırmalarla hem hareket çeşitlerini daha iyi anladık hem de Dünya’mızın yaptığı önemli hareketleri öğrendik. Unutmayın, bilim öğrenmek çok eğlencelidir!
Daha fazla etkinlik için karekodu okutunuz.